← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 14:1-6

«14:1-6. Dhe ndodhi që, kur hyri në shtëpinë e njërit prej krerëve të farisenjve ditën e së shtunës për të ngrënë bukë, ata po e përgjonin. Dhe ja, përpara tij ishte një njeri që vuante nga pika e ujit (hidropik). Dhe Jisui u përgjigj e u foli mësuesve të ligjit dhe farisenjve, duke thënë: ‹A lejohet të shërosh ditën e së shtunës, apo jo?› Por ata heshtën. Dhe ai e mori, e shëroi dhe e lëshoi të shkonte. Pastaj u përgjigj e u tha: ‹Cili prej jush, po t'i bjerë në pus biri ose kau, nuk do ta nxjerrë menjëherë ditën e së shtunës?› Dhe ata s'mundën t'i jepnin përgjigje për këto gjëra.»

Përsëri Zoti bën mrekulli dhe, duke ushtruar një fuqi hyjnore e të epërme, kryen veprat e tij të zakonshme e shfaq lavdinë e tij. Ai, pra, i bën dobi në më se një mënyrë fariseut kryeneç e grindavec. Sepse, ashtu si sëmundjet më të ashpra se zakonisht nuk i nënshtrohen mjeshtërisë së mjekëve, por lypin dorën e rëndë të njerëzve me ndjeshmëri më të topitur, po ashtu edhe mendja e njeriut, që është shmangur drejt ligësisë, i hedh poshtë të gjitha ato që mund t'i bënin dobi, sapo bëhet pre e një prirjeje të papërmbajtshme për mosbindje. Në këtë gjendje e sjellin largimet e paqortuara nga udha e drejtë.

Se kjo është e vërtetë e pamohueshme, mund ta shohë kushdo që i kushton vëmendje mësimeve që na parashtrohen këtu. Sepse një farise, me pozitë më të lartë se zakonisht, e ftoi Jisuin në një gosti; dhe ai, ndonëse e njihte ligësinë e tyre, shkoi me të dhe hëngri bashkë me ta. Dhe këtë përulje e pranoi jo për të nderuar atë që e kishte ftuar, por më tepër për t'u bërë dobi atyre me të cilët ndodhej, me fjalë e me vepra të mrekullueshme që mund t'i çonin drejt njohjes së adhurimit të vërtetë, pikërisht atij që na e mëson ungjilli. Sepse ai e dinte se, edhe kundër vullnetit të tyre, do t'i bënte dëshmitarë me sytë e tyre si të fuqisë së tij, ashtu edhe të lavdisë së tij më se njerëzore, që, mos ndoshta edhe kështu, të besonin se ai është Perëndi dhe Biri i Perëndisë, i cili vërtet mori ngjashmërinë tonë, por mbeti i pandryshuar dhe nuk pushoi së qeni ai që kishte qenë.

Ai, pra, u bë mysafir i atyre që e ftuan, për të përmbushur, siç thashë, një detyrë të nevojshme: «por ata, thotë, e përgjonin.» E për ç'arsye e përgjonin, e për ç'shkak? Për të parë, gjoja, a do të shpërfillte nderimin që i takon ligjit e kështu të bënte ndonjë gjë të ndaluar ditën e së shtunës. Por, o hebre pa mend, kuptoje se ligji ishte hije e figurë, që priste të vërtetën; e vërteta ishte Krishti dhe urdhërimet e tij. Pse, pra, e armatos figurën kundër së vërtetës? Pse e vë hijen në rresht beteje kundër kuptimit frymëror? Mbaje të shtunën tënde në mënyrë të arsyeshme; por, në qoftë se nuk pranon ta bësh kështu, atëherë je i shkëputur nga ajo mbajtje e së shtunës që i pëlqen Perëndisë dhe nuk e njeh prehjen e vërtetë, që e kërkon prej nesh ai që në lashtësi dha ligjin e Moisiut. Le të pushojmë nga mëkatet tona, le të prehemi nga shkeljet tona, le t'i lajmë njollat tona, le ta braktisim dashurinë e papastër të mishit, le t'u ikim larg lakmisë e zhvatjes, fitimeve të turpshme e dashurisë për para. Le të mbledhim më parë për shpirtrat tanë ushqime për udhë, ushqimin që do të na mjaftojë në jetën e ardhshme; dhe le t'i përkushtohemi veprave të shenjta, duke e mbajtur kështu të shtunën në mënyrë të arsyeshme. Ata që kishin për detyrë të shërbenin ndër ju sipas ligjit, i blatonin Perëndisë flijimet e caktuara, madje edhe të shtunën; thernin flijimet në tempull dhe kryenin ato shërbesa që u ishin ngarkuar; dhe askush nuk i qortoi, e vetë ligji heshti. Pra, ai nuk ua ndalonte njerëzve të shërbenin ditën e së shtunës. Kjo, pra, ishte një figurë për ne; sepse, siç thashë, është detyra jonë që, duke e mbajtur të shtunën në mënyrë të arsyeshme, t'i pëlqejmë Perëndisë me një erë të ëmbël frymërore. Dhe, siç e thashë edhe më parë, këtë e bëjmë kur, pasi pushojmë nga mëkatet, i blatojmë Perëndisë, si dhuratë të shenjtë, një jetë të shenjtë e të admirueshme, duke përparuar pareshtur drejt çdo virtyti. Sepse ky është flijimi frymëror i pëlqyeshëm për Perëndinë.

Por, në qoftë se, pa e pasur fare këtë në mendje, kapesh vetëm pas trashësisë së Shkrimit të ligjit, duke e braktisur të vërtetën si diçka që s'mund ta arrish, dëgjoje Perëndinë, që të flet me anë të zërit të profetit Isaia: «U trash zemra e këtij populli, edhe sytë i mbyllën, edhe veshët i rënduan, që të mos shohin me sy, të mos dëgjojnë me veshë, të mos kuptojnë me zemër e të mos kthehen, që unë të mos i shëroj.» Sepse si të mos ishin ata të rëndë e pa mend, me mendje që s'kishte më shpëtim, ata që, ndonëse mund ta kishin kuptuar se ai ishte Krishti, prej mësimit të tij që ishte më i lartë se ligji e prej veprave të mrekullueshme që bëri, u ngurtësuan dhe çmonin vetëm mendimin e tyre të paravendosur për atë që ishte e drejtë, ose më mirë vetëm atë që i çonte poshtë në greminën e shkatërrimit?

Po cila ishte mrekullia që panë ata? Përpara tij ishte një njeri që vuante nga pika e ujit (hidropik); prandaj Zoti i pyet mësuesit e ligjit dhe farisenjtë nëse lejohet të shërosh ditën e së shtunës apo jo. «Por ata, thotë, heshtën.» Po pse heshte, o mësues i ligjit? Sill diçka nga Shkrimet; trego se ligji i Moisiut e ka qortuar ndonjëherë të bërit mirë ditën e së shtunës; provona se ai do që ne të jemi zemërgurë e të pamëshirshëm për hir të prehjes së trupave tanë; provona se ai e ndalon mirësinë, që të nderojmë të shtunën. Por këtë s'mund ta provosh nga asnjë pjesë e tij. E, meqë ata heshtnin nga ligësia, Krishti ua hedh poshtë paturpësinë e pazbutshme me arsyetimet bindëse që sjell. Sepse, thotë ai: «Kujt prej jush do t'i bjerë në pus biri a kau, e s'do ta nxjerrë menjëherë ditën e së shtunës?» Në qoftë se ligji e ndalon të tregosh mëshirë ditën e së shtunës, pse ti vetë ke dhembshuri për atë që ka rënë në pus? Mos u shqetëso për rrezikun e birit tënd të shtunën; qorto thumbin e dashurisë së natyrshme, që të nxit të ndiesh dashuri atërore. Ia dorëzo varrit me gëzim fëmijën tënd, që të nderosh Dhënësin e ligjit, duke pandehur se ai është i ashpër e i pamëshirshëm. Le të jetë miku yt në rrezik, po ti mos ia vër fare veshin; madje, ndonëse dëgjon një fëmijë të vogël që qan e kërkon ndihmë, thuaji: Vdis; i tillë është vullneti i ligjit. Por ti nuk do të pajtohesh me arsyetime të tilla; do ta zgjatësh dorën drejt atij që është në hall, duke e çmuar më tepër se nderimin që i takon ligjit, ose më mirë se një prehje pa mend, edhe nëse ende nuk e pranon se e shtuna duhet mbajtur në mënyrë frymërore. Perëndia i të gjithëve nuk resht së qeni dashamirës; ai është i mirë dhe njeridashës; ai nuk e vendosi ligjin e Moisiut si ndërmjetës ashpërsie, as e caktoi si mësues mizorie, por më tepër që të të prijë drejt dashurisë për të afërmin. Si ishte e udhës që një urdhërim kaq i nderuar e i admirueshëm, me vullnetin e Perëndisë, të humbte fuqinë e vet ditën e së shtunës? Pse, pra, heshte, o mësues i ligjit? Sigurisht, sepse s'kishe ç'të thoshe. Sepse fuqia e së vërtetës është diçka e madhe dhe e pamposhtur, në gjendje të hutojë mendjen ziliqare dhe t'i vërë gojëz gjuhës që kërkon faje.

Duke mos ua vënë më veshin smirave të hebrenjve, ai e çliron nga lëngata e tij njeriun që vuante nga pika e ujit dhe që sundohej tiranikisht nga një sëmundje e pashërueshme. E pe, o hebre, mrekullinë; madhëroje, pra, atë që e kreu. Kupto fuqinë e tij dhe madhështinë e sundimit të tij; prano se ai është Perëndi; jepi besimin tënd; mos u ngurtëso, por, siç thotë profeti Jeremia: «Çirni zemrat tuaja, e jo rrobat tuaja.» Zgjeroje mendjen tënde; hape syrin e zemrës sate; kupto se veprat që kryen ai janë vepra të Hyjnisë, ndonëse në dukje është njeri si ne. Njihe, pra, atë që për hirin tonë mbajti ngjashmërinë tonë, por, edhe kështu, ishte shumë më lart se ne, ose më mirë, shumë më lart se gjithë krijesa, për shkak të lindjes së tij të pashprehshme prej Perëndisë Atë. Sepse ai është Biri i atij që i tejkalon të gjitha; por, ndonëse ishte Zot, mori trajtën e robit, që ta bënte robin të ngjashëm me veten; megjithatë nuk pushoi së qeni Perëndi, por mbetet po ai, të cilin e adhurojnë engjëjt, principatat, fronet e zotërimet. Serafimët e himnojnë; le t'i shërbejmë edhe ne me besim, duke u ngjitur me ndihmën e tij drejt pjesës së shenjtorëve; nëpërmjet të cilit e bashkë me të cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it