Lluka 3:15-17
Predikimi i dhjetë, nga Komentet e Shën Kirilit mbi Ungjillin sipas Llukës, mbi Joan Pagëzorin
«3:15-17. Po kur populli priste, edhe të gjithë mendonin në zemrat e tyre për Joanin, mos vallë ishte ai Krishti, Joani u përgjigj e u tha të gjithëve: ‹Unë ju pagëzoj me ujë, po vjen ai që është më i fortë se unë, të cilit nuk jam i zoti t'i zgjidh lidhësen e këpucës. Ai do t'ju pagëzojë me Frymën e Shenjtë edhe me zjarr. Lopata e tij është në dorën e tij, edhe do të pastrojë lëmin e tij, edhe do të mbledhë grurin e tij në hambar, po bykun do ta djegë me zjarr të pashuar.›»
Është shkruar se «ati i drejtë do t'i rrisë shkëlqyeshëm (fëmijët e vet)». Sepse ata që janë veshur me lavdinë e drejtësisë që vjen prej Krishtit, dhe që i njohin urdhërimet e Tij të shenjta, do t'i rrisin shkëlqyeshëm e me përshpirtëri ata që janë bijtë e tyre në besim, duke u dhënë jo bukën materiale të tokës, po atë që vjen nga lart, nga vetë qielli. Për këtë bukë bën fjalë edhe psalmisti i admirueshëm, kur thotë: «Buka e forcon zemrën e njeriut, edhe vera e gëzon zemrën e njeriut.» Le t'i forcojmë, pra, edhe ne tani zemrat tona; le të jetë i patundur besimi ynë te Krishti, ndërsa e kuptojmë drejt domethënien e atyre shkrimeve ungjillore që sapo na u lexuan. «Sepse, ndërsa populli priste, thotë, dhe të gjithë mendonin në zemrat e tyre për Joanin, mos vallë ishte ai Krishti, ai iu përgjigj me fjalët që sapo i dëgjuam të lexohen.»
Ata kishin parë me admirim bukurinë e pashoqe të jetesës së Joanit, shkëlqimin e sjelljes së tij, epërsinë e paarritshme e të pakrahasueshme të përshpirtërisë së tij. Sepse aq i madh dhe i admirueshëm ishte, saqë edhe populli hebre nisi të merrte me mend mos vallë ishte ai vetë Krishti, të cilin ligji ua kishte përshkruar me hije dhe profetët e shenjtë e kishin shpallur që më parë. Prandaj, meqë disa guxuan të bënin këtë hamendje, ai ua pret menjëherë supozimin, duke i refuzuar, si shërbëtor, nderet që i takojnë Zotërisë, dhe duke ia kaluar lavdinë Atij që i tejkalon të gjithë, domethënë Krishtit. Sepse e dinte se Ai është besnik ndaj atyre që i shërbejnë. Dhe ajo që ai pohon është vërtet e vërteta, sepse midis Perëndisë dhe njeriut largësia është e pamatshme. «Ju vetë, pra, thotë, më dëshmoni se thashë: ‹Nuk jam unë Krishti, po jam dërguar përpara Tij.›» Po ku do ta gjejmë Pagëzorin e shenjtë duke folur kështu? Në Ungjillin sipas Joanit, i cili ka shkruar kështu për të: «Edhe kjo është dëshmia e Joanit, kur skribët dhe farisenjtë në Jerusalem dërguan ta pyesnin nëse ishte ai Krishti. Edhe ai pohoi dhe nuk mohoi, edhe tha: ‹Nuk jam unë Krishti, po jam ai që është dërguar përpara Tij.›» I madh, pra, dhe vërtet i admirueshëm është Pararendësi, i cili ishte agimi para shkëlqimit mesditor të Shpëtimtarit, paralajmëtari i dritës frymërore, i bukur si ylli i mëngjesit, dhe i quajtur nga Perëndia Atë një pishtar.
Pasi shpalli kështu se nuk ishte Krishti, ai tani sjell prova që na duhet patjetër t'i shqyrtojmë. Prej tyre mund të mësojmë sa e pamatshme është, siç duket qartë, largësia midis Perëndisë dhe njeriut: midis skllavit dhe Zotërisë, midis shërbyesit dhe Atij që i shërbehet, midis atij që prin si shërbëtor dhe Atij që shndrit me madhështi hyjnore. Cila është, pra, prova? «Unë me të vërtetë pagëzoj me ujë; pas meje vjen Ai që është më i fuqishëm se unë, të cilit nuk jam i denjë të ulem e t'ia zgjidh lidhësen e këpucëve.» Siç thashë, pra, ndryshimi është i pakrahasueshëm, epërsia e pamatshme, në qoftë se, siç edhe është, Pagëzori i bekuar, kaq i madh në virtyt, shpall se nuk është i denjë as, si të thuash, të prekë këpucët e Tij. Dhe pohimi i tij është i vërtetë; sepse, në qoftë se fuqitë e arsyeshme atje lart, kryesitë, fronet, zotërimet dhe vetë Serafimët e shenjtë, që rrinë rreth fronit të Tij hyjnor, duke mbajtur gradën e shërbëtorëve, e kurorëzojnë pareshtur me lavde si Zotin e gjithçkaje, cili banor i tokës është i denjë qoftë edhe t'i afrohet Perëndisë? Sepse, edhe pse Ai është njeridashës, i butë dhe i ëmbël, prapëseprapë ne, si qenie me vlerë të pakët dhe bij të tokës, duhet të rrëfejmë dobësinë e natyrës sonë.
Dhe pas kësaj, ai sjell përsëri një provë të dytë, duke thënë: «Unë ju pagëzoj me ujë, po Ai do t'ju pagëzojë me Frymën e Shenjtë dhe me zjarr.» Edhe kjo ka rëndësi të madhe për të provuar e për të vërtetuar se Jisui është Perëndi dhe Zot. Sepse është veti e vetme dhe e posaçme e Qenies që i tejkalon të gjitha, të mund t'u dhurojë njerëzve banimin e Frymës së Shenjtë, dhe t'i bëjë ata që i afrohen Asaj pjesëtarë të natyrës hyjnore. Por kjo ekziston te Krishti jo si diçka e marrë, as si e dhënë nga një tjetër, po si e vetja dhe si diçka që i përket qenies së Tij; sepse «Ai pagëzon me Frymën e Shenjtë». Fjala, pra, që u bë njeri është, siç duket, Perëndi dhe fryti i qenies së Atit. Por kësaj, ndoshta, do t'i kundërvihen ata që e ndajnë të vetmin Krisht në dy bij, pikërisht ata që, siç thotë Shkrimi, janë «shtazorë, përçarës dhe pa Frymën»; do të thonë se Ai që pagëzon me Frymën e Shenjtë është Fjala e Perëndisë, e jo Ai që rrjedh nga fara e Davidit. Ç'përgjigje t'i japim, pra, kësaj? Po! edhe ne e pohojmë, pa frikë se do të na kundërshtojnë, se Fjala, duke qenë Perëndi, nga plotësia e vet u dhuron Frymën e Shenjtë atyre që janë të denjë; por këtë Ai e bënte prapëseprapë edhe kur u bë njeri, si një Bir i vetëm, me mishin e bashkuar me Të në një mënyrë të patregueshme e të pakuptueshme. Sepse kështu Pagëzori i bekuar, pasi tha më parë: «Nuk jam i denjë të ulem e t'ia zgjidh lidhësen e këpucëve të Tij», shtoi menjëherë: «Ai do t'ju pagëzojë me Frymën e Shenjtë dhe me zjarr»; e kjo tregon qartë se Ai kishte këmbë për të mbathur këpucë. Sepse askush që e ka mendjen zgjuar nuk do të thoshte se Fjala, kur ishte ende pa trup dhe nuk ishte bërë ende e ngjashme me ne, kishte këmbë e këpucë, po vetëm atëherë kur u bë njeri. Megjithatë, meqë Ai atëherë nuk pushoi së qeni Perëndi, po ashtu bënte vepra të denja për hyjninë, duke u dhënë Frymën atyre që besojnë tek Ai. Sepse Ai, në një e të njëjtin person, ishte njëkohësisht edhe Perëndi edhe njeri.
Po, kundërshton ai, Fjala i kreu veprat e hyjnisë nëpërmjet Atij që është nga fara e Davidit. Nëse ti argumenton kështu, ne do të të përsërisim si përgjigje fjalët e Joanit; sepse diku u tha hebrenjve: «Pas meje vjen një njeri që ishte përpara meje, sepse Ai është përpara meje; edhe unë nuk e njihja, po Ai që më dërgoi të pagëzoj me ujë, më tha: ‹Ai mbi të cilin do të shohësh Frymën duke zbritur nga qielli dhe duke qëndruar mbi Të, ky është Ai që pagëzon me Frymën e Shenjtë›; edhe unë pashë dhe dëshmova se ky është Biri i Perëndisë.» Ja, pra, ndërsa e quan haptas njeri, thotë se Ai ka përparësi ndaj tij dhe ishte para tij, sepse Ai është i pari, e kjo, kuptohet, për sa i takon natyrës së Tij hyjnore; sipas asaj që Ai vetë ua tha haptas hebrenjve: «Me të vërtetë po ju them, para se të ishte Abrahami, unë jam.»
Më tej, ai thotë gjithashtu se edhe Fryma zbriti nga qielli mbi Të. A duan të thonë vallë se Fryma e Shenjtë zbriti mbi Fjalën e Perëndisë kur Ajo ishte ende e veçuar dhe pa trup? Dhe Atë që dhuron Frymën e paraqesin sikur bëhet pjesëtar i Frymës së vet? Apo mos ky është kuptimi i tyre: që, pasi e mori Frymën sipas natyrës së Tij njerëzore, Ai sipas natyrës së Tij hyjnore pagëzon me Frymën e Shenjtë? Sepse Ai vetë, i vetëm dhe vërtet, është Biri i Perëndisë Atë, siç dëshmoi vetë Pagëzori i bekuar, i mësuar nga Perëndia, kur tha: «Dhe unë pashë dhe dëshmova se ky është Biri i Perëndisë!»
A do të kishe edhe një provë të tretë, përveç atyre që u dhanë deri tani? «Lopata e Tij, thotë, është në dorën e Tij, dhe Ai do të pastrojë lëmin e Tij, dhe do ta mbledhë grurin e Tij në hambaret e Tij, kurse bykun do ta djegë me zjarr të pashuar.» Sepse ata që janë mbi tokë ai i krahason me kallinj gruri, ose më mirë me lëmin dhe grurin mbi të; sepse secili prej nesh është rritur si kalli gruri. Dhe Zoti ynë dikur, kur u fliste apostujve të shenjtë, bëri një krahasim të ngjashëm për gjendjen tonë: «Të korrat janë vërtet të mëdha, po punëtorët janë pak; lutjuni, pra, Zotit të të korrave të dërgojë punëtorë në të korrat e Tij.» Ne, pra, që jemi mbi tokë, quhemi kallinj e grurë, dhe të korra. Dhe këto të korra i përkasin Perëndisë mbi të gjithë, sepse Ai është Zot i të gjithëve. Por ja, thotë Pagëzori i bekuar, lëmi i përket Krishtit si i zoti i tij; sepse pikërisht si i tillë Ai e pastron, duke e hequr e ndarë bykun nga gruri. Sepse me grurë kuptohen të drejtët, besimi i të cilëve është i patundur dhe i sigurt; kurse byku përfaqëson ata që e kanë mendjen të dobët dhe zemrën lehtë për t'u zënë në lak, të pasigurt e frikacakë, të cilët i merr tej e këtej çdo erë. Gruri, pra, thotë, ruhet në hambar, domethënë çmohet i denjë për siguri pranë Perëndisë, për mëshirë, mbrojtje dhe dashuri; kurse byku, si send i padobishëm, përpihet nga zjarri.
Në çdo mënyrë, pra, mund të shohim se Fjala e Perëndisë, edhe kur ishte njeri, vazhdoi prapëseprapë të ishte një Bir i vetëm. Sepse Ai kryen ato vepra që i përkasin hyjnisë, duke pasur madhështinë dhe lavdinë e hyjnisë të pandashme prej Tij. Në qoftë se besojmë kështu, Ai do të na kurorëzojë me hirin e Tij; nëpërmjet të Cilit dhe bashkë me të Cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve, Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it