Lluka 14:12-14
«14:12-14. Atëherë i tha edhe atij që e kishte ftuar: Kur të bësh drekë ose darkë, mos i fto miqtë e tu, as vëllezërit e tu, as të afërmit e tu, as fqinjët e tu të pasur; se mos të ftojnë edhe ata ty me radhë dhe kështu të të jepet shpërblim. Po kur të bësh gosti, fto të varfrit, sakatët, të çalët dhe të verbrit. Edhe do të jesh i lumtur, sepse ata s'kanë si të të shpërblejnë; sepse do të shpërblehesh në ngjalljen e të drejtëve.»
Vërtet e mrekullueshme është bukuria e mendjes së njeriut: ajo shfaqet në mënyra të ndryshme dhe duket qartë në trajta nga më të larmishmet. Sepse, ashtu si ata që dinë të vizatojnë figura në një pikturë nuk mund të arrijnë bukurinë e përsosur të veprës së tyre me një ngjyrë të vetme, po përdorin ngjyra të ndryshme e të shumëllojshme, kështu edhe Perëndia i të gjithëve, që është Dhuruesi dhe Mësuesi i bukurisë shpirtërore, i stolis shpirtrat tanë me atë virtyt të shumanshëm që qëndron në çdo shkëlqim jetese të denjë për shenjtorët, që të plotësojë tek ne ngjashmërinë me të. Sepse te krijesat e tij të arsyeshme, bukuria më e mirë dhe më e shkëlqyer është ngjashmëria me Perëndinë, që formohet tek ne nëpërmjet soditjes së përpiktë të Perëndisë dhe nëpërmjet virtytit që përsoset me përpjekje të palodhur. Vër re, pra, se si Zoti ynë Jisu Krishti i zbukuron shpirtrat tanë me çdo stoli shpirtërore. Sepse këtu ai i kishte urdhëruar farisenjtë dhe ligjtarët, ose më mirë, skribët, të mendonin përulësisht për veten dhe të ushqenin një mendje të lirë nga dashuria për lavdinë e kotë, duke i porositur të mos rrëmbenin vendet e para. Sepse po hante bashkë me ta, që, duke qenë në shoqërinë e tyre, t'u bënte të mirë qoftë edhe kundër dëshirës së tyre. Dhe pas tyre, iu drejtua atij që i kishte ftuar dhe i kishte mbledhur në gosti, duke thënë: «Kur të bësh drekë ose darkë, mos i fto miqtë e tu, as vëllezërit e tu, as të afërmit e tu, as fqinjët e tu të pasur, po më tepër të çalët, të verbrit dhe sakatët.»
A do të donte, pra, të krijonte tek ne një prirje të zymtë të mendjes? A është vullneti i tij që të bëhemi të pashoqërueshëm dhe të padashur, aq sa as miqtë e të afërmit tanë të mos i çmojmë të denjë për atë dashuri që u ka hije e u takon më së shumti? A nuk do të përfillim aspak ata që na janë të afërt me ndjenjë e me dashuri? A i ndalon ai të drejtat e mikpritjes? Po a nuk është gjë e pakuptimtë dhe e paditur të mendosh se ai i kundërshton ligjet e veta? Çfarë, pra, do të na mësojë? Ndoshta diçka të tillë: ata që zotërojnë pasuri të madhe çmojnë shumë, si të thuash, shfaqjen dhe mburrjen e vazhdueshme. Sepse shpesh i ftojnë njerëzit të hanë bashkë me ta dhe bëjnë gosti me shpenzime të mëdha, me gjellë të gatuara me mjeshtëri, të tilla që s'i shpëtojnë fajit të shkapërderdhjes. Këtë e kanë zakon ta bëjnë, që të fitojnë lëvdatat dhe duartrokitjet e të ftuarve të tyre. Dhe kur marrin lëvdatat e lajkatarëve, si pagë, si të thuash, për shkapërderdhjen e tyre, gëzohen së tepërmi, sikur të kishin fituar diçka me vlerë. Sepse është zakon i lajkatarëve të lëvdojnë edhe ato gjëra që meritojnë faj.
Sepse ç'të mirë ka në një bollëk kaq shkapërderdhës, përtej asaj që kërkon nevoja? Sepse, siç tha diku vetë Krishti, «Pak gjëra janë të nevojshme, ose një e vetme», për të plotësuar aq sa duhet nevojat e trupit. Prandaj, që të mos rrezikojmë ta humbim shpërblimin e shpenzimit tonë, duke e shpenzuar pasurinë në punë të tilla që japin fryt të mirë, ai na ka urdhëruar të ftojmë të varfrit, sakatët, të verbrit dhe ata që vuajnë nga sëmundje të tjera trupore, që me bujarinë tonë në këtë punë të arrijmë shpresën që vjen nga lart, prej Perëndisë.
Mësimi, pra, që na jep është dashuria për të varfrit, gjë e çmuar në sytë e Perëndisë. A ndien kënaqësi që të lëvdojnë, kur ke ndonjë mik a të afërm në tryezë me ty? Po të tregoj diçka shumë më të mirë: engjëjt do të lëvdojnë bujarinë tënde, edhe fuqitë e arsyeshme atje lart, edhe njerëzit e shenjtë; edhe do ta pranojë edhe Ai që i tejkalon të gjitha, që e do mëshirën dhe është zemërmirë. Jepi hua Atij pa u frikësuar aspak, edhe do të marrësh me kamatë gjithçka që dhe: «sepse, thotë, ai që ka mëshirë për të varfrin, i jep hua Perëndisë.» Ai e pranoi huanë dhe premton se do ta kthejë. «Sepse, thotë, kur të vijë Biri i njeriut në lavdinë e Atit të tij, bashkë me engjëjt e shenjtë, edhe të ulet mbi fronin e lavdisë së tij, do t'i vërë delet në të djathtën e tij, edhe cjeptë në të majtën.
Edhe do t'u thotë atyre në të djathtën e tij: ‹Ejani, të bekuarit e Atit tim, trashëgoni mbretërinë e përgatitur për ju që nga themelimi i botës; sepse pata uri edhe më dhatë të ha, pata etje edhe më dhatë të pi, isha i zhveshur edhe më veshët, isha i sëmurë edhe më vizituat, isha në burg edhe erdhët tek unë.› Edhe kësaj i shtoi: ‹Me të vërtetë po ju them, se çdo gjë që i keni bërë njërit prej këtyre të vegjëlve, mua ma keni bërë.›» Shpenzimi, pra, nuk është pa fryt; përkundrazi, dhembshuria për të varfrit do të bëjë që pasuria jote të lëshojë një aromë të këndshme. Bli hirin që vjen nga Perëndia; bli si mik Zotin e qiellit e të dheut; sepse vërtet ne shpesh e blejmë miqësinë e njerëzve me shuma të mëdha ari, dhe, në qoftë se pajtohen me ne ata që janë të lartë në gradë, ndiejmë gëzim të madh kur u ofrojmë dhurata madje përtej mundësive tona, për shkak të nderit që na vjen prej tyre. E megjithatë këto gjëra janë kalimtare, treten shpejt dhe janë si hije ëndrrash.
Por a nuk duhet ta çmojmë si diçka që ia vlen ta fitojmë dhe t'i japim rëndësinë më të madhe, të bëhemi pjesëtarë të shtëpisë së Perëndisë? Sepse, sigurisht, pasi të ngjallemi prej së vdekurish, do të na duhet të qëndrojmë përpara Krishtit; dhe atje domosdo do t'u jepet shpërblim të dhembshurve e të mëshirshmëve, kurse një dënim në përpjesëtim me veprat e tyre do të jetë fati i atyre që qenë të ashpër e pa dashuri për njëri-tjetrin; sepse është shkruar: «gjyq pa mëshirë ka për atë që s'tregoi mëshirë.» Dhe në qoftë kështu, si të mos jetë prova dhe përsosja e një mendjeje të shëndoshë që, para se të zbresim në humnerën e mundimit, të kujdesemi që më parë për jetën tonë? Sepse ejani, le ta shqyrtojmë këtë mes vetes. Le të themi se, për një a tjetër arsye që ligji e dënonte, na kishin nxjerrë përpara gjyqtarëve, dhe kështu, pasi të ishim shpallur fajtorë, mbi ne të kishte rënë një dënim që e meritonin fajet tona: a nuk do ta jepnim me gëzim pasurinë tonë, për t'i shpëtuar çdo mundimi e ndëshkimi? Dhe si mund të ketë dyshim për këtë? Sepse vetja vlen më shumë se zotërimet, dhe jeta më shumë se pasuria. Tani ne jemi fajtorë për shumë mëkate dhe do të japim llogari para Gjyqtarit për gjithçka që kemi bërë; e përse, pra, nuk e shpëtojmë veten nga gjyqi dhe nga zjarri i përjetshëm, sa kemi kohë? Dhe udha për ta shpëtuar veten është të jetojmë me virtyt: të ngushëllojmë vëllezërit që i mundon varfëria, të hapim dorën gjerë për të gjithë ata që janë në nevojë, edhe t'u dhembsemi të sëmurëve.
Sepse më thuaj, ç'ka më të rëndë se varfëria, ajo bishë grabitqare që s'ngopet, ajo e keqe që asnjë këshillë s'e largon, ajo më e tmerrshmja ndër sëmundjet, madje më mizore se çdo sëmundje? Prandaj duhet t'u japim një dorë ndihme atyre që vuajnë nën të: duhet t'ua hapim gjerë zemrën dhe të mos i kalojmë pa përfillur vajtimet e tyre. Sepse, le të themi se një bishë e egër grabitqare i vërsulet ndonjë udhëtari: a nuk do të rrëmbente gjithkush që e sheh, çfarëdo gjëje që i bie ndër duar, një gur, fjala vjen, ose një shkop, për të dëbuar bishën që pa mëshirë po e shqyente e po e copëtonte njeriun e rrëzuar nën goditjet e saj? Kush është aq zemërgur dhe plot urrejtje për njerëzit, sa të kalojë pranë njërit që po humbet kaq mjerisht? Dhe a nuk duhet ta pranosh ti se varfëria, siç thashë, është më mizore se çdo bishë grabitqare? Prandaj ndihmoji ata që kanë rënë nën të: ktheje veshin te i varfri dhe dëgjoje, siç është shkruar: «Sepse, thotë, ai që i mbyll veshët për të mos dëgjuar të dobëtin, edhe ai vetë do të thërrasë, dhe s'do të ketë kush ta dëgjojë.» Jep, që të marrësh; dëgjo, që të dëgjohesh; mbill pak, që të korrësh shumë. Për më tepër, kënaqësia e trupit është e shkurtër e kalimtare dhe përfundon në kalbësirë; kurse lëmosha dhe bamirësia ndaj të varfërve i kurorëzojnë me lavdi nga Perëndia ata që i bëjnë, dhe i çojnë drejt asaj lumturie të pakalbshme që Krishti ua dhuron atyre që e duan: nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdia dhe pushteti, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it