← I Lumturi Agustini i Hiponit

I Lumturi Agustini i Hiponit

Joani 15:20, 21

1. Zoti, kur i nxit shërbëtorët e tij të përballojnë me durim urrejtjen e botës, nuk u vë përpara ndonjë shembull më të madh e më të mirë se veten e tij. Sepse, siç thotë apostulli Pjetër, «Krishti pësoi për ne, duke na lënë shembull, që të ndjekim gjurmët e tij.» Dhe po ta bëjmë vërtet këtë, e bëjmë me ndihmën e tij, i cili tha: «Pa mua nuk mund të bëni asgjë.» Por, më tej, ai u kishte thënë tashmë: «Në qoftë se bota ju urren, ta dini se më ka urryer mua para jush». Tani, në fjalën që sapo dëgjuat kur u lexua Ungjilli, u thotë edhe: «Kujtoni fjalën që ju thashë: shërbëtori nuk është më i madh se i zoti; në qoftë se më kanë përndjekur mua, do t'ju përndjekin edhe ju; në qoftë se e kanë ruajtur fjalën time, do të ruajnë edhe tuajën.» Tani, kur thotë «shërbëtori nuk është më i madh se i zoti», a nuk e tregon qartë se si do që ta kuptojmë atë që kishte thënë më lart: «Tashmë nuk ju quaj më shërbëtorë»? Sepse, e shihni, ai i quan shërbëtorë. Ç'tjetër mund të nënkuptojnë fjalët «shërbëtori nuk është më i madh se i zoti; në qoftë se më kanë përndjekur mua, do t'ju përndjekin edhe ju»? Është e qartë, pra, se kur thuhet «tashmë nuk ju quaj më shërbëtorë», ai duhet kuptuar se flet për atë shërbëtor që nuk mbetet në shtëpi përgjithmonë, por shquhet nga frika që dashuria e dëbon; kurse, kur thuhet këtu «shërbëtori nuk është më i madh se i zoti; në qoftë se më kanë përndjekur mua, do t'ju përndjekin edhe ju», bëhet fjalë për atë shërbëtor që dallohet nga frika e dëlirë që qëndron përjetë. Sepse ky është shërbëtori që ende ka për të dëgjuar: «Të lumtë, shërbëtor i mirë: hyr në gëzimin e Zotit tënd.»

2. «Por të gjitha këto», thotë, «do t'jua bëjnë për shkak të emrit tim, sepse nuk e njohin atë që më dërgoi.» Dhe cilat janë «të gjitha këto» që «do t'jua bëjnë», veçse ato që sapo tha, domethënë se do t'ju urrejnë e do t'ju përndjekin, dhe se do të përbuzin fjalën tuaj? Sepse, po të mos e ruanin fjalën tuaj, e megjithatë as t'ju urrenin, as t'ju përndiqnin; ose po t'ju urrenin madje, por të mos ju përndiqnin: nuk do të ishin të gjitha këto ato që bënin. Por «të gjitha këto do t'jua bëjnë për shkak të emrit tim»: ç'do të thotë kjo, veçse që do të më urrejnë mua tek ju, do të më përndjekin mua tek ju, dhe fjalën tuaj, pikërisht ngaqë është imja, nuk do ta ruajnë? Sepse «të gjitha këto do t'jua bëjnë për shkak të emrit tim»: jo për emrin tuaj, po për timin. Prandaj, ata që i bëjnë të tilla gjëra për shkak të atij emri janë aq më të mjerë, sa më të lumtur janë ata që i pësojnë të tilla për hir të tij, siç thotë ai vetë diku tjetër: «Lum ata që përndiqen për drejtësi.» Sepse kjo bëhet për mua, ose «për shkak të emrit tim»; sepse, siç na mëson apostulli, «Ai u bë prej Perëndisë për ne urtësi, drejtësi, shenjtërim dhe shpengim; që, siç është shkruar, kush mburret, le të mburret në Zotin.» Sepse të ligjtë ua bëjnë të tilla gjëra të ligjve, por jo për drejtësi; prandaj të dyja palët janë njësoj të mjera: si ata që i bëjnë, edhe ata që i pësojnë. Edhe të mirët ua bëjnë të tilla gjëra të ligjve: por, ndonëse të parët e bëjnë këtë për drejtësi, të dytët nuk i pësojnë për të njëjtën gjë.

3. Por dikush thotë: në qoftë se, kur të ligjtë i përndjekin të mirët për emrin e Krishtit, të mirët pësojnë për drejtësi, atëherë me siguri edhe të ligjtë e bëjnë këtë ndaj tyre për drejtësi; dhe po të jetë kështu, atëherë edhe kur të mirët i përndjekin të ligjtë për drejtësi, po ashtu edhe të ligjtë pësojnë për drejtësi. Sepse, në qoftë se të ligjtë mund t'i sulmojnë të mirët me përndjekje për emrin e Krishtit, përse të mos mund të pësojnë edhe vetë ata përndjekje prej të mirëve për të njëjtën arsye? Dhe cila është kjo, veçse për drejtësi? Sepse të mirët nuk veprojnë për të njëjtën arsye për të cilën pësojnë të ligjtë, ngaqë të mirët e bëjnë për drejtësi, kurse të ligjtë pësojnë për padrejtësi. Prandaj as të ligjtë nuk mund të veprojnë për të njëjtën arsye për të cilën pësojnë të mirët, ngaqë të ligjtë e bëjnë nga padrejtësia, kurse të mirët pësojnë për drejtësi. E atëherë, si do të jetë e vërtetë ajo fjalë, «të gjitha këto do t'jua bëjnë për shkak të emrit tim», kur të parët nuk e bëjnë për emrin e Krishtit, domethënë për drejtësi, po për shkak të paudhësisë së tyre? Një pyetje e tillë zgjidhet kështu, mjafton t'i kuptojmë fjalët «të gjitha këto do t'jua bëjnë për shkak të emrit tim» si të thëna tërësisht për të drejtët, sikur të ishte thënë: të gjitha këto do t'i pësoni prej tyre për shkak të emrit tim; kështu që fjalët «do t'jua bëjnë» barazvlejnë me këto: do të pësoni prej tyre. Por, në qoftë se «për shkak të emrit tim» duhet marrë sikur të kishte thënë: për shkak të emrit tim që e urrejnë tek ju, atëherë po ashtu edhe tjetra mund të merret për atë drejtësi që e urrejnë tek ju; dhe kështu, për të mirët, kur nisin përndjekjen kundër të ligjve, me të drejtë mund të thuhet se e bëjnë këtë si për drejtësi (të cilën duke e dashur i përndjekin të ligjtë), ashtu edhe për atë ligësi që urrejnë te vetë të ligjtë; e po ashtu, për të ligjtë mund të thuhet se pësojnë si për paudhësinë që ndëshkohet në vetë ta, ashtu edhe për drejtësinë që ushtrohet në ndëshkimin e tyre.

4. Mund të pyetet edhe kjo: edhe të ligjtë i përndjekin të ligjtë, ashtu si sundimtarët e gjyqtarët e paperëndishëm, të cilët, ndërsa përndiqnin të perëndishmit, sigurisht ndëshkonin edhe vrasësit e kurorëshkelësit, dhe çdo lloj keqbërësish që i gjenin duke vepruar kundër ligjeve publike. Atëherë, si duhet t'i kuptojmë fjalët e Zotit: «Po të ishit nga bota, bota do të donte të vetët»? Sepse bota nuk mund t'i dojë ata që i ndëshkon, dhe ajo, siç e shohim, zakonisht i ndëshkon ato lloje krimesh që u përmendën më sipër. Veçse bota gjendet edhe tek ata që ndëshkojnë krime të tilla, edhe tek ata që i duan. Prandaj ajo botë, që duhet kuptuar se gjendet tek të ligjtë e të paperëndishmit, nga njëra anë i urren të vetët, për sa i takon asaj pjese njerëzish ku i shkakton dëm keqbërësit, dhe nga ana tjetër i do të vetët, për sa i takon asaj pjese tjetër ku u tregohet e favorshme bashkëfajtorëve të vet. Prandaj fjala «të gjitha këto do t'jua bëjnë për shkak të emrit tim» thuhet ose duke iu referuar asaj për të cilën ju pësoni, ose asaj për shkak të së cilës vetë ata sillen kështu me ju, sepse atë që është tek ju, ata edhe e urrejnë, edhe e përndjekin. Dhe shtoi: «Sepse nuk e njohin atë që më dërgoi.» Kjo duhet kuptuar se thuhet për atë njohje, për të cilën edhe diku tjetër është shkruar: «Të njohësh Ty është mendje e përsosur.» Sepse ata që me një njohje të tillë e njohin Atin, prej të cilit u dërgua Krishti, në asnjë mënyrë nuk mund t'i përndjekin ata që Krishti po i mbledh; sepse edhe vetë ata po mblidhen nga Krishti bashkë me të tjerët.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it