Lluka 3:21-23

Predikimi i njëmbëdhjetë i Komenteve mbi Ungjillin sipas Llukës, nga Shën Kirili, kryepiskop i Aleksandrisë, mbi shfaqjen e Zotit tonë

[Nga dorëshkrimi siriak 12.165.]

«3:21-23. Dhe ndodhi që, kur u pagëzua gjithë populli, u pagëzua edhe Jisui; dhe, ndërsa lutej, qielli u hap dhe Fryma e Shenjtë zbriti mbi Të në trajtë trupore, si pëllumb. Dhe erdhi një zë nga qielli që thoshte: ‹Ti je Biri im i dashur; me Ty jam kënaqur.› Dhe vetë Jisui po fillonte të ishte rreth tridhjetë vjeç.»

Ejani përsëri, që, duke e përqendruar mendjen me vëmendje te Shkrimet ungjillore, të sodisim bukurinë e së vërtetës. Ejani, le t'i drejtojmë sytë depërtues e të mprehtë të mendjes te misteri i Krishtit; le ta vështrojmë me çudi mjeshtërinë e admirueshme të ekonomisë hyjnore, sepse kështu do të shohim lavdinë e Tij. Dhe të veprosh kështu do të thotë jetë për ne, siç na siguron Ai vetë, kur i flet Perëndisë Atë në qiell: «Kjo është jeta e përjetshme: të të njohin ty, të vetmin të vërtetë, edhe Jisu Krishtin, që dërgove.» Si u dërgua, pra? Dhe në ç'mënyrë erdhi te ne? Sepse, duke qenë nga natyra Perëndi që mbush gjithçka, si «ishte në botë», siç thotë i lumturi Joan Ungjillori, kur Ai vetë ishte Zot? Dhe si u dërgua nga Ati, kur si Perëndi është Krijuesi dhe Mbajtësi i gjithçkaje? Sepse gjithçka u themelua prej Tij.

I urti Joan Ungjillori, pra, na mëson, duke thënë: «Edhe Fjala u bë mish.» Por ndoshta dikush do të thotë: «Si kështu? A pushoi së qeni Fjala dhe u shndërrua në mish? A ra nga madhështia e Tij, duke pësuar një shndërrim në diçka që më parë nuk ishte?» Jo, themi ne. Kurrsesi. Sepse nga natyra është i pandryshueshëm dhe i patjetërsueshëm. Kur thotë, pra, se Fjala u bë mish, Ungjillori nënkupton një njeri si ne. Sepse edhe ne vetë shpesh quhemi mish. Sepse është shkruar: «Edhe çdo mish do të shohë shpëtimin e Perëndisë», duke nënkuptuar me këtë se çdo njeri do ta shohë. Ndaj, ndonëse mbetet pa u ndryshuar Ai që ishte, prapëseprapë, meqë në këtë gjendje mori ngjashmërinë tonë, thuhet se u bë mish.

Sodite, pra, si njeri, që duron bashkë me ne ato që i përkasin gjendjes njerëzore dhe përmbush çdo drejtësi, për hir të planit të shpëtimit. Dhe këtë e mëson nga ato që thotë Ungjillori: «Dhe ndodhi që, kur u pagëzua gjithë populli, u pagëzua edhe Jisui dhe u lut.» A kishte nevojë edhe Ai për pagëzimin e shenjtë? Po ç'dobi mund të merrte prej tij? Fjala e Vetëmlindur e Perëndisë është i Shenjti i të shenjtëve: kështu e quajnë Serafimët në lavdërimet e tyre; kështu e quan ligji kudo; dhe vargu i profetëve të shenjtë pajtohet me shkrimet e Moisiut. Ç'fitojmë ne me pagëzimin e shenjtë? Kuptohet, ndjesën e mëkateve tona. Por te Jisui nuk kishte asgjë të tillë; «sepse nuk bëri asnjë mëkat, as u gjet mashtrim në gojën e Tij», siç thotë Shkrimi. «I shenjtë, i pafajshëm, i panjollë, i ndarë nga mëkatet dhe i ngritur më lart se qiejt», sipas fjalëve të hyjnorit Pavël.

Por ja, ndoshta dikush që nuk është mësuar mirë në besim do të thotë: «A ishte, pra, Perëndia Fjalë Ai që u pagëzua? A kishte nevojë të bëhej pjesëtar i Frymës së Shenjtë? Aspak. Prandaj pohojmë se njeriu që ishte nga fara e Davidit, i lidhur me Të nëpërmjet një bashkëngjitjeje, u pagëzua dhe mori Frymën.» Kështu, pra, ju e ndani të Pandashmin në dy bij; dhe, meqë u pagëzua kur ishte tridhjetë vjeç, u shenjtërua, sipas jush, duke u pagëzuar. A nuk ishte, pra, i shenjtë derisa arriti vitin e tridhjetë? Kush do të pajtohet me ju, kur kështu prishni besimin e drejtë e të patëmetë? Sepse «një është Zoti Jisu Krisht», siç është shkruar. Por ne pohojmë këtë: se Ai nuk ishte i ndarë prej Tij, as më vete, kur u pagëzua dhe u bë pjesëtar i Frymës së Shenjtë; sepse e dimë se Ai është Perëndi, i panjollë dhe i Shenjti i të shenjtëve; sepse rrëfejmë se «prej plotësisë së Tij morëm të gjithë ne». Sepse Fryma e Shenjtë, në të vërtetë, buron prej Perëndisë Atë, por i përket edhe Birit. Madje shpesh quhet Fryma e Krishtit, ndonëse buron prej Perëndisë Atë. Dhe këtë e dëshmon Pavli, kur thotë njëherë: «Ata që janë në mish nuk mund t'i pëlqejnë Perëndisë; por ju nuk jeni në mish, por në Frymë, në qoftë se Fryma e Perëndisë banon në ju. E në qoftë se ndokush nuk ka Frymën e Krishtit, ai nuk është i Tij.» Dhe përsëri: «E sepse jeni bij, Perëndia dërgoi Frymën e Birit të Tij në zemrat tuaja, që thërret: ‹Atë, Ati ynë!›» Fryma e Shenjtë, pra, siç thashë, buron vërtet prej Perëndisë Atë; por Fjala e Tij e Vetëmlindur, duke qenë Bir nga natyra dhe në të vërtetë, e shkëlqyer me nderet e Atit, ia jep krijesës dhe ua dhuron atyre që janë të denjë. Po, me të vërtetë, Ai tha: «Të gjitha sa ka Ati janë të miat.»

Por atyre që shtrembërojnë besimin e drejtë, le t'ua kthejmë këtë pyetje: «Si mundet Ai që mori Frymën, po të jetë, sipas shprehjes suaj, njeri dhe Bir më vete e i veçuar, të pagëzojë me Frymën e Shenjtë dhe vetë të japë Frymën e Shenjtë atyre që pagëzohen?» Sepse aftësia për t'u dhënë Frymën njerëzve nuk i shkon asnjërës prej gjërave të krijuara, por, bashkë me vetitë e tjera të Perëndisë, është prona e veçantë vetëm e Perëndisë së tërëfuqishëm. Por Ai që e dha ishte njeri; sepse i urti Joan tha: «Pas meje vjen një Njeri, që ishte para meje ... Ai do t'ju pagëzojë me Frymën e Shenjtë dhe me zjarr.» Ashtu si, pra, nuk i ka hije Perëndisë Fjalë, e parë si Perëndia Fjalë, t'i afrohet pagëzimit të shenjtë e të bëhet pjesëtar i Frymës, po ashtu është krejt e pabesueshme, madje e pamundur të besohet, se aftësia për të pagëzuar njerëzit me Frymën e Shenjtë është vepër e një njeriu të thjeshtë, që nuk ka asgjë në vete më të lartë se ne.

Si do të jetë, pra, i vërtetë misteri? Në atë që, për të na ndihmuar, mori mbi vete një lloj përshtatjeje. Fjala hyjnore u bë njeri, pikërisht Ai «që ishte në trajtën e Perëndisë Atë dhe nuk e quajti grabitje të ishte i barabartë me Perëndinë», siç thotë shumë i urti Pavël, «por mori trajtën e shërbëtorit, u bë i ngjashëm me njerëzit dhe e uli veten deri në varfëri». Pyet, pra, kush ishte Ai që në fillim ishte në trajtën e Perëndisë Atë dhe mund të mbahej i barabartë me Të, por mori trajtën e shërbëtorit, u bë pastaj njeri dhe, veç kësaj, e bëri veten të varfër. A ishte vallë Ai nga fara e Davidit, siç pohojnë ata, të cilin e mbajnë veçanërisht më vete e të ndarë si Birin tjetër, të ndryshëm nga Fjala e Perëndisë Atë? Po të jetë kështu, le të tregojnë se Ai qe ndonjëherë i barabartë me Atin. Le të tregojnë si mori trajtën e shërbëtorit. Ose, ç'do të themi se ishte ajo trajta e shërbëtorit? Dhe si e zbrazi veten? Sepse ç'ka më të varfër se natyra njerëzore? Prandaj, Ai që është shëmbëllimi i përpiktë i Perëndisë Atë, ngjasimi dhe shprehja e dukshme e personit të Tij, që shkëlqen në barazi me Të, që nga e drejta e natyrës është i lirë dhe e ka nën zgjedhën e mbretërisë së Tij gjithë krijesën, pikërisht Ai është që mori trajtën e shërbëtorit, domethënë u bë njeri dhe e bëri veten të varfër, duke pranuar t'i duronte këto gjëra njerëzore, veç mëkatit.

Por atëherë, kundërshtojnë ata, si u pagëzua dhe mori edhe Frymën? Ne u përgjigjemi se Ai nuk kishte nevojë për pagëzimin e shenjtë, sepse ishte krejt i pastër dhe i panjollë, i Shenjti i të shenjtëve. As kishte nevojë për Frymën e Shenjtë; sepse Fryma që buron prej Perëndisë Atë është e Tij dhe e njëqenshme me Të. Tani, pra, më në fund duhet të dëgjojmë cili është shpjegimi i ekonomisë. Perëndia, në dashurinë e Tij për njeriun, na dha një udhë shpëtimi e jete. Sepse, kur besojmë në Atin, në Birin dhe në Frymën e Shenjtë dhe e bëjmë këtë rrëfim para shumë dëshmitarëve, e lajmë çdo ndyrësi të mëkatit, pasurohemi me dhënien e Frymës së Shenjtë, bëhemi pjesëtarë të natyrës hyjnore dhe fitojmë hirin e birërisë. Duhej, pra, që Fjala e Atit, kur e përuli veten deri në zbrazje dhe denjoi të merrte ngjashmërinë tonë, të bëhej për hir tonë shembulli dhe udha e çdo vepre të mirë. Sepse del se Ai që në çdo gjë është i pari, duhet edhe në këtë të japë shembullin. Prandaj, që të mësojmë si vetë fuqinë e pagëzimit të shenjtë, ashtu edhe se sa fitojmë kur i afrohemi një hiri kaq të madh, Ai vetë e nis veprën; dhe, pasi u pagëzua, lutet, që ju, të dashurit e mi, të mësoni se lutja e pareshtur i ka hije më së shumti atyre që janë çmuar një herë të denjë për pagëzimin e shenjtë.

Dhe Ungjillori thotë se qielli u hap, që prej kohësh kishte qenë i mbyllur. Sepse Krishti tha: «Që tani do të shihni qiellin të hapur dhe engjëjt e Perëndisë që ngjiten e zbresin mbi Birin e njeriut.» Sepse, kur kopeja e sipërme dhe ajo e poshtme u bënë tani një e vetme, dhe u caktua një Bari kryesor për të gjithë, u hap qielli dhe njeriu mbi tokë u afrua te engjëjt e shenjtë. Dhe Fryma, gjithashtu, zbriti përsëri, si në një fillim të dytë të gjinisë sonë; dhe së pari mbi Krishtin, që e mori jo aq për veten e Tij sa për ne; sepse prej Tij dhe në Të pasurohemi me çdo gjë. Prandaj, në pajtim të plotë me ekonominë e hirit, Ai duron bashkë me ne gjërat e gjendjes njerëzore; sepse ku ndryshe do ta shohim të zbrazur Atë që, sipas natyrës së Tij hyjnore, e ka plotësinë? Si u bë i varfër si ne, po të mos ishte përshtatur me varfërinë tonë? Si e zbrazi veten, po të mos kishte pranuar të duronte masën e vogëlsisë njerëzore?

Duke e marrë, pra, Krishtin si shembullin tonë, le t'i afrohemi hirit të pagëzimit të shenjtë, që kështu të fitojmë guximin për t'u lutur vazhdimisht dhe të ngremë duar të shenjta te Perëndia Atë, që të na e hapë qiellin edhe neve dhe të dërgojë edhe mbi ne Frymën e Shenjtë, për të na pranuar si bij. Sepse Ai i foli Krishtit në kohën e pagëzimit të shenjtë, sikur të kishte pranuar, nëpërmjet Tij dhe në Të, njeriun mbi tokë në birëri: «Ky është Biri im i dashur, me të Cilin jam kënaqur.» Sepse Ai që është Bir nga natyra dhe në të vërtetë, i Vetëmlinduri, kur u bë si ne, shpallet posaçërisht Biri i Perëndisë, jo sepse e merr këtë për vete (sepse Ai ishte dhe është, siç thashë, Bir i vërtetë), por që të na e përligjte lavdinë. Sepse Ai u bë fryti ynë i parë, i Parëlinduri dhe Adami i dytë; prandaj thuhet se «në Të të gjitha u bënë të reja»; sepse, pasi hoqëm vjetërsinë që ishte në Adamin, fituam risinë që është në Krishtin; nëpërmjet të Cilit dhe bashkë me të Cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve, Amin.