Lluka 15:1-10

NJËQIND E GJASHTË

«15:1-10. Të gjithë tagrambledhësit dhe mëkatarët i afroheshin atij që ta dëgjonin. Edhe farisenjtë e skribët murmurisnin dhe thoshin: ‹Ky njeri pranon mëkatarë dhe ha bukë me ta.› Edhe ai u tha atyre këtë shëmbëlltyrë: ‹Cili njeri prej jush, që ka njëqind dele e humbet një prej tyre, nuk i lë të nëntëdhjetë e nëntë në shkretëtirë dhe shkon pas asaj që humbi, derisa ta gjejë? Edhe kur e gjen, e vë mbi supe duke u gëzuar. Edhe kur vjen në shtëpi, mbledh miqtë e fqinjët e tij dhe u thotë: «Gëzohuni bashkë me mua, sepse gjeta delen time që kishte humbur.» Po ju them se po kështu do të ketë gëzim në qiell për një mëkatar që pendohet, më shumë se për nëntëdhjetë e nëntë të drejtë që s'kanë nevojë për pendim. Ose cila grua, që ka dhjetë dhrahmi, po të humbasë një prej tyre, nuk ndez një kandil, nuk e fshin shtëpinë e nuk kërkon me kujdes derisa ta gjejë? Edhe kur e gjen, mbledh miqtë e fqinjët e saj dhe u thotë: «Gëzohuni bashkë me mua, sepse gjeta dhrahminë që kisha humbur.» Po kështu, po ju them, ka gëzim përpara engjëjve të Perëndisë për një mëkatar që pendohet.›»

Pa dyshim, edhe ju i keni vënë veshin asaj që u lexua këtu; jeni mrekulluar bashkë me mua me fjalët e Shpëtimtarit. Por a e kuptuat gjithashtu thellë e shpirtërisht, dhe a e ngulët syrin hetues të mendjes në kuptimin e saj më të thellë? A e kapët domethënien e asaj që u tha? Apo ndoshta fjala, pasi ju kumboi në veshë, fluturoi tej dhe s'mbeti aty asgjë që t'ju sillte dobi? Por, siç e mendoj unë, meqë jeni besimtarë dhe e doni mësimin, Shpëtimtari jua ndriçon mendjen. Sepse është ai që «zbulon të thellat e errësirës dhe vë dritën e diturisë në zemrat e atyre që e duan».

Të dyja shëmbëlltyrat, pra, që vijnë njëra pas tjetrës, na paraqesin një pamje të butësisë hyjnore, sepse kanë të dyja kuptim të ngjashëm dhe, si të thuash, janë në pajtim me njëra-tjetrën. Por hebreu i pamend qortohet haptas, ngaqë nuk pranon kurrsesi të kuptojë misterin e madh e të thellë të Mishërimit. Atij i mbeti krejt e fshehur se Perëndia Atë e dërgoi Birin nga qielli, jo «që të gjykojë botën», siç thotë vetë, por që bota të shpëtohej nëpërmjet tij. Në ç'mënyrë, pra, ishte e udhës që të shpëtohej bota, e cila ishte kapur në rrjetat e mëkatit, ishte gjetur fajtore për ligësi dhe i ishte nënshtruar një tirani mizor, Satanait? Vallë duke i kërkuar ndëshkim, ngaqë kishte rënë në shkelje e në mëkat? Apo më tepër duke e ndihmuar, meqë Perëndia është zemërgjerë dhe gati, si të thuash, t'i mbulojë me harresë ato faje ku kishte shkelur njeriu, e t'i ripërtërijë për një jetë të shenjtë ata që s'dinë të rrojnë drejt?

Prandaj më thuaj, o farise, pse murmurit, kur Krishti nuk e pati për turp të rrinte me tagrambledhës e me mëkatarë, por qëllimisht u siguroi atyre këtë mjet shpëtimi? Që të shpëtonte njerëzit, ai e zbrazi veten, u bë në pamje si ne dhe u vesh me varfërinë njerëzore. E ti, pra, a e qorton ekonominë e të Vetëmlindurit në mish? A e qorton se ai u përul prej lartësive të qiellit, ai që është përmbi gjithçka? Madje, a nuk e lë pa qortim vetë Mishërimin? E megjithatë profetët e shenjtë u mrekulluan me mjeshtërinë e bukur të misterit. Sepse profeti David në Psalmet thotë: «Këndoni me urtësi: Perëndia vuri Mbret mbi gjithë kombet.» Edhe profeti Avakum thotë: «Se dëgjoi lajmin e tij dhe u frikësua; se soditi edhe veprat e tij dhe u mahnit.» Atëherë, si nuk të vjen turp të qortosh ato gjëra për të cilat duhej të ishe mrekulluar? A do të doje ta kishe Zotin e gjithësisë të ashpër e të papërkulur, apo më tepër të mirë e dashamirës ndaj njerëzve? Familja mbi tokë kishte humbur udhën, ishte larguar nga dora e Bariut kryesor; prandaj ai që kullot tufat lart në qiell u bë si ne, që të na bënte të banonim edhe ne në vathët e tij, që të na bashkonte me ata që s'kishin humbur kurrë, të largonte prej nesh bishën grabitqare dhe të përzinte, ashtu si përzë një çetë të pabesë kusarësh, ata demonë të papastër që kishin çuar në humbje gjithkënd nën qiell.

Kërkoi, pra, atë që kishte humbur; dhe, për të treguar se qortimi i hebrenjve për këtë ishte i kotë, u thotë atyre: «Cili njeri prej jush, që ka njëqind dele e humbet një prej tyre, nuk i lë të nëntëdhjetë e nëntë në shkretëtirë dhe shkon të kërkojë atë që humbi? Edhe po qe se e gjen, gëzohet për të, thotë ai, më shumë se për ato që s'kishin humbur udhën.» Kuptoje nga kjo, i dashuri im, sa e gjerë është mbretëria e Shpëtimtarit, sa e panumërt është turma e nënshtetasve të tij dhe sa i mençur është plani i ekonomisë ndaj nesh. Sepse delet, thotë ai, janë njëqind, duke e ngritur kështu numrin e nënshtetasve të tij në një shumicë të plotë e krejtësisht të përsosur. Sepse, si të thuash, njëqinda është gjithnjë numër i përsosur, ngaqë përbëhet nga dhjetë herë dhjetë. Kemi mësuar edhe nga Shkrimi i frymëzuar hyjnisht se «mijëra e mijëra i shërbejnë Perëndisë, dhe dhjetë mijë herë dhjetë mijë rrinë rreth fronit të tij të lartë». Delet, pra, janë njëqind; dhe prej tyre njëra ka humbur udhën, pikërisht familja mbi tokë, të cilën Bariu kryesor i të gjithëve e kërkoi, pasi la në shkretëtirë ato nëntëdhjetë e nëntë. A ishte, pra, ngaqë s'kishte kujdes për të shumtat, që u tregua mëshirë vetëm për njërën? Jo! Jo se s'kujdesej për to, kjo do të ishte e pamundur, por sepse ato janë në siguri, të ruajtura nga dora e tij e tërëfuqishme. Ishte e drejtë, pra, që mëshira t'i tregohej më tepër asaj që kishte humbur, që, kuptohet, të mos i mungonte gjë asaj shumice tjetër, por, kur t'i rikthehej e humbura, njëqinda të rifitonte bukurinë e vet.

Kërkimi, pra, i asaj që kishte humbur nuk ishte aspak përçmim ndaj atyre që s'kishin gabuar, por një vepër hiri, mëshire e dashurie për njeriun, e denjë për natyrën më të lartë e të përtejme, që t'ua dhuronte krijesave të saj të rëna.

Ejani, pra, ta shqyrtojmë çështjen edhe me ndihmën e një shembulli tjetër, që të mund të mbrojmë përherë butësinë e pakrahasueshme të Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve. Le të marrim me mend se në një shtëpi ka shumë banorë, prej të cilëve ndodh që njëri sëmuret. Për kë thirren atëherë ata që dinë të shërojnë? A nuk thirren vetëm për atë që u sëmur? Por nuk është nga ndonjë shpërfillje e të shumtëve që ata që u thirrën për të shëruar kujdesen vetëm për të sëmurin dhe i japin dobinë e mjeshtërisë së tyre, ashtu si e kërkojnë koha e nevoja e tij. Po kështu, pra, ishte e denjë, madje fort e denjë për Perëndinë, që sundon mbi të gjitha, të shtrinte dorën e tij shpëtuese drejt asaj që kishte humbur udhën. Bisha e egër e kishte rrëmbyer; kishte larguar familjen mbi tokë nga kullota dhe e kishte hedhur në çdo mjerim. Bariu kryesor e shpëtoi, sepse kërkoi atë që kishte humbur udhën dhe themeloi për ne një vathë të pathyeshme e të papushtueshme nga bishat e egra e nga kusarët, pikërisht Kishën; për të cilën, plot mrekullim, mund të themi me fjalët e profetit: «Ja, kemi një qytet të fortë e të sigurt: ai do të na vërë mur e ledh.»

Edhe kuptimi i shëmbëlltyrës që vjen menjëherë pas është pikërisht i njëjtë; në të, thotë ai, «një grua që kishte dhjetë dhrahmi humbi njërën prej tyre dhe, pasi ndezi një kandil dhe e gjeti, u gëzua fort për të dhe e bëri shkak për një gëzim të veçantë». Me shëmbëlltyrën e parë, pra, ku delja endacake shenjonte familjen mbi tokë, mësuam se jemi pronë e Perëndisë, që është mbi gjithçka, ngaqë është ai që i solli në jetë ato gjëra që më parë nuk ekzistonin. Sepse «ai na bëri, e jo ne vetë», siç është shkruar. Edhe «ai është Perëndia ynë, dhe ne jemi populli i kullotës së tij dhe delet e dorës së tij». Kurse me këtë shëmbëlltyrë të dytë, ku e humbura krahasohet me një dhrahmi, e ajo sërish si një nga dhjetë, domethënë e një numri të përsosur dhe e një shume të plotë në llogari. (Edhe numri dhjetë është i përsosur, si mbyllja e vargut nga njëshi e sipër.) Kështu tregohet qartë se ne jemi sipas ngjashmërisë dhe shëmbëllimit mbretëror, pikërisht atij të Perëndisë mbi gjithçka. Sepse dhrahmia është, me sa mendoj, denari, mbi të cilin është vulosur ngjashmëria mbretërore. Se ne, pra, që kishim rënë dhe, si të thuash, ishim humbur, u gjetëm nga Krishti dhe u shndërruam me shenjtëri e drejtësi në shëmbëllimin e tij, si mund të dyshojë kush, kur i lumi Pavël ka shkruar kështu: «Por ne të gjithë, duke soditur me fytyrë të zbuluar, si në pasqyrë, lavdinë e Zotit, po shndërrohemi në po atë shëmbëllim, nga lavdia në lavdi, si prej Zotit Frymë.» Edhe u shkruan galatasve me këto fjalë: «Bijtë e mi, për të cilët po heq sërish dhembjet e lindjes, derisa Krishti të marrë formë në ju.»

U bë, pra, një kërkim për atë që kishte rënë, dhe për këtë gruaja ndezi një kandil. Sepse ne u gjetëm, siç thashë, nga urtësia e Perëndisë Atë, e cila është Biri, kur mbi ne shkëlqeu drita hyjnore e mendore, kur lindi dielli dhe «u ngjit ylli i mëngjesit dhe zbardhi dita», sipas Shkrimit. Sepse Perëndia ka thënë diku, me anë të njërit prej profetëve të shenjtë, për Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithëve: «Drejtësia ime afrohet me nxitim, dhe mëshira ime do të zbulohet, dhe shpëtimi im do të flakërojë si një kandil.» Edhe për veten thotë një herë: «Unë jam drita e botës»; e një herë tjetër: «Unë erdha si dritë në këtë botë; ai që më ndjek, nuk do të ecë në errësirë, por do të ketë dritën e jetës.» Me anë të dritës, pra, shpëtohet ajo që kishte humbur, dhe prej kësaj u bë gëzim për fuqitë e larta. Sepse ato gëzohen edhe për një mëkatar që pendohet, siç na ka mësuar ai që i di të gjitha. Në qoftë se ato, pra, kremtojnë për një njeri që shpëtohet, në pajtim të plotë me qëllimin hyjnor, dhe lëvdojnë me lavde të pandërprera butësinë e Shpëtimtarit, me sa gëzim të madh duhet të mbushen, kur shpëtohet gjithçka nën qiell dhe thirret, me anë të besimit në Krishtin, te njohja e së vërtetës, pasi ka flakur ndotjet e mëkatit, ka zgjidhur qafën e vet nga prangat e vdekjes dhe i ka shpëtuar fajit, pikërisht fajit për bredhjen e rënien e vet! Sepse të gjitha këto i fitojmë në Krishtin; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.