Joani 15:1–3

1. Kjo pjesë e Ungjillit, vëllezër, ku Zoti e quan veten hardhi dhe dishepujt e tij shermende, shpall haptazi se Ndërmjetësi mes Perëndisë e njerëzve, njeriu Krisht Jisu, është kreu i Kishës, dhe se ne jemi gjymtyrët e tij. Sepse, ashtu si hardhia dhe shermendet e saj janë të një natyre, kështu edhe ai u bë njeri, ngaqë natyra e tij hyjnore është tjetër nga jona, që në të natyra njerëzore të ishte hardhia, e ne, që jemi edhe vetë njerëz, të bëheshim shermendet e saj. Ç'kuptim kanë, pra, fjalët «Unë jam hardhia e vërtetë»? Vallë, duke shtuar fjalën «e vërtetë», deshi t'i drejtonte te hardhia e mirëfilltë, prej së cilës u mor kjo figurë? Sepse ai quhet hardhi për ngjashmëri, e jo për ndonjë veti që i takon vetë atij; ashtu siç quhet edhe dele, qengj, luan, shkëmb, gur qosheje e me emra të tjerë të këtij lloji. Këto gjëra janë më tepër vetë të vërtetat, e prej tyre merren këta emra si shëmbëllime, jo si gjëra të njëmendta. Por kur thotë «Unë jam hardhia e vërtetë», padyshim e dallon veten nga ajo hardhi së cilës i drejtohen fjalët: «Si u shndërrove në hidhësi, ti, hardhi e huaj?» Sepse si mund të ishte hardhi e vërtetë ajo që pritej të jepte rrush, po dha gjemba?

2. «Unë jam», thotë, «hardhia e vërtetë, edhe Ati im është bujku. Çdo shermend në mua që nuk jep fryt, ai e heq; edhe secilin që jep fryt, e pastron, që të japë më shumë fryt.» A janë, pra, bujku dhe hardhia një? Krishti është hardhia në atë kuptim në të cilin tha «Ati është më i madh se unë»; por në atë kuptim në të cilin tha «Unë dhe Ati jemi një», ai është edhe bujku. E megjithatë, jo një bujk si ata të tjerët, gjithë shërbimi i të cilëve kufizohet te puna e jashtme, por një i tillë që jep edhe rritjen nga brenda. «Sepse as ai që mbjell s'është gjë, as ai që ujit, po Perëndia që jep rritjen.» Por Krishti është pa dyshim Perëndi, sepse Fjala ishte Perëndi; dhe kështu ai dhe Ati janë një. E në qoftë se Fjala u bë mish (atë që nuk kishte qenë më parë), prapëseprapë mbetet ai që ishte. Për më tepër, ai thotë për Atin, si për bujkun, se i heq shermendet që nuk japin fryt dhe i pastron ato që japin fryt, që të japin më shumë fryt; e menjëherë pastaj e tregon veten edhe si pastruesin e shermendeve, kur thotë: «Tani ju jeni të pastër për fjalën që ju kam folur.» Ja, pra, ai është edhe pastruesi i shermendeve, punë që i takon bujkut, e jo hardhisë; e më tepër se kaq, i bën shermendet punëtorë të tij. Sepse, ndonëse ato nuk japin rritjen, japin njëfarë ndihme, por jo prej vetvetes: «Sepse pa mua», thotë, «nuk mund të bëni asgjë.» Dëgjoni edhe pohimin e tyre: «Ç'është, pra, Apollo, e ç'është Pavli? Veçse shërbëtorë përmes të cilëve besuat, secilit ashtu siç i dha Zoti. Unë mbolla, Apollo ujiti.» Edhe kjo, «secilit ashtu siç i dha Zoti»; pra, jo prej vetvetes. Por në atë që vjen më pas, «po Perëndia dha rritjen», ai nuk vepron nëpërmjet tyre, por vetë; sepse një vepër e tillë e tejkalon fuqinë e vogël të njeriut e atë të lartë të engjëjve, dhe prehet e tëra vetëm në duart e Bujkut të Trinishëm. «Tani ju jeni të pastër», domethënë të pastër, e megjithatë ende për t'u pastruar edhe më. Sepse, po të mos kishin qenë të pastër, nuk do të kishin dhënë dot fryt; e megjithatë, çdo shermend që jep fryt, bujku e pastron, që të japë më shumë fryt. Jep fryt sepse është i pastër; e që të japë më shumë, pastrohet edhe më tej. Sepse kush në këtë jetë është aq i pastër, sa të mos ketë nevojë të pastrohet gjithnjë e më tej? Meqë, «në qoftë se themi se s'kemi mëkat, mashtrojmë vetveten dhe e vërteta s'është në ne; por në qoftë se i rrëfejmë mëkatet tona, ai është besnik dhe i drejtë, që të na i falë mëkatet dhe të na pastrojë nga çdo padrejtësi»; për të pastruar në të vërtetë ata që janë të pastër, domethënë ata që japin fryt, që sa më të pastër janë bërë, aq më shumë fryt të japin.

3. «Tani ju jeni të pastër për fjalën që ju kam folur.» Përse nuk thotë «Ju jeni të pastër për pagëzimin me të cilin u latë», por «për fjalën që ju kam folur», veçse ngaqë edhe në ujë është fjala ajo që pastron? Hiqni fjalën, dhe uji nuk është as më shumë e as më pak se ujë. Fjala i shtohet elementit, dhe kështu lind misteri, sikur edhe vetë të ishte njëfarë fjale të dukshme. Sepse po në këtë kuptim kishte thënë edhe kur u lante këmbët dishepujve: «Ai që është larë s'ka nevojë veçse të lajë këmbët, por është krejt i pastër.» E prej nga i vjen ujit një fuqi kaq e madhe, sa që, duke prekur trupin, të pastrojë shpirtin, veçse nga veprimi i fjalës? E kjo, jo ngaqë shqiptohet, po ngaqë besohet. Sepse edhe në vetë fjalën, tjetër është tingulli që kalon, e tjetër fuqia që mbetet. «Kjo është fjala e besimit që predikojmë», thotë apostulli, «se, po të rrëfesh me gojën tënde se Jisui është Zot, edhe të besosh në zemrën tënde se Perëndia e ngjalli prej së vdekurish, do të shpëtohesh. Sepse me zemër beson njeriu për drejtësi, e me gojë bëhet rrëfimi për shpëtim.» Prandaj, në Veprat e Apostujve lexojmë: «Duke ua pastruar zemrat me besim»; edhe, thotë i lumi Pjetër në letrën e tij: «Ashtu si edhe pagëzimi tani na shpëton, jo heqja e ndyrësisë së mishit, po përgjigjja e një ndërgjegjeje të mirë.» «Kjo është fjala e besimit që predikojmë», me të cilën, pa dyshim, shenjtërohet edhe pagëzimi, që të ketë fuqi për të pastruar. Sepse Krishti, që bashkë me ne është hardhia dhe bashkë me Atin bujku, «e deshi Kishën dhe e dha veten për të». E lexoni apostullin dhe shihni ç'shton: «që ta shenjtërojë, duke e pastruar me larjen e ujit nëpërmjet fjalës». Pastrimi, pra, kurrsesi nuk do t'i vishej elementit kalimtar e të prishshëm, po të mos ishte ajo që i shtohet: «me anë të fjalës». Kjo fjalë e besimit ka një fuqi kaq të madhe në Kishën e Perëndisë, sa që, nëpërmjet atij që me besim e paraqit ujin, e bekon dhe e spërkat, ai pastron edhe foshnjën e vogël, ndonëse ajo vetë ende nuk mund të besojë me zemër për drejtësi, as të bëjë rrëfim me gojë për shpëtim. E gjithë kjo bëhet nëpërmjet fjalës, për të cilën Zoti thotë: «Tani ju jeni të pastër për fjalën që ju kam folur.»