← I Lumturi Agustini i Hiponit

I Lumturi Agustini i Hiponit

Joani 15:4–7

1. Jisui e quajti veten hardhi, dishepujt e tij shermendë, e Atin e tij bujk; për këtë kemi folur tashmë, sa kemi mundur. Por këtu, teksa fliste ende për veten si hardhi dhe për shermendët e tij, domethënë për dishepujt, tha: «Qëndroni në mua, edhe unë në ju». Ata s'janë në të njësoj siç është ai në ta. E megjithatë, të dyja kthehen në dobi të tyre, jo të tij. Sepse shermendët lidhen me hardhinë kështu: asaj s'i japin asgjë, por prej saj marrin atë që i mban gjallë. Kurse hardhia lidhet me shermendët kështu: atyre u jep ushqimin jetësor, por prej tyre s'merr asgjë. Kështu, që Krishti të qëndrojë në ta dhe që ata vetë të qëndrojnë në Krishtin, të dyja këto janë në dobi jo të Krishtit, por të dishepujve. Sepse, kur pritet shermendi, prej rrënjës së gjallë mund të mbijë një tjetër; por ai që u pre s'mund të jetojë i shkëputur prej rrënjës.

2. Dhe pastaj vazhdon: «Ashtu si shermendi s'mund të japë fryt prej vetes, po të mos qëndrojë në hardhi, kështu edhe ju s'mundeni, po të mos qëndroni në mua». Sa lëvdatë e madhe për hirin, vëllezërit e mi! Një lëvdatë që do t'i mësojë shpirtrat e të përulurve dhe do t'ua mbyllë gojën kryelartëve. Le t'i përgjigjen tani kësaj, po të guxojnë, ata që, të paditur për drejtësinë e Perëndisë dhe duke kërkuar të ngrenë të tyren, nuk iu nënshtruan drejtësisë së Perëndisë. Le t'i përgjigjen të vetëkënaqurit, ata që mendojnë se s'u duhet Perëndia për të bërë vepra të mira. A nuk luftojnë kundër një të vërtete të tillë ata njerëz të prishur nga mendja, të pavlefshëm në besim, përgjigjja e të cilëve s'është veçse plot fjalë të paudha, kur thonë: «Që jemi njerëz, e kemi prej Perëndisë; por që jemi të drejtë, e kemi prej vetvetes»? Ç'thoni ju, që gënjeni veten dhe, në vend që të forconi vullnetin e lirë, e flakni kokëposhtë nga lartësitë e vetëngritjes së tij, nëpër krahinat e zbrazëta të mendjemadhësisë, poshtë në thellësitë e një varri në oqean? Ja, pohimi juaj se njeriu bën drejtësi prej vetes, pikërisht ky është kulmi i vetëlartësimit tuaj. Por e Vërteta ju kundërshton dhe shpall: «Shermendi s'mund të japë fryt prej vetes, po të mos qëndrojë në hardhi». Ikni tani nëpër greminat tuaja marramendëse dhe, pa pasur asnjë vend ku të mbani këmbë, davarituni në fjalët tuaja të fryra. Këto janë krahinat e zbrazëta të mendjemadhësisë suaj. Por shihni mirë çfarë po ju ndjek hap pas hapi dhe, po t'ju ketë mbetur pak mend, le t'ju ngrihen flokët përpjetë. Sepse kushdo që pandeh se jep fryt prej vetes, nuk është në hardhi; dhe kush s'është në hardhi, nuk është në Krishtin; dhe kush s'është në Krishtin, nuk është i krishterë. Të tilla janë thellësitë e oqeanit ku jeni zhytur.

3. Peshoni sërish e sërish çfarë ka për të thënë më tej e Vërteta. «Unë jam hardhia», shton ai, «ju jeni shermendët: kush qëndron në mua, edhe unë në të, ai jep shumë fryt; sepse pa mua s'mund të bëni asgjë». Sepse, që askush të mos pandehë se shermendi mund të japë prej vetes qoftë edhe pak fryt, ai, pasi tha «ai jep shumë fryt», nuk shtoi se pa mua mund të bëni pak, por tha: «nuk mund të bëni asgjë». Pra, qoftë pak a shumë, pa të s'bëhet dot; sepse pa të s'mund të bëhet asgjë. Sepse, ndonëse, kur shermendi jep pak fryt, bujku e krasit që të japë edhe më shumë, prapëseprapë ky nuk mund të japë vetë asnjë fryt, po të mos qëndrojë në hardhi e të mos e marrë jetën prej rrënjës. Dhe ndonëse Krishti nuk do të kishte qenë hardhi po të mos ishte njeri, prapëseprapë ai nuk do të mund t'u jepte një hir të tillë shermendëve po të mos ishte edhe Perëndi. E, pikërisht ngaqë ky hir është aq i domosdoshëm për jetën, saqë as vetë vdekja nuk mbetet më në dorë të vullnetit të lirë, ai shton: «Në qoftë se ndonjëri nuk qëndron në mua, do të hidhet jashtë si shermend dhe do të thahet; edhe do ta mbledhin, do ta hedhin në zjarr dhe do të digjet». Prandaj, druri i hardhisë është aq më i përbuzur kur nuk qëndron në hardhi, sa është i lavdishëm kur qëndron në të. Shkurt, siç thotë po ashtu Zoti për ta te profeti Ezekiel, kur priten, nuk vlejnë për asnjë punë të bujkut dhe s'mund të përdoren për asnjë vepër të zejtarit. Shermendi vlen vetëm për njërën nga dy gjëra: ose për hardhinë, ose për zjarrin. Po të mos jetë në hardhi, vendi i tij do të jetë në zjarr; dhe, që t'i shpëtojë këtij të fundit, le ta ketë vendin në hardhi.

4. «Në qoftë se qëndroni në mua», thotë ai, «edhe fjalët e mia qëndrojnë në ju, kërkoni ç'të doni, edhe do t'ju bëhet». Sepse, kur qëndrojnë kështu në Krishtin, a mund të dëshirojnë ata gjë tjetër veç asaj që do t'i pëlqejë Krishtit? Kur qëndrojnë kështu në Shpëtimtarin, a mund të dëshirojnë diçka që s'pajtohet me shpëtimin? Disa gjëra, në të vërtetë, i dëshirojmë sepse jemi në Krishtin, e disa të tjera i dëshirojmë sepse jemi ende në këtë botë. Sepse ka raste kur, për shkak të kësaj banese sonë të tanishme, diçka na shtyn përbrenda të kërkojmë atë që, pa e ditur, s'do të ishte për të mirën tonë ta merrnim. Por larg qoftë që një gjë e tillë të na jepet, po të qëndrojmë në Krishtin, i cili, kur i kërkojmë, bën vetëm atë që do të jetë për të mirën tonë. Prandaj, kur ne vetë qëndrojmë në të dhe fjalët e tij qëndrojnë në ne, do të kërkojmë ç'të duam, e do të na bëhet. Sepse, po të kërkojmë e kërkesa të mos plotësohet, ajo që kërkojmë nuk lidhet me qëndrimin tonë në të, as me fjalët e tij që qëndrojnë në ne, por me atë lakmi e dobësi të mishit, që nuk janë në të e ku nuk qëndrojnë fjalët e tij. Sepse fjalëve të tij, gjithsesi, u përket ajo lutje që ai na mësoi, ku themi: «Ati ynë që je në qiej». Mjafton të mos shmangemi, në kërkesat tona, nga fjalët dhe kuptimi i kësaj lutjeje, dhe çfarëdo që të kërkojmë, do të na bëhet. Sepse vetëm atëherë mund të thuhet se fjalët e tij qëndrojnë në ne, kur bëjmë atë që na ka urdhëruar dhe duam atë që na ka premtuar. Por kur fjalët e tij qëndrojnë vetëm në kujtesë dhe s'kanë vend në jetë, shermendi nuk duhet quajtur sikur ndodhet në hardhi, sepse s'e merr jetën prej rrënjës. Pikërisht këtë dallim e ka parasysh fjala e Shkrimit: «edhe për ata që i kujtojnë urdhërimet e tij, që t'i zbatojnë». Sepse shumë veta i mbajnë ato në kujtesë vetëm që t'i përbuzin, madje edhe që t'i përqeshin e t'i sulmojnë. Fjalët e Krishtit nuk qëndrojnë tek ata që kanë vetëm një farë prekjeje, por asnjë lidhje; dhe prandaj, për ata, ato nuk do të jenë bekim, por dëshmi kundër tyre; dhe, ngaqë ndodhen tek ata pa qëndruar në ta, njerëzit i mbajnë fort ato, pikërisht që në fund këta të gjykohen sipas atyre fjalëve.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it