Joani 15:15, 16

1. Vlen shumë të shqyrtohet se si duhen kuptuar këto fjalë të Zotit: «Por ju kam quajtur miq, sepse gjithçka që dëgjova prej Atit tim, jua bëra të njohur.» Sepse kush do të guxonte të pohonte a të besonte se ndonjë njeri i di të gjitha ato që Biri i Vetëmlindur ka dëgjuar nga Ati, kur askush s'mund të rrokë as se si Ai dëgjon qoftë edhe një fjalë të Atit, ndonëse vetë Ai është e vetmja Fjalë e Atit? Për më tepër, a nuk thotë Ai vetë pak më pas, në po atë fjalim që u mbajti dishepujve midis Darkës dhe Mundimit të Tij: «Kam edhe shumë gjëra për t'ju thënë, por tani nuk mund t'i mbani»? Si duhet ta kuptojmë, pra, se Ai u bëri të njohur dishepujve gjithçka që kishte dëgjuar nga Ati, kur ka shumë gjëra që nuk i thotë, pikërisht ngaqë e di se tani ata nuk mund t'i mbajnë? Pa dyshim, atë që ende ka për ta bërë, thotë se e ka bërë, sepse është po Ai që i ka bërë ato gjëra që ende kanë për të qenë. Sepse, ashtu siç thotë me gojën e profetit: «Më shpuan duart dhe këmbët», e jo «Do të m'i shpojnë», por duke folur gjoja për të shkuarën, e megjithatë duke parathënë atë që ishte ende në të ardhmen, kështu edhe këtu Ai pohon se ua ka bërë të njohur dishepujve të gjitha ato që e di se do t'ua bëjë ende të njohur në atë plotësi njohjeje. Për këtë njohje apostulli thotë: «Por kur të vijë e përsosura, atëherë ajo që është e pjesshme do të zhduket.» Sepse po aty shton: «Tani njoh pjesërisht, por atëherë do të njoh ashtu siç jam njohur edhe unë; tani shoh nëpër pasqyrë, në mënyrë të errët, por atëherë do të shoh ballë për ballë.» Sepse po ai apostull thotë edhe se u shpëtuam me larjen e rilindjes, e megjithatë, diku tjetër, shpall: «Me shpresë u shpëtuam; por shpresa që shihet nuk është shpresë, sepse atë që e sheh njeriu, si mund ta shpresojë ende? Por, në qoftë se shpresojmë atë që nuk e shohim, atëherë e presim me durim.» Për të njëjtin qëllim thotë edhe bashkapostulli i tij, Pjetri: «Të cilin, ndonëse tani nuk e shihni, e besoni; dhe kur ta shihni, do të gëzoheni me një gëzim të patregueshëm e të lavdishëm, duke marrë shpërblimin e besimit, shpëtimin e shpirtrave tuaj.» Në qoftë se, pra, tani është koha e besimit, dhe shpërblimi i besimit është shpëtimi i shpirtrave tanë, kush, në atë besim që vepron me anë të dashurisë, mund të dyshojë se dita duhet të marrë fund, e në mbarim të saj do të merret shpërblimi: jo vetëm shpengimi i trupit tonë, për të cilin flet apostulli Pavli, por edhe shpëtimi i shpirtrave tanë, siç na thotë apostulli Pjetri? Sepse lumturia që buron nga të dyja, tani për tani dhe në këtë gjendje vdekshmërie ku ndodhemi, është më fort çështje shprese sesa zotërim i njëmendtë. Por na duhet ta mbajmë mend këtë: njeriu ynë i jashtëm, domethënë trupi, ende po prishet, kurse i brendshmi, domethënë shpirti, po përtërihet ditë për ditë. Prandaj, ndonëse presim pavdekësinë e mishit dhe shpëtimin e shpirtrave tanë në të ardhmen, me kaparin që kemi marrë mund të thuhet se tashmë jemi shpëtuar. Kështu që njohjen e të gjitha atyre që i Vetëmlinduri i ka dëgjuar nga Ati duhet ta shohim si diçka që ende i përket shpresës dhe qëndron në të ardhmen, edhe pse Krishti e shpalli sikur ta kishte dhënë tashmë.

2. «Nuk më zgjodhët ju mua», thotë, «por unë ju zgjodha ju.» Një hir i tillë është i patregueshëm. Sepse çfarë ishim ne, për sa kohë që Krishti ende s'na kishte zgjedhur, e prandaj ishim ende të zhveshur nga dashuria? Sepse ai që e ka zgjedhur Atë, si mund ta dojë? A ishim vallë ne në atë gjendje që këndohet në psalm: «Më mirë të isha i përbuzur në shtëpinë e Zotit, sesa të banoja në çadrat e ligësisë»? Sigurisht që jo. Çfarë ishim, pra, veçse mëkatarë e të humbur? Ne ende s'kishim arritur të besonim tek Ai, që besimi ynë të na sillte zgjedhjen prej Tij; sepse, po të kishte zgjedhur ata që tashmë besonin, atëherë do të ishte zgjedhur Ai vetë, përpara se të zgjidhte. Po si mund të thoshte «Nuk më zgjodhët ju mua», veçse ngaqë mëshira e Tij na parapriu? Këtu, sigurisht, del i gabuar arsyetimi i kotë i atyre që mbrojnë paranjohjen e Perëndisë kundër hirit të Tij dhe që, me këtë mendim, pohojnë se ne u zgjodhëm përpara themelimit të botës, ngaqë Perëndia paradinte se ne do të ishim të mirë, por jo se do të na bënte të mirë Ai vetë. Nuk thotë kështu Ai që shpall: «Nuk më zgjodhët ju mua.» Sepse, po të na kishte zgjedhur ngaqë paradinte se do të ishim të mirë, atëherë do të kishte paraditur edhe se nuk do të ishim ne të parët që do ta zgjidhnim Atë. Sepse në asnjë mënyrë tjetër s'do të mund të ishim të mirë, veçse, gjoja, do të quhej i mirë ai që s'ka zgjedhur kurrë të mirën. Çfarë zgjodhi atëherë Ai tek ata që s'ishin të mirë? Sepse nuk u zgjodhën për shkak të mirësisë së tyre, meqë s'mund të ishin të mirë pa u zgjedhur. Përndryshe, hiri s'është më hir, po të pohojmë përparësinë e meritës. E tillë është, pa dyshim, zgjedhja e hirit, për të cilën apostulli thotë: «Kështu, pra, edhe në kohën e tanishme ka një mbetje të shpëtuar sipas zgjedhjes së hirit.» Kësaj i shton: «Dhe në qoftë se është prej hirit, atëherë s'është më prej veprave; përndryshe hiri s'është më hir.» Dëgjo, o mosmirënjohës, dëgjo: «Nuk më zgjodhët ju mua, por unë ju zgjodha ju.» Jo që të thuash: «Jam i zgjedhur, ngaqë tashmë besova.» Sepse, po të kishe besuar tek Ai, do ta kishe zgjedhur Atë tashmë. Por dëgjo: «Nuk më zgjodhët ju mua.» Jo që të thuash: «Përpara se të besoja, unë tashmë bëja vepra të mira, e prandaj u zgjodha.» Sepse ç'vepër e mirë mund të vijë përpara besimit, kur apostulli thotë: «Gjithçka që nuk vjen prej besimit është mëkat»? Çfarë të themi, pra, kur dëgjojmë fjalë të tilla, «Nuk më zgjodhët ju mua», veç se ishim të këqij dhe u zgjodhëm që të bëhemi të mirë me anë të hirit të Atij që na zgjodhi? Sepse nuk është prej hirit, po të ketë paraprirë merita; por është prej hirit, e prandaj ai hir nuk e gjeti meritën, por e krijoi.

3. Shihni, pra, të dashur, se si Ai nuk i zgjedh të mirët, por i bën të mirë ata që i ka zgjedhur. «Unë ju zgjodha ju», thotë, «dhe ju caktova që të shkoni e të jepni fryt, dhe fryti juaj të mbetet.» E a nuk është ky fryti për të cilin kishte thënë tashmë: «Pa mua nuk mund të bëni asgjë»? Na ka zgjedhur, pra, dhe na ka caktuar që të shkojmë e të japim fryt; e kështu, ne s'kishim asnjë fryt që ta shtynte Atë të na zgjidhte. «Që të shkoni», tha, «e të jepni fryt.» Ne shkojmë për të dhënë fryt, dhe vetë Ai është udha ku ecim, dhe ku na ka caktuar të ecim. Dhe kështu, mëshira e Tij na ka paraprirë në gjithçka. «Dhe fryti juaj», thotë, «të mbetet; që gjithçka që t'i kërkoni Atit në emrin tim, Ai t'jua japë.» Prandaj, le të mbetet dashuria, sepse vetë Ai është fryti ynë. Dhe kjo dashuri qëndron tani për tani në një dëshirë të zjarrtë, ende jo në plotësinë e gëzimit; dhe çfarëdo që, me atë dëshirë të zjarrtë, të kërkojmë në emër të Birit të Vetëmlindur, Ati na e jep. Por atë që s'është e dobishme për shpëtimin tonë ta marrim, të mos pandehim se e kërkojmë në emër të Shpëtimtarit; por në emër të Shpëtimtarit kërkojmë vetëm atë që i përket vërtet udhës së shpëtimit.