← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 13:31-35

QINDTË

«13:31-35. Në po atë orë u afruan disa farisenj dhe i thanë: ‹Ik e largohu që këtej, sepse Herodi do të të vrasë.› Edhe ai u tha atyre: ‹Shkoni e i thoni kësaj dhelpre: Ja, unë dëboj demonë dhe bëj shërime sot e nesër, dhe të tretën ditë do të përsosem. Megjithatë më duhet të eci sot, nesër e pasnesër, sepse s'mund të ndodhë që një profet të humbasë jashtë Jerusalemit. Jerusalem, Jerusalem, ti që vret profetët dhe që gjuan me gurë ata që dërgohen tek ti, sa herë desha t'i mbledh bijtë e tu, si i mbledh klloçka zogjtë e vet nën krahë, por ju nuk deshët! Ja, shtëpia juaj po ju lihet e shkretë. Edhe po ju them se nuk do të më shihni, gjersa të thoni: Bekuar qoftë ai që vjen në emër të Zotit.›»

Pala e farisenjve ishte përherë, si të thuash, e ligë dhe dredharake, e etur pas mashtrimit, që kërcëllinte dhëmbët kundër Krishtit sa herë që shihej me nderim, me zemrën që i digjej nga zjarri i smirës. E megjithatë, a nuk ishte përkundrazi detyra e tyre, si prijës të popullit dhe të vënë mbi turmën e rëndomtë, ta çonin atë drejt pohimit të lavdisë së Krishtit, gjë që ishte qëllimi si i dhënies së ligjit, ashtu edhe i predikimit të profetëve të shenjtë? Por, në ligësinë e tyre të madhe, këtë nuk e bënë. Përkundrazi, i kundërviheshin në çdo mënyrë dhe e zemëronin pareshtur; prandaj Krishti u tha: «Mjerë ju, skribë dhe farisenj, hipokritë! Sepse morët çelësin e dijes: as vetë nuk hyni, edhe ata që po hynin i penguat.» Sepse shihet qartë se kishin rënë në një ligësi të tillë dhe në një prirje aq të kundërt me dashurinë e Perëndisë, sa nuk pranonin që ai as të banonte në Jerusalem, që të mos u sillte dobi njerëzve, si duke i mbushur me mahnitje para mrekullive të tij hyjnore, ashtu edhe duke përhapur mbi ta dritën e njohjes së saktë të Perëndisë, nëpërmjet mësimeve më të larta se ato të ligjit.

Këto janë mendimet ku na çon këtu kuptimi i leximeve që na vihen tani përpara. «Sepse në po atë orë, thotë, u afruan disa farisenj dhe i thanë: ‹Ik e largohu që këtej, sepse Herodi do të të vrasë.›» Ejani, pra, të ngulim syrin hetues të mendjes në atë që thuhet këtu prej tyre. Le të shqyrtojmë me saktësi cila nga të dyja është e vërteta: a duhen numëruar folësit ndër ata që e duan, apo ndër ata që i kundërvihen. Por, siç duket, s'ka asnjë vështirësi për të kuptuar se ishin kundërshtarë të përbetuar të tij. Sepse Krishti, për shembull, ngjalli të vdekurit nga varri, duke ushtruar aty një fuqi që i takon Perëndisë: sepse thirri: «Llazar, dil jashtë!», e i tha të birit të së vesë: «Djalosh, ty po të them, çohu!» Por ata e bënë mrekullinë ushqim për smirën e tyre dhe madje thanë, kur u mblodhën: «Ç'po bëjmë, sepse ky njeri bën shumë mrekulli? Po ta lëmë kështu të qetë, do të vijnë romakët e do të na marrin vendin dhe kombin.» Dhe atëherë, pikërisht atëherë, Kajafa, që kurdiste një vrasje të ligë kundër tij, tha: «Ju nuk dini asgjë fare, se është më mirë për ju që të vdesë një njeri për popullin, sesa të humbasë gjithë kombi.»

Dhe i kundërviheshin edhe në mënyra të tjera: herë e trajtonin me përbuzje dhe përqeshnin fuqinë e tij mrekullibërëse, e madje guxonin të vinin në dyshim pushtetin e tij hyjnor, duke thënë se çdo gjë që bëhej, bëhej me ndihmën e Beelzebubit; e herë tjetër përpiqeshin ta dorëzonin te shërbëtorët e Cezarit. Sepse, sikur ai t'i ndalonte israelitët të paguanin taksë Cezarit, iu afruan me pabesi e dredhi, duke thënë: «A është e lejueshme t'i japim haraç Cezarit, apo jo?» Ata, pra, që i ngrinin çdo lloj kurthi; që, në guximin dhe paturpësinë e tyre, nuk ruheshin as nga vrasja; që, dinakë për ligësi, e sulmonin me dhunë të pamëshirshme dhe ushtronin me gatishmëri gjithë ato dredhi që bëjnë ata që urrejnë deri në fund, si, pra, mund të numërohen ndër ata që e duan?

Përse, pra, iu afruan dhe i thanë: «Largohu që këtej, sepse Herodi do të të vrasë», e ç'qëllim kishin duke bërë kështu? Këtë na e tregon Ungjillori, kur thotë: «Në po atë orë iu afruan.» Po ç'kuptim ka ky kujdes në të shprehur? Përse kjo saktësi? Apo cilën orë ka parasysh, atë kur farisenjtë ia thanë Jisuit këto fjalë? Ai ishte i zënë duke u mësuar turmave hebreje, kur dikush e pyeti nëse janë të shumtë ata që shpëtohen. Megjithatë, ai e la mënjanë pyetjen si të padobishme dhe iu kthye asaj që i takonte të thoshte: udhës, pra, nëpër të cilën duhet të ecin njerëzit që të bëhen trashëgimtarë të mbretërisë së qiejve. Sepse tha: «Përpiquni të hyni nga dera e ngushtë», dhe u tha se, po të mos e bënin këtë, do të shihnin Abrahamin, Isakun e Jakovin dhe gjithë profetët në mbretërinë e Perëndisë, kurse veten të flakur jashtë. Dhe shtoi se, ndonëse kishin qenë të parët, do të bëheshin të fundit, pikërisht me thirrjen e johebrenjve. Këto fjalë i acaruan farisenjtë deri në zemërim: ata shihnin se turmat tashmë po pendoheshin e po e pranonin me zjarr besimin tek ai, dhe se tani u duhej vetëm edhe pak mësim, që të njihnin lavdinë e tij dhe misterin e madh e të adhurueshëm të Mishërimit. Meqë, pra, kishin gjasa të humbnin detyrën e tyre si krerë të popullit, dhe meqë tashmë kishin rënë e ishin flakur nga pushteti që kishin mbi ta, dhe të privuar nga fitimet e tyre (sepse ishin të dhënë pas pasurisë, lakmitarë dhe të etur pas parasë), u shtirën se e donin dhe madje iu afruan e i thanë: «Ik e largohu që këtej, sepse Herodi do të të vrasë.» Por, o farise zemërgur, po të ishe i urtë, po të njihje mirë ligjin e Moisiut fort të urtë, po ta kishe ngulur vërtet mendjen te thëniet e profetëve të shenjtë, nuk do të të kishte shpëtuar se s'kishte asnjë mundësi të mbeteshe i pazbuluar, teksa shtireshe me një shfaqje të rreme dashurie, kur mendja të ishte plot vrer. Ai nuk ishte thjesht një njeri, një nga ata si ne, që mund të mashtrohej, por Perëndi në shëmbëllimin tonë: Perëndi që kupton çdo gjë dhe që, siç është shkruar, «i njeh të fshehtat» e «provon zemrat dhe veshkat», Perëndi «para të cilit gjithçka është lakuriq e e hapur» dhe nga i cili s'fshihet asgjë. Por ti nuk e dije këtë mister të çmuar e të fuqishëm: mendoje se mund të mashtroje edhe atë që thotë: «Kush është ky që fsheh nga unë mendjen e vet, që i mbyll fjalët në zemrën e vet dhe pandeh se m'i fsheh?»

Ç'u përgjigjet, pra, Krishti këtyre gjërave? Ai u përgjigj butësisht dhe me kuptimin e fshehur, siç e kishte zakon: «Shkoni, thotë, e i thoni kësaj dhelpre.» Vër re me kujdes fuqinë e kësaj shprehjeje. Fjalët e përdorura duket sikur i drejtohen, si të thuash, vetë personit të Herodit; por në të vërtetë ato lidhen më tepër me dinakërinë e farisenjve. Sepse, ndonëse natyrshëm do të kishte thënë: «I thoni asaj dhelpre», ai nuk vepron kështu, por, duke përdorur me shumë mjeshtri një lloj shprehjeje të ndërmjetme, ai, si të thuash, tregoi me gisht fariseun që i rrinte pranë dhe tha: «kësaj dhelpre». Dhe e krahason njeriun me një dhelpër, sepse ajo është përherë kafshë tepër dinake dhe, po të lejohem të them kështu, keqdashëse, siç ishin farisenjtë.

Po çfarë i porositi të thoshin? «Ja, unë dëboj demonë dhe bëj shërime sot e nesër, dhe të tretën ditë do të përsosem.» E sheh se ai shpall vendimin për të bërë atë që e dinte se do ta hidhëronte palën e farisenjve: sepse ata po e dëbojnë nga Jerusalemi, që të mos tërhiqte shumë veta drejt besimit tek ai me shfaqjen e mrekullive. Por, meqë synimi i tyre në këtë nuk i shpëtoi atij si Perëndi, ai shpall se do të bëjë pikërisht atë që ata e urrenin dhe thotë se «do të qortojë edhe frymërat e ndyra, do t'i çlirojë të sëmurët nga vuajtjet e tyre dhe do të përsoset»; që do të thotë se me vullnetin e vet do të duronte Mundimin mbi kryq, për shpëtimin e botës. Ai, pra, siç duket, e dinte edhe si edhe kur do të pësonte vdekjen sipas mishit.

Farisenjtë, megjithatë, pandehnin se pushteti i Herodit do ta trembte dhe do ta përulte deri në frikëra të mjera, ndonëse ai është Zoti i fuqive dhe lind tek ne trimëri shpirtërore me fjalët e tij: «Mos u frikësoni nga ata që vrasin trupin, por shpirtin nuk mund ta vrasin.» Se edhe ai nuk e vinte fare në llogari dhunën e njerëzve, e tregoi kur tha: «Por më duhet të eci sot, nesër e pasnesër.» Duke thënë «më duhet», ai nuk nënkupton se, si të thuash, i ishte vënë ndonjë domosdoshmëri e pashmangshme, por përkundrazi se, me fuqinë e vullnetit të vet, do të shkonte lirisht e pa rrezik kudo që të donte dhe do të përshkonte Judenë pa iu kundërvënë askush e pa i kurdisur njeri të keqen, gjersa vetvetiu të merrte përsosjen e tij mbi kryqin e nderuar.

Le të mos krenohen, pra, ata vrasës të Zotit, as të mburren me kryelartësi kundër tij. Nuk korre fitore mbi një që iku nga vuajtja. Nuk kape një që s'donte. Nuk munde një që nuk pranoi të zihej në leqet e dredhisë sate. Me vullnetin e vet ai pranoi të vuante, i bindur plotësisht se me vdekjen e mishit të tij do të shkatërronte vdekjen dhe do të kthehej përsëri në jetë. Sepse u ngjall prej së vdekurish, e ngjalli bashkë me vete gjithë natyrën e njeriut dhe e formoi rishtas për jetën e paprishshme.

Por ai tregon se Jerusalemi është fajtor për gjakun e shumë shenjtorëve, kur shpall se «s'është e mundur që një profet të humbasë jashtë tij». E ç'rrjedh prej kësaj? Se ata do të binin nga gjiri i familjes shpirtërore të Perëndisë, se do të flakeshin nga shpresa e shenjtorëve dhe do të mbeteshin krejt të privuar nga trashëgimia e atyre bekimeve që u janë ruajtur atyre që u shpëtuan me anë të besimit. Se ata ishin harraq ndaj dhuratave të Perëndisë, kokëfortë dhe përtacë ndaj çdo gjëje që mund t'u kishte sjellë dobi, këtë e tregoi kur tha: «Jerusalem, Jerusalem, ti që vret profetët dhe që gjuan me gurë ata që dërgohen tek ti, sa herë desha t'i mbledh bijtë e tu, si i mbledh klloçka zogjtë e vet nën krahë, por ju nuk deshët! Ja, shtëpia juaj po ju lihet e shkretë.» Sepse ai i mësoi nëpërmjet Moisiut fort të urtë dhe u caktoi ligjin, që t'i drejtonte në sjelljen e tyre e të ishte sundimtar dhe udhërrëfyes i tyre në një jetë të denjë për t'u lëvduar, e cila, ndonëse ishte ende vetëm në hije, prapëseprapë mbante parafigurën e adhurimit të vërtetë. I këshilloi nëpërmjet profetëve të shenjtë. Do të kishte dashur t'i mbante nën krahët e vet, domethënë nën mbrojtjen e fuqisë së tij. Por ata i humbën bekime kaq të çmuara, ngaqë ishin keqdashës, mosmirënjohës dhe përbuzës.

«Por», thotë ai, «nuk do të më shihni më, gjersa të thoni: Bekuar qoftë ai që vjen në emër të Zotit.» E ç'do të thotë përsëri kjo? Zoti u tërhoq nga Jerusalemi dhe i la, si të padenjë për praninë e tij, ata që i thanë: «Ik e largohu që këtej.» Pastaj, pasi përshkoi Judenë, shpëtoi shumë veta dhe bëri mrekulli që s'mund t'i përshkruajnë dot fjalët, u kthye përsëri në Jerusalem. Dhe atëherë, pikërisht atëherë, u ul mbi një kërriç e mbi një gomar, ndërsa turma të mëdha e fëmijë të vegjël, që mbanin degë palmash, ecnin para tij, e lëvdonin dhe thoshin: «Hosana Birit të Davidit! Bekuar qoftë ai që vjen në emër të Zotit.» Pasi i la, pra, si të padenjë, ai thotë se ata mezi do ta shihnin, dhe vetëm atëherë, kur të kishte ardhur koha e Mundimit të tij. Sepse atëherë u ngjit sërish në Jerusalem, hyri mes lëvdimesh dhe, pikërisht në atë kohë, duroi për ne Mundimin e tij shpëtimtar, që me anë të vuajtjes të shpëtonte dhe të ripërtërinte për paprishshmëri banorët e dheut. Sepse Perëndia Atë na shpëtoi me anë të Krishtit; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it