Lluka 14:15-24

«14:15-24. Kur një nga ata që rrinin në tryezë bashkë me të i dëgjoi këto fjalë, i tha: Lum ai që do të hajë bukë në mbretërinë e Perëndisë. Por ai i tha: Një njeri bëri një darkë të madhe dhe ftoi shumë veta. Në kohën e darkës dërgoi shërbëtorin e vet t'u thoshte të ftuarve: ‹Ejani, sepse ja, gjithçka është gati›. Por të gjithë menjëherë nisën të shfajësoheshin. I pari i tha: ‹Bleva një arë dhe më duhet të shkoj ta shoh; të lutem, të më falësh›. Një tjetër tha: ‹Bleva pesë pendë qe dhe po shkoj t'i provoj; të lutem, të më falësh›. Një tjetër tha: ‹Mora grua, prandaj nuk mund të vij›. Kur u kthye shërbëtori, ia tregoi këto gjëra të zotit të vet. Atëherë i zoti i shtëpisë u zemërua dhe i tha shërbëtorit të vet: ‹Dil shpejt nëpër rrugët dhe sheshet e qytetit dhe sill këtu të varfrit, sakatët, të verbrit dhe të çalët›. Dhe shërbëtori tha: ‹Zot, u bë ashtu si urdhërove, e prapë ka vend›. Dhe zoti i tha shërbëtorit: ‹Dil nëpër udhët dhe gardhet dhe shtrëngoji të hyjnë, që të mbushet shtëpia ime. Sepse po ju them se asnjë nga ata njerëz që u ftuan nuk do të shijojë darkën time›.»

Sërish, kuptimi i leximeve që na janë vënë përpara më detyron të them se fryti i veprave të mira është i lëvdueshëm. Sepse mundi i shenjtorëve nuk mbetet pa shpërblim, ndërsa përpiqen me gjithë fuqinë të çojnë atë jetë që është vërtet e admirueshme si përpara Perëndisë, ashtu edhe përpara njerëzve. Sepse Pavli i urtë shkruan: «Perëndia nuk është i padrejtë sa të harrojë mundin tuaj dhe dashurinë që treguat ndaj emrit të tij.» Dhe përsëri, në një vend tjetër, përdor fjalë të ngjashme: «Sepse shtrëngimi ynë i lehtë i tanishëm, thotë, na sjell me tepri dhe në shkallë shumë më të lartë një madhështi të përjetshme lavdie, kur nuk vështrojmë gjërat që duken, por ato që nuk duken; sepse gjërat që duken janë të kohës, kurse gjërat që nuk duken janë të përjetshme.» Sepse gjërat e kohës janë gjërat e dheut, dhe këto, themi, janë ato që quhen këtu «gjërat që duken». Kurse ato që kanë për të ardhur, që tani nuk duken, por qëndrojnë në shpresat që janë pranë Perëndisë, na ruhen në banesa që nuk mund të tunden.

Cilët janë ata për të cilët përgatiten këto gjëra dhe të cilëve do t'u jepen, Shpëtimtari na e tregoi këtu, duke përshkruar natyrën dhe fuqinë e ekonomisë hyjnore si në një pikturë, me anë të shëmbëlltyrës që kemi përpara. Megjithatë, më duhet së pari të them cili qe rasti që solli këtë fjalim.

Zoti ynë, pra, po rrinte në tryezë te njëfarë fariseu, bashkë me shumë të tjerë të mbledhur atje, miq të atij që i kishte ftuar në gosti dhe njerëz që kishin të njëjtat mendime me të. Atje, përsëri, Shpëtimtari i të gjithëve, për të mirën e atyre që ishin mbledhur (sepse ai do më shumë mëshirën, e jo nderin dhe lavdinë e kotë), e përsosi atë që i kishte ftuar, duke mos e lejuar të bënte shpenzime të tepruara, as të synonte gjëra përtej mundësive të veta, për të fituar lavdërimin e njerëzve. Sepse ai tha: «Kur të bësh një drekë a një darkë, mos i fto miqtë e tu, as vëllezërit e tu, as të tjerë që janë të pasur e fqinjë të tu, por më mirë të varfrit, sakatët dhe të verbrit. Sepse ata që veprojnë kështu, tha, do të jenë të lumtur në ngjalljen e të drejtëve.» Atëherë një nga ata që rrinin me ta në tryezë, kur dëgjoi fjalë kaq të larta, tha: «Lum ai që do të hajë bukë në mbretërinë e Perëndisë.» Ndoshta, megjithatë, ky njeri nuk ishte ende frymëror, por më tepër natyror, dhe as i aftë të kuptonte drejt atë që tha Krishti; sepse nuk ishte nga ata që besonin, as ishte pagëzuar ende. Sepse mendonte se shpërblimet e shenjtorëve, për mundimet e tyre të ndërsjella prej dashurie, do të ishin gjëra që i përkasin trupit. Meqë, pra, ishin tepër të ngathët në zemër për të kuptuar një mendim të saktë, Krishti u ndërton një shëmbëlltyrë që, me mjaft përshtatje, paraqet natyrën e ekonomisë që do të vendosej për hir të tyre, dhe thotë: «Një njeri bëri një darkë të madhe dhe ftoi shumë veta. Në kohën e darkës dërgoi shërbëtorin e vet t'u thoshte të ftuarve: ‹Ejani, sepse ja, gjithçka është gati›.»

Dhe këtu le të pyesim së pari cila qe arsyeja pse të ftuarit u thirrën në një darkë e jo në një drekë; ose më mirë, madje para kësaj, kush duhet kuptuar me njeriun që dërgoi dikë të ftonte në darkë, kush është ai që fton, dhe, më në fund, cilët janë ata që u ftuan, por e përbuzën thirrjen.

Me njeriun, pra, duhet kuptuar Perëndia Atë. Sepse shëmbëlltyrat ndërtohen për të paraqitur të vërtetën dhe kurrsesi nuk janë vetë e vërteta. Ai, pra, Krijuesi i gjithësisë dhe Ati i lavdisë, bëri një darkë të madhe, domethënë një festë për gjithë botën, për nder të Krishtit. Pra, në kohët e fundit të botës, si të thuash, në perëndimin e kësaj bote sonë, Biri lindi për ne; në atë kohë edhe pësoi vdekjen për hir tonë dhe na dha të hamë mishin e tij, si buka që vjen nga qielli, e cila i jep jetë botës. Edhe nga mbrëmja, në dritën e pishtarëve, flijohej qengji, sipas ligjit të Moisiut. Prandaj, me të drejtë, ftesa që bëhet nëpërmjet Krishtit quhet darkë.

Dhe më tej, kush është ai që u dërgua dhe që quhet edhe shërbëtor? Ndoshta vetë Krishti; sepse, ndonëse Perëndia Fjalë është nga natyra Perëndi dhe vetë Biri i Perëndisë Atë, prej të cilit u shfaq, megjithatë e zbrazi veten për të marrë trajtën e shërbëtorit. Duke qenë, pra, Perëndi prej Perëndie, ai është Zot i të gjithëve; por emërtimi i shërbëtorit mund t'i vishet me të drejtë kufijve të natyrës së tij njerëzore. E megjithatë, ndonëse kishte marrë, siç thashë, trajtën e shërbëtorit, prapëseprapë ishte Zot, sepse ishte Perëndi.

Dhe kur u dërgua? Në kohën e darkës, thotë. Sepse jo në fillim të kësaj bote zbriti nga qielli Fjala e vetëmlindur e Atit dhe mori trajtë të ngjashme me ne, por atëherë kur e deshi vetë i Tërëfuqishmi, pikërisht në këto kohë të fundit, siç e thamë edhe më parë.

Dhe cila ishte natyra e ftesës? «Ejani, sepse ja, gjithçka është gati.» Sepse Perëndia Atë ka përgatitur në Krishtin, për banorët e dheut, ato dhurata që i falen botës nëpërmjet tij: faljen e mëkateve, pastrimin nga çdo papastërti, bashkësinë e Frymës së Shenjtë, birërinë e lavdishme dhe mbretërinë e qiejve. Në këto bekime Krishti ftoi Israelin para të gjithëve, me anë të urdhërimeve të ungjillit. Sepse diku ka thënë madje, me gojën e psalmistit: «Por unë u vura mbret prej tij, domethënë prej Perëndisë Atë, mbi Sionin, malin e tij të shenjtë, për të shpallur urdhërimin e Zotit.» Dhe përsëri: «Nuk u dërgova veçse te delet e humbura të shtëpisë së Israelit.»

Po vendimi i tyre, a qe për të mirën e tyre? A e admiruan butësinë e atij që i ftoi dhe shërbesën e atij që solli thirrjen? Aspak: sepse «nisën, thotë, të gjithë menjëherë të shfajësoheshin», domethënë, si me një mendje, pa asnjë vonesë, u shfajësuan. «Sepse i pari tha: ‹Bleva një arë dhe më duhet të shkoj ta shoh; të lutem, të më falësh›. Një tjetër tha: ‹Bleva pesë pendë qe dhe po shkoj t'i provoj; të lutem, të më falësh›. Një tjetër tha: ‹Mora grua, prandaj nuk mund të vij›.» E sheh se, duke iu dhënë pa mend këtyre punëve tokësore, nuk mund t'i shohin gjërat frymërore; sepse, të mundur nga dashuria e mishit, janë larg shenjtërisë dhe janë lakmitarë e të pangopur për pasuri. Kërkojnë gjërat që janë poshtë, por nuk i përfillin aspak, as sadopak, shpresat që ruhen pranë Perëndisë. Shumë më mirë do të kishte qenë, në vend të arave tokësore, të fitonin gëzimet e parajsës, dhe, në vend të lërimit të përkohshëm (sepse ky ishte qëllimi i pendëve të qeve), të mblidhnin frytet e drejtësisë. Sepse është shkruar: «Mbillni për veten tuaj drejtësi; vilni si në vjelje frytin e jetës.» A nuk ishte më tepër detyra e tyre që, në vend të lindjes mishore të fëmijëve, të zgjidhnin frytdhënien frymërore? Sepse e para i nënshtrohet vdekjes dhe prishjes, kurse e dyta është një begati e përjetshme dhe e qëndrueshme për shenjtorët.

Kur, pra, i zoti i shtëpisë dëgjoi mospranimin e tyre, u zemërua, thotë, dhe urdhëroi që nga rrugët dhe sheshet e qytetit të mblidheshin të varfrit, sakatët, të verbrit dhe të çalët. E kush duhet kuptuar, pra, me ata që, siç thashë, për hir të tokave, të lërimit dhe të lindjes mishore të fëmijëve, nuk deshën të vinin? Sigurisht, duhet të jenë ata që qëndronin në krye të sinagogës hebraike, njerëz me qese plot, robër të lakmisë, me mendjen ngulur te fitimi, të cilit ia kushtonin gjithë zellin e tyre. Sepse, si të thuash, në gjithë Shkrimin e frymëzuar, mund t'i shohësh të qortuar pikërisht për këtë gjë.

Ata, pra, që ishin më lart në pozitë se turma e popullit të thjeshtë, nuk iu nënshtruan Krishtit: kur ai u tha «Merrni zgjedhën time mbi ju», ata e hodhën poshtë ftesën, nuk e pranuan besimin, mbetën larg festës dhe e përbuzën darkën e madhe me mosbindjen e tyre të ngurtë. Se skribët dhe farisenjtë nuk besuan në Krishtin, duket qartë nga ajo që u thotë: «Ju e morët çelësin e dijes; ju vetë nuk hyni dhe i penguat ata që po hynin.» Në vend të tyre, pra, u thirrën ata që ishin nëpër rrugët dhe sheshet, domethënë ata që i përkisnin popullit të thjeshtë hebre, mendja e të cilëve ishte e sëmurë, e dobët, e errët dhe e çalë; sepse të tillët mund t'i quash të verbër e të çalë. Por ata u bënë të fortë e të shëndoshë në Krishtin; mësuan të ecin drejt dhe morën dritën hyjnore në mendjen e tyre. Dhe se besoi një numër i madh hebrenjsh, që zor të numërohej, mund ta mësosh nga Veprat e Apostujve.

Kur, pra, u thirrën ata që ishin nëpër rrugë, thotë, ai që kishte për detyrë t'i ftonte në darkë i tha të zotit të shtëpisë: «Ende ka vend. Dhe zoti i tha shërbëtorit të vet: ‹Dil nëpër udhët dhe gardhet dhe shtrëngoji të hyjnë, që të mbushet shtëpia ime. Sepse po ju them se asnjë nga ata njerëz që u ftuan nuk do të shijojë darkën time›.»

Këtu vër re, të lutem, thirrjen e johebrenjve, pasi israelitët kishin hyrë me anë të besimit. Sepse dikur johebrenjtë ishin të ashpër nga mendja dhe të pagdhendur nga gjykimi, dhe, si të thuash, jashtë qytetit, meqë jetonin në paudhësi, më shumë të ngjashëm me bagëtinë sesa me njerëzit, e që përdornin fare pak arsyen. Për këtë arsye, ai që fton në darkë dërgohet nëpër udhët, jashtë qytetit, dhe te gardhet nëpër ara; madje, ai që e dërgoi i urdhëron jo vetëm t'i ftojë e t'i nxisë, por edhe t'i shtrëngojë. E megjithatë, te të gjithë njerëzit besimi është vepër e vullnetshme, dhe, kur e fitojnë me vullnetin e tyre të lirë, njerëzit bëhen të pëlqyer te Perëndia dhe pajisen bujarisht me dhuratat e tij. Si, pra, shtrëngohen njerëzit? Po, edhe kjo u tha me vend. Sepse për johebrenjtë ishte e nevojshme, madje tejet e nevojshme, që thirrja e tyre të ishte fort ngulmuese, e ngjashme me përdorimin e forcës, sepse ishin lidhur me pranga nga një tirani e padurueshme, kishin rënë nën zgjedhën e djallit, ishin zënë, si të thuash, në rrjetat e pazgjidhshme të mëkateve të tyre dhe s'e njihnin aspak atë që nga natyra dhe vërtet është Perëndi. Kjo u desh, që të mund të ngrinin sytë drejt Perëndisë, të shijonin mësimet e shenjta, të hiqnin dorë nga lajthitja e tyre e mëparshme dhe të hidheshin tej, si të thuash, prej dorës së Satanait. Sepse edhe Krishti tha: «Askush nuk mund të vijë tek unë, po qe se nuk e tërheq Ati im që më dërgoi.» Por të tërhequrit tregon se thirrja është vepër fuqie, që vetëm Perëndia mund ta ushtrojë. Edhe i lumi David i drejtohet Perëndisë me fjalë të ngjashme për ta: «Me fre dhe me kapistër do t'i shtrëngosh nofullat e atyre që nuk të afrohen ty.» E sheh se si Perëndia i të gjithëve, si me një fre, i kthen drejt vetes ata që u larguan egërsisht prej tij; sepse ai është i mirë dhe njeridashës, dhe do që të gjithë njerëzit të shpëtohen dhe të arrijnë në njohjen e së vërtetës.

Prijësit, pra, të popullit israelit mbetën larg darkës, si njerëz kokëfortë, krenarë dhe të pabindur, dhe përbuzën një ftesë kaq të lartë, sepse ishin kthyer nga gjërat tokësore dhe e kishin ngulur mendjen te kotësitë e kësaj bote. Por turma e njerëzve të thjeshtë u thirr brenda, dhe pas tyre, menjëherë e pa vonesë, johebrenjtë. Sepse, kur Zoti ynë Jisu Krishti u ngjall prej të vdekurve, u thirri apostujve të shenjtë, duke thënë: «M'u dha çdo pushtet në qiell e mbi dhe. Shkoni e bëni nxënës të gjithë kombet, duke i pagëzuar në emër të Atit, të Birit dhe të Frymës së Shenjtë, dhe duke i mësuar të zbatojnë gjithçka që ju kam urdhëruar. Dhe ja, unë jam me ju çdo ditë, deri në mbarim të botës.»