← I Lumturi Agustini i Hiponit

I Lumturi Agustini i Hiponit

Joani 15:24, 25

1. Zoti kishte thënë: «Ai që më urren mua, urren edhe Atin tim.» Sepse, pa dyshim, ai që urren të vërtetën, duhet të urrejë edhe Atë prej të cilit lind e vërteta; për këtë kemi folur tashmë, sipas fuqisë që na u dha. Dhe pastaj shtoi fjalët për të cilat duhet të flasim tani: «Po të mos kisha bërë ndër ta veprat që askush tjetër nuk i bëri, nuk do të kishin mëkat.» Domethënë atë mëkat të madh, për të cilin thotë edhe më parë: «Po të mos kisha ardhur e t'u kisha folur, nuk do të kishin mëkat.» Mëkati i tyre ishte se nuk besuan tek Ai që kështu fliste e vepronte. Sepse nuk ishin pa mëkat para se t'u fliste në atë mënyrë e para se të bënte vepra të tilla ndër ta; por ky mëkat i tyre, mosbesimi tek Ai, përmendet kështu veçanërisht, sepse në të vërtetë përmban në vetvete tërë mëkatet e tjera. Sepse, po të ishin të pastër nga ky mëkat dhe po të kishin besuar tek Ai, do të ishin falur edhe të gjitha të tjerat.

2. Po ç'do të thotë kjo, kur, pasi tha «Po të mos kisha bërë ndër ta vepra», shtoi menjëherë «që askush tjetër nuk i bëri»? Sigurisht, ndër të gjitha veprat e Krishtit, asnjë nuk duket më e madhe se ngjallja e të vdekurve; e megjithatë e dimë se të njëjtën gjë e bënë edhe profetët e kohëve të lashta. Kështu bëri Ilia; kështu edhe Eliseu, si kur ishte gjallë në mish, ashtu edhe kur prehej në varrin e tij. Sepse, kur disa njerëz që mbartnin një të vdekur ishin strehuar atje për t'i shpëtuar një sulmi armiqsh dhe e kishin vënë brenda, ai u kthye përnjëherë në jetë. E prapëseprapë kishte disa vepra që Krishti i bëri e që askush tjetër nuk i bëri: kur ushqeu pesë mijë veta me pesë bukë, dhe katër mijë me shtatë; kur eci mbi ujëra dhe i dha Pjetrit fuqinë të bënte po ashtu; kur e ktheu ujin në verë; kur ia hapi sytë një njeriu që kishte lindur i verbër, dhe shumë të tjera, që do të na merrnin kohë po t'i përmendnim. Por na kundërshtojnë se edhe të tjerë kanë bërë vepra që as Ai nuk i bëri, dhe që askush tjetër nuk i ka bërë. Sepse kush tjetër, veç Moisiut, i goditi egjiptianët me plagë kaq të shumta e të fuqishme, e kaloi popullin nëpër ujërat e ndara të detit, u siguroi manë nga qielli kur ishin të uritur dhe ujë nga shkëmbi kur ishin të etur? Kush tjetër, veç Jozueut, të birit të Nunit, e ndau rrjedhën e Jordanit që të kalonte populli, dhe, me një lutje drejtuar Perëndisë, e frenoi e ndaloi diellin që sillej? Kush, veç Sansonit, e shoi ndonjëherë etjen me ujë që buronte nga nofulla e një gomari të ngordhur? Kush, veç Ilisë, u rrëmbye lart me një qerre prej zjarri? Kush, veç Eliseut, siç e përmenda pak më parë, pasi u varros trupi i tij, ia ktheu jetën trupit të vdekur të një tjetri? Kush tjetër, veç Danielit, mbeti i padëmtuar mes nofullave të luanëve të uritur, që ishin mbyllur bashkë me të? Dhe kush tjetër, veç tre burrave, Ananisë, Azarisë e Misailit, eci ndonjëherë i pacenuar nëpër flakë që flakëronin, por nuk i digjnin?

3. I lë mënjanë shembujt e tjerë, sepse këta i quaj të mjaftueshëm për të treguar se disa nga shenjtorët kanë bërë vepra të mrekullueshme, që askush tjetër nuk i bëri. Por për asnjë nga të lashtët nuk lexojmë se të ketë shëruar me aq fuqi kaq shumë të meta trupore, gjendje të këqija shëndeti dhe vuajtje të njerëzve të vdekshëm. Sepse, për të mos folur për ato raste të veçanta që i shëroi, ashtu siç paraqiteshin, me një fjalë urdhri, ungjillori Marku thotë diku: «Edhe në mbrëmje, kur perëndoi dielli, i sollën tek Ai të gjithë të sëmurët dhe të demonizuarit. Edhe gjithë qyteti ishte mbledhur te dera. Edhe shëroi shumë veta që vuanin nga sëmundje të ndryshme dhe dëboi shumë demonë.» Dhe Mateu, kur na jep të njëjtin rrëfim, ka shtuar edhe dëshminë profetike, kur thotë: «Që të përmbushej ajo që qe thënë me anë të profetit Isaia, që thotë: ‹Ai vetë mori dobësitë tona dhe barti sëmundjet tona.›» Në një vend tjetër Marku thotë gjithashtu: «Edhe kudo që hynte, në fshatra, në qytete a në ara, shtrinin të sëmurët nëpër sheshe dhe i luteshin që të preknin qoftë edhe cepin e rrobës së Tij; dhe sa e preknin, shëroheshin.» Askush tjetër nuk bëri gjëra të tilla në ta. Sepse kështu duhet t'i kuptojmë fjalët: «në ta», e jo «ndër ta» a në praninë e tyre; por drejtpërsëdrejti në ta, sepse i shëroi ata. Sepse Ai deshi që ata t'i kuptonin këto vepra jo vetëm si diçka që ngjallte habi, por edhe si diçka që u sillte një shërim të dukshëm, si mirësi që pa dyshim duhej t'i kishin shpërblyer me dashuri, e jo me urrejtje. Vërtet, Ai i tejkalon mrekullitë e gjithë të tjerëve, ngaqë lindi prej një virgjëreshe dhe ngaqë, i vetmi, kishte fuqinë që, si në ngjizjen ashtu edhe në lindjen e Tij, ta ruante të paprekur ndershmërinë e nënës së vet: por kjo nuk u bë as para syve të tyre, as në ta. Sepse të vërtetën e një mrekullie të tillë apostujt e mësuan jo nëpërmjet ndonjë vështrimi që e kishin të përbashkët me të tjerët, por gjatë kohës që kaluan veçmas si dishepuj të Tij. Për më tepër, edhe kjo i kalon të gjitha të tjerat që bëri: që të tretën ditë ia ktheu jetën vetes nga vetë varri, në atë mish në të cilin ishte vrarë, dhe, për të mos vdekur më kurrë, u ngjit me të në qiell. Por edhe kjo, po njëlloj, nuk u bë as në hebrenjtë, as para syve të tyre; madje as nuk kishte ndodhur ende, kur tha: «Po të mos kisha bërë ndër ta veprat që askush tjetër nuk i bëri.»

4. Pra, veprat janë pa dyshim ato mrekulli shërimi për sëmundjet e tyre trupore, që Ai i shfaqi në një shkallë të tillë, sa askush më parë nuk kishte bërë ndër ta: sepse këto i panë, dhe pikërisht duke i qortuar për to, vazhdon të thotë: «Por tani panë dhe urryen edhe mua edhe Atin tim: por kjo ndodhi që të përmbushej fjala e shkruar në ligjin e tyre: ‹Më urryen pa shkak.›» Ai e quan «ligj të tyre», jo sepse e shpikën ata, por sepse iu dha atyre: ashtu siç themi «Buka jonë e përditshme», të cilën, megjithatë, ia kërkojmë Perëndisë duke i shtuar fjalët «jepna neve». Por pa shkak urren ai që as nuk kërkon përfitim nga urrejtja, as nuk i shmanget ndonjë dëmi: kështu e urrejnë Zotin të ligjtë; dhe po kështu e duan Atë të drejtët, domethënë falas, meqë nuk presin dhurata të tjera veç Tij, sepse Ai vetë do të jetë gjithçka në të gjithë. Por kushdo që do të donte të kërkonte diçka më të thellë në fjalët e Krishtit, «Po të mos kisha bërë ndër ta veprat që askush tjetër nuk i bëri» (sepse, edhe pse vepra të tilla i bëri Ati a Fryma e Shenjtë, prapëseprapë askush tjetër nuk i bëri, sepse gjithë Trinia është një dhe e njëjtë në qenie), do të gjejë se ishte Ai që i bëri, edhe kur ndonjë njeri i Perëndisë bënte diçka të ngjashme. Sepse Ai, në vetvete, mund të bëjë gjithçka vetë; por pa Të askush nuk mund të bëjë asgjë. Sepse Krishti, bashkë me Atin dhe me Frymën e Shenjtë, nuk janë tre perëndi, por një Perëndi i vetëm, për të cilin është shkruar: «I bekuar qoftë Zoti, Perëndia i Izraelit, që i vetmi bën çudira.» Askush tjetër, pra, nuk i bëri vërtet vetë veprat që Ai i bëri ndër ta; sepse kushdo tjetër që bëri ndonjë vepër të tillë, e bëri vetëm nëpërmjet veprimit të Tij. Kurse Ai vetë i bëri, pa asnjë veprim nga ana e tyre.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1888 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it