← I Lumturi Agustini i Hiponit

I Lumturi Agustini i Hiponit

Joani 15:8–10

1. Duke folur kështu me dishepujt, Shpëtimtari e vë në pah gjithnjë e më shumë hirin që na shpëton, kur thotë: «Në këtë lavdërohet Ati im, që të jepni fryt të shumtë dhe të bëheni dishepujt e mi.» Qoftë kur themi «lavdërohet», qoftë «ndriçohet», të dyja janë përkthimi i një foljeje të vetme greke, pikërisht doxazein (δοξάζειν). Sepse ajo që në greqisht është doxa (δόξα), në latinisht është gloria, domethënë lavdi. Mendova se ia vlen ta përmend këtë, sepse apostulli thotë: «Në qoftë se Abrahami u shfajësua nga veprat, ka lavdi, por jo përpara Perëndisë.» Sepse kjo është lavdia përpara Perëndisë: aty lavdërohet Perëndia, e jo njeriu, kur ai shfajësohet jo nga veprat, po nga besimi, kështu që edhe vetë të bërit mirë ia jep Perëndia. Ashtu si dega, siç e thashë më sipër, nuk mund të japë fryt vetvetiu. Sepse, në qoftë se në këtë lavdërohet Perëndia Ati, që të japim shumë fryt e të bëhemi dishepuj të Krishtit, le të mos ia veshim vetes lavdinë për këtë, sikur ta kishim prej vetes. Sepse prej Tij vjen një hir i tillë, prandaj lavdia në këtë nuk është jona, po e Tij. Prandaj edhe në një vend tjetër tha: «Le të ndriçojë kështu drita juaj përpara njerëzve, që të shohin veprat tuaja të mira.» Pastaj, që të mos mendonin se ato vepra të mira ishin prej tyre vetë, shtoi menjëherë: «dhe të lavdërojnë Atin tuaj që është në qiej». Sepse në këtë lavdërohet Ati, që të japim shumë fryt e të bëhemi dishepuj të Krishtit. E prej kujt bëhemi të tillë, veçse prej Atij mëshira e të cilit na ka paraprirë? Sepse jemi vepra e Tij, të krijuar në Krishtin Jisu për vepra të mira.

2. «Ashtu si më ka dashur Ati», thotë, «kështu ju kam dashur unë: qëndroni në dashurinë time.» Këtu, pra, siç e shihni, ndodhet burimi i veprave tona të mira. Sepse prej nga do t'i kishim, po të mos vepronte besimi me anë të dashurisë? E si do të donim, po të mos ishim dashur ne më parë? Këtë e shpall me një qartësi mahnitëse po ai Ungjillor në letrën e tij: «Ne e duam Perëndinë, sepse Ai na deshi i pari.» Por kur thotë «Ashtu si më ka dashur Ati, kështu ju kam dashur unë», nuk tregon ndonjë barazi mes natyrës sonë dhe asaj të Tij, të tillë siç është ajo mes Vetes dhe Atit, por hirin, falë të cilit Ndërmjetësi mes Perëndisë dhe njerëzve është njeriu Krishti Jisu. Sepse Ai tregohet si Ndërmjetës kur thotë: «Ati mua, edhe unë ju.» Sepse edhe Ati na do, vërtet, por na do në Të. E në këtë lavdërohet Ati: që të japim fryt në hardhi, domethënë në Birin, dhe kështu të bëhemi dishepujt e Tij.

3. «Qëndroni», thotë, «në dashurinë time.» Si do të qëndrojmë? Dëgjoni ç'vjen më pas: «Në qoftë se do të mbani urdhërimet e mia, do të qëndroni në dashurinë time.» Dashuria sjell mbajtjen e urdhërimeve të Tij; po a e sjell mbajtja e urdhërimeve dashurinë? Kush mund të dyshojë se dashuria është ajo që vjen e para? Sepse ai që s'ka dashuri, s'ka arsye të vërtetë t'i mbajë urdhërimet. E kështu, kur thotë «Në qoftë se do të mbani urdhërimet e mia, do të qëndroni në dashurinë time», nuk tregon burimin prej nga buron dashuria, po mënyrën me të cilën ajo shfaqet. Sikur të thoshte: mos mendoni se qëndroni në dashurinë time, po të mos i mbani urdhërimet e mia. Sepse vetëm po t'i keni mbajtur, do të qëndroni. Me fjalë të tjera, kështu do të bëhet e qartë se do të qëndroni në dashurinë time, po t'i mbani urdhërimet e mia. Kështu që askush të mos e mashtrojë veten duke thënë se e do, po të mos i mbajë urdhërimet e Tij. Sepse e duam pikërisht aq sa i mbajmë urdhërimet e Tij; dhe sa më pak i mbajmë, aq më pak e duam. Dhe ndonëse, kur thotë «Qëndroni në dashurinë time», nuk duket qartë për cilën dashuri e ka fjalën, a për atë që kemi ne për Të, a për atë që ka Ai për ne, prapë kjo duket menjëherë në fjalinë e mëparshme. Sepse atje kishte thënë «Kështu ju kam dashur unë»; e këtyre fjalëve u shtoi menjëherë «Qëndroni në dashurinë time». Pra, është fjala për atë dashuri që Ai ka për ne. Ç'do të thonë, pra, fjalët «Qëndroni në dashurinë time», veçse qëndroni në hirin tim? E ç'do të thonë këto fjalë, «Në qoftë se do të mbani urdhërimet e mia, do të qëndroni në dashurinë time», veçse nga kjo do ta merrni vesh se do të qëndroni në dashurinë që unë kam për ju, po t'i mbani urdhërimet e mia? Pra, nuk i mbajmë ne më parë urdhërimet e Tij që të zgjojmë me këtë dashurinë e Tij ndaj nesh. Përkundrazi, po të mos na donte Ai, nuk do të mund t'i mbanim urdhërimet e Tij. Ky hir u rri krejt i zbuluar të përulurve, por u mbetet i fshehtë mendjemëdhenjve.

4. Po ç'të themi për atë që vjen më pas: «Ashtu si unë kam mbajtur urdhërimet e Atit tim dhe qëndroj në dashurinë e Tij»? Edhe këtu, pa dyshim, deshi që ne të kuptonim atë dashuri atërore me të cilën e deshi Ati. Sepse pikërisht këtë tha pak më parë: «Ashtu si më ka dashur Ati, kështu ju kam dashur unë». Pastaj këtyre fjalëve u shtoi: «Qëndroni në dashurinë time», domethënë, pa dyshim, në atë me të cilën ju kam dashur. Prandaj, kur thotë edhe për Atin «Qëndroj në dashurinë e Tij», duhet ta kuptojmë për atë dashuri që Ati kishte për Të. Po a duhet, edhe në këtë rast, ta lidhim dashurinë që Ati ka për Birin me po atë hir me të cilin na do Biri ne, duke qenë se ne, nga ana jonë, jemi bij jo prej natyre, por prej hiri, ndërsa i Vetëmlinduri është Bir prej natyre e jo prej hiri? Apo edhe kjo, në vetë Birin, duhet t'i lidhet gjendjes së Tij si njeri? Pa dyshim që po. Sepse, kur tha «Ashtu si më ka dashur Ati, kështu ju kam dashur unë», tregoi hirin që kishte si Ndërmjetës. Sepse Krishti Jisu është Ndërmjetësi mes Perëndisë dhe njerëzve, jo për sa është Perëndi, po për sa është njeri. Dhe pikërisht për këtë natyrë njerëzore të Tij lexojmë: «Edhe Jisui rritej në urtësi e në moshë, edhe në hir përpara Perëndisë e njerëzve.» Në pajtim me këtë, pra, mund të themi me të drejtë se, ndonëse natyra njerëzore nuk i përket natyrës së Perëndisë, prapëseprapë, me anë të hirit, kjo natyrë njerëzore i përket personit të Birit të Vetëmlindur të Perëndisë. Dhe i përket me një hir aq të madh, sa nuk ka më të madh, madje as ndonjë që t'i afrohet barazisë. Sepse s'pati merita që t'i paraprinin asaj marrjeje të natyrës njerëzore, por të gjitha meritat e Tij nisën pikërisht me atë marrje. Biri, pra, qëndron në atë dashuri me të cilën e ka dashur Ati, dhe kështu i ka mbajtur urdhërimet e Tij. Sepse ç'të mendojmë për Të, qoftë edhe si njeri, veçse Perëndia është Ai që e ngre lart? Sepse Fjala ishte Perëndi, i Vetëmlinduri, bashkëpërjetshëm me Atë që e lindi. Por, që të na jepej si Ndërmjetës, me hir të pashprehshëm, edhe Fjala u bë mish, edhe banoi ndër ne.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it