Lluka 14:25-35

«14:25-35. Dhe turma të mëdha shkonin bashkë me të; edhe ai u kthye e u tha: Kushdo që vjen tek unë dhe nuk urren të atin e të ëmën, e gruan e fëmijët, e vëllezërit e motrat, madje edhe jetën e vet, nuk mund të jetë nxënësi im. Edhe kushdo që nuk mban kryqin e vet e nuk vjen pas meje, nuk mund të jetë nxënësi im. Sepse cili prej jush, që do të ndërtojë një kullë, nuk ulet më parë e llogarit shpenzimet, për të parë a ka sa duhet për ta mbaruar? Që të mos ndodhë që, pasi të ketë hedhur themelin e të mos jetë i zoti ta mbarojë, të gjithë ata që e shohin nisin ta tallin, duke thënë: ‹Ky njeri nisi të ndërtojë e nuk mundi ta mbarojë.› Ose cili mbret, kur niset të bëjë luftë me një mbret tjetër, nuk ulet më parë e mendon a mundet, me dhjetë mijë veta, të dalë përballë atij që vjen kundër tij me njëzet mijë? E po të mos jetë i zoti, ndërsa tjetri është ende larg, dërgon lajmëtarë e kërkon kushte paqeje. Kështu, pra, secili prej jush që nuk heq dorë nga gjithçka që zotëron, nuk mund të jetë nxënësi im. Kripa, pra, është e mirë; por në qoftë se kripa prishet, me se do të kripet? Nuk bën as për tokë, as për pleh; e hedhin tej. Kush ka veshë për të dëgjuar, le të dëgjojë.»

Ata që prijnë ushtri luftarake dhe kanë fituar për vete lavdi në luftë, sa herë që vjen çasti i betejës, u tregojnë ushtarëve nën urdhrin e tyre se si, duke u radhitur burrërisht kundër radhëve të armikut, do të korrin një ngadhënjim të plotë. Edhe Shpëtimtari i të gjithëve, duke imituar mjeshtërinë e atyre që sapo përmendëm, u tregon fare qartë udhën e burrërisë shpirtërore të gjithë atyre që duan ta ndjekin: që, teksa ecin me vrull të papërmbajtshëm drejt çdo ngadhënjimi të përshpirtshmërisë dhe tregojnë një zell të rreptë e të papërballueshëm, me një vendim të drejtë, të fitojnë të drejtën për të qenë bashkë me të e për ta ndjekur.

Ky mësim, pra, na tregon qartë se ç'lloj njerëzish do ai që të jemi. «Sepse kushdo që vjen tek unë, thotë ai, dhe nuk urren të atin e të ëmën, e gruan e fëmijët, e vëllezërit e motrat, madje edhe jetën e vet, nuk mund të jetë nxënësi im.» «Ç'do të thotë kjo, o Zot, mund të thotë ndoshta ndokush, a i përbuz ti ligjet e dashurisë së natyrshme? A na urdhëron të urrejmë njëri-tjetrin dhe të shpërfillim dashurinë që bijtë ua detyrojnë etërve, burrat grave e vëllezërit njëri-tjetrit? A do t'i bëjmë armiq ata që janë të një shtëpie, dhe ata që kemi për detyrë t'i duam, a duhet t'i quajmë armiq, që të jemi bashkë me ty e të mund të vijmë pas teje?»

Nuk është kjo ajo që do të thotë Shpëtimtari. Larg qoftë një mendim kaq i kotë. Sepse ai që na urdhëron të jemi të butë edhe ndaj armiqve më të egër, e falës ndaj gjithë atyre që duan të na bëjnë keq, ai që thotë: «Duani armiqtë tuaj dhe lutuni për ata që ju keqtrajtojnë», si mund të donte që ne të urrejmë ata që kanë lindur në të njëjtën familje, të shpërfillim nderimin që u detyrohet prindërve dhe ta mbajmë për asgjë përbuzjen e vëllezërve tanë, madje edhe të fëmijëve tanë, e madje edhe të vetvetes? Sepse ai që ka shpallur dënim edhe mbi ata që shpërfillin ligjin e dashurisë së ndërsjellë, nuk mund të donte që miqtë e tij të ushqenin një gjendje mendjeje të egër e, si të thuash, të dëshpëruar. Por ç'do të mësojë ai vërtet me këto urdhërime, u është e qartë atyre që mund ta kuptojnë nga ç'thuhet diku tjetër shprehimisht për të njëjtën çështje. «Sepse ai që do, thotë ai, atin ose nënën më shumë se mua, nuk është i denjë për mua; edhe ai që do të birin ose të bijën më shumë se mua, nuk është i denjë për mua.» Kur shton, pra, «më shumë se mua», bëhet e qartë se ai na lejon të duam, por jo më shumë se sa e duam atë. Sepse ai kërkon për vete dashurinë tonë kryesore, dhe kjo me shumë të drejtë; sepse te ata që janë të përsosur në mendje, dashuria për Perëndinë ka në vetvete diçka më të lartë se nderimi që u detyrohet prindërve dhe se prirja e natyrshme që ndiejmë për fëmijët.

Duhet të shpjegojmë, gjithsesi, cili qe rasti që i drejtoi fjalët e Zotit tonë drejt kësaj teme. Pjesa e Ungjillit që lexuam në mbledhjen tonë të fundit tregonte për kremtimin e një darke të madhe, ku i zoti i gostisë kishte ftuar shumë veta. Por ata ishin njerëz që s'e përfillnin fare, sepse «të gjithë me një zë nisën të shfajësohen, thotë, dhe njëri tha se kishte blerë një arë e duhej patjetër të shkonte ta shihte; një tjetër se kishte blerë pesë pendë qe; e një i tretë se kishte marrë grua», dhe, duke përdorur këto shfajësime të shtirura, e mërzitën atë që i kishte ftuar. Kështu na jepet të kuptojmë fare qartë se, kur Perëndia na thërret tek ai për të na bërë pjesëtarë të bujarisë së tij, ne duhet të shpërfillim dëshirat që janë të mishit e i shërbejnë mishit, dhe të mos u japim kurrfarë vlere gjërave të kësaj bote. Përkundrazi, duke vënë në punë gjithë forcën tonë, duhet të ecim përpara drejt atyre gjërave që kurrë s'do të na duhet t'i braktisim e që na mbushin me çdo lumturi, ndërsa Perëndia na i dhuron me dorë bujare dhuratat e tij dhe, si dikush që na mirëpret në një gosti të kushtueshme, na jep të drejtën të gëzojmë bashkë me shenjtorët e tjerë në shpresën e të mirave të ardhshme. Sepse gjërat e tokës kanë fare pak vlerë dhe zgjasin vetëm një kohë, e i takojnë vetëm mishit, që është pré e prishjes; kurse ato që janë hyjnore e shpirtërore i shoqërojnë vazhdimisht e pa pushim ata që një herë janë çmuar të denjë t'i marrin, dhe shtrihen tutje drejt botëve të pafundme. Ç'vlerë, pra, do t'u japin njerëzit e mençur arave të kësaj toke, a dashurisë për kënaqësinë e mishit, a nderimit që u detyrohet të afërmve sipas mishit, po të vihet si rregull që, për hir të dashurisë ndaj Krishtit, duhet t'i shpërfillim gjithë këto gjëra që u përmendën? Sepse ka pasur shumë njerëz që dëshironin një jetë pa të metë, të cilët, edhe pasi kishin prekur, si të thuash, pluhurin e fushës së mundjes, kishin provuar ndeshjet e saj dhe gati sa s'kishin arritur të drejtën për të marrë kurorën e thirrjes qiellore, u tërhoqën prapa, ose nga përfillja e të afërmve, ose se ishin tepër të dobët për të përballuar një luftë durimi, ose se u zunë në lakun e mishit e, pa mend, parapëlqyen kënaqësinë e çastit para të mirave që u ruhen në shpresë. Shumë të tjerë i ka trembur frika e vdekjes: kur koha i thirri në përndjekje, që, të provuar, të merrnin kurorën e paprishshmërisë, ata e mohuan besimin, domethënë shmangën detyrën për të vuajtur me durim, dhe, duke u treguar të dobët e frikacakë, ranë nga qëndrueshmëria e tyre. Pra, që të krijojë tek ne një mendje që s'mund të thyhet dhe të na bëjë të shkujdesur ndaj çdo pune të kësaj bote nga dashuria për të, ai na urdhëron të urrejmë edhe të afërmit tanë sipas mishit, madje edhe veten tonë, në qoftë se, siç thashë pak më parë, koha na thërret për këtë.

Pastaj ai përdor dy shembuj, për t'i nxitur në një trimëri të pathyeshme ata që janë miqtë e tij dhe për t'i forcuar në një zell të palëkundur ata që dëshirojnë të arrijnë nderimet me durim e këmbëngulje. «Sepse, thotë ai, po të dojë ndokush të ndërtojë një kullë, më parë llogarit a ka mjete sa duhet për ta mbaruar, që të mos ndodhë që, pasi të ketë hedhur themelin e të mos jetë në gjendje ta përfundojë, njerëzit të tallen me të.» Sepse ata që zgjedhin të bëjnë një jetë të lavdishme e pa të metë, duhet të grumbullojnë që më parë në mendjen e tyre një zell të mjaftueshëm për këtë, dhe të kujtojnë atë që thotë: «Biri im, po t'i afrohesh për t'i shërbyer Zotit, përgatite veten për çdo tundim; drejtoje zemrën tënde dhe duro.» Por ata që s'e kanë një zell të tillë, si do të mund ta arrijnë synimin që u është vënë përpara?

«Ose cili mbret, thotë ai, që do të bëjë luftë me një mbret tjetër, nuk mendon me vete a mundet, me dhjetë mijë vetat e tij, të mposhtë atë që është më i fuqishëm se ai?» E ç'do të thotë kjo? «Lufta jonë nuk është kundër gjakut e mishit, por kundër sundimeve, kundër pushteteve, kundër sundimtarëve të kësaj bote të errët, kundër frymëve të liga në rrafshet qiellore.» Kemi, veç kësaj, si të thuash, një turmë armiqsh të tjerë: mendjen e mishit, ligjin që tërbohet në gjymtyrët tona, pasione të llojllojshme, lakminë e kënaqësisë, lakminë e mishit, lakminë e pasurisë e të tjera. Me këta duhet të luftojmë; kjo është çeta jonë e egër e armiqve. Si do të fitojmë, pra? Duke besuar se, siç thotë Shkrimi, «me Perëndinë do të bëjmë trimëri, dhe ai do t'i zhbëjë ata që na shtypin.» Me këtë siguri, njëri prej profetëve të shenjtë tha: «Ja, Zoti më ndihmon; kush do të më turpërojë?» Edhe Davidi hyjnor këndon: «Zoti është drita ime dhe Shpëtimtari im, nga kush do të kem frikë? Zoti është përkrahësi i jetës sime, prej kujt do të dridhem?» Sepse ai është forca jonë, dhe nëpërmjet tij do të fitojmë. Ai na ka dhënë të shkelim mbi gjarpërinj e akrepa dhe mbi gjithë fuqinë e armikut. Prandaj, siç thotë ai: «Kripa është e mirë; por po të bëhet kripa pa shije, me se do të kripet? E hedhin tej.» «Le të ketë, pra, kripë ndër ju», vazhdon ai, domethënë fjalët hyjnore që sjellin shpëtim. Por po t'i përbuzim, bëhemi pa shije, të marrë e krejt të padobishëm. Të tilla gjëra duhet t'i hedhë tej bashkësia e shenjtorëve, me anë të dhuratës së mëshirës e të dashurisë që u jep Krishti, Shpëtimtari i të gjithë neve; nëpërmjet të cilit e bashkë me të, Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.