Lluka 16:1-9

16:1-9. Edhe u tha nxënësve të vet: Ishte një njeri i pasur, që kishte një kujdestar, dhe e paditën se po ia shkapërderdhte të mirat. Edhe e thirri e i tha: Ç'është kjo që dëgjoj për ty? Jep llogari për kujdestarinë tënde, sepse nuk mund të jesh më kujdestar. Edhe kujdestari tha me vete: Ç'të bëj, sepse im zot po ma heq kujdestarinë? Të gërmoj, s'mundem; të lyp, më vjen turp. E di ç'do të bëj, që, kur të më largojnë nga kujdestaria, të më presin në shtëpitë e tyre. Kështu thirri një nga një secilin prej borxhlinjve të të zotit të tij dhe i tha të parit: Sa i detyrohesh tim zoti? Ai u përgjigj: Njëqind bato vaj. Edhe i tha: Merr shkresën tënde, ulu dhe shkruaj shpejt pesëdhjetë. Pastaj i foli të dytit: Po ti, sa i detyrohesh? Ai u përgjigj: Njëqind kor grurë. Edhe i tha: Merr shkresën tënde dhe shkruaj tetëdhjetë. Edhe i zoti e lavdëroi kujdestarin e padrejtë, sepse kishte vepruar me mençuri; sepse bijtë e kësaj bote janë më të mençur ndaj brezit të vet se bijtë e dritës. Edhe unë po ju them: Bëni për vete miq me mamonin e padrejtësisë, që, kur të marrë fund ai, t'ju presin në banesat e përjetshme.

Zoti ynë Jisu Krisht, duke ua zbuluar lavdinë e vet turmave hebreje, ose më saktë të gjithë atyre që kanë besuar tek ai, tha: «Unë jam drita e botës»; dhe përsëri: «Unë erdha si dritë në botë». Sepse ai ua mbush me dritë hyjnore e mendore mendjen atyre që i kanë frikë, që të mos shmangen nga udha e drejtë duke ecur në terr e në errësirë, por përkundrazi të dinë të ecin drejt në çdo vepër të mirë e në gjithçka që e ndihmon njeriun të bëjë një jetë të shenjtë. Prandaj ai do që ne të jemi të mirë, të gatshëm për të dhënë, të duam njëri-tjetrin, të jemi të mëshirshëm dhe të stolisur me nderet e dashurisë. Për këtë arsye me urtësi të madhe na e përgatiti këtë shëmbëlltyrë; dhe ne, duke dashur ta shpjegojmë sa më mirë të mundemi, doemos u flasim kështu atyre që e duan mësimin.

Shëmbëlltyrat, pra, na shpjegojnë tërthorazi e me figura shumë gjëra që janë për ndërtimin tonë shpirtëror, mjaft që kuptimin e tyre ta shqyrtojmë shkurt e përmbledhtazi. Sepse nuk duhet t'i hetojmë të gjitha pjesët e shëmbëlltyrës me imtësi kureshtare, që arsyetimi, me gjatësinë e tij të stërmadhe, të mos i lodhë me gjëra të tepërta edhe ata që e duan më shumë dëgjimin, e të mos i mërzitë njerëzit me një grumbull fjalësh. Sepse, për shembull, po të merrte kush përsipër të shpjegonte se kë duhet të kuptojmë ne si njeriun që kishte një kujdestar, të cilin e paditën para tij; ose kush mund të jetë ai që e paditi kujdestarin; edhe cilët janë ata që kishin borxhet, të cilëve u zbriti një pjesë; dhe për ç'arsye thuhet se njëri kishte borxh vaj e tjetri grurë, do ta bënte fjalimin e vet njëherësh të errët e të tepruar. Prandaj jo të gjitha pjesët e shëmbëlltyrës janë doemos e në çdo pikëpamje të dobishme për të shpjeguar gjërat që nënkuptohen, por, si të thuash, janë marrë për të formuar një figurë të ndonjë çështjeje të rëndësishme, që tërthorazi parashtron ndonjë mësim për dobinë e dëgjuesve.

Kuptimi, pra, i kësaj shëmbëlltyre është pak a shumë ky: «Perëndia i të gjithëve do që të gjithë njerëzit të shpëtohen e të vijnë në njohjen e së vërtetës». Prandaj «edhe ligjin e dha si ndihmë», sipas fjalës së profetit. Dhe, kur themi ligj në vende të tilla, nuk kuptojmë, sigurisht, atë që u dha me anë të Moisiut, por gjithë Shkrimin e frymëzuar, përmes të cilit mësojmë udhën që të çon drejt te çdo gjë e mirë e shpëtimtare. Zoti i të gjithëve, pra, kërkon nga ne të jemi krejt të palëkundur në përpjekjet tona për virtytin dhe t'i drejtojmë dëshirat tona nga një jetë më e mirë e më e shenjtë, duke u çliruar nga kujdeset e kësaj bote, nga çdo dashuri për pasurinë dhe për kënaqësinë që sjell begatia, që t'i shërbejmë atij pareshtur e me zemër të pandarë. Sepse ai thotë edhe me harpën e Psalmistit: «Qëndroni të palëkundur dhe njihni se unë jam Perëndi». Edhe më tej, me gojën e vet, Shpëtimtari i të gjithëve u thotë atyre që zotërojnë pasuri të kësaj bote: «Shitni pasuritë tuaja e jepni lëmoshë; bëni për vete qese që nuk vjetrohen, një thesar të përjetshëm në qiej, që nuk shteret». Tani, urdhërimi është vërtet për shpëtimin tonë, por mendja e njeriut është fort e dobët, e ngulitur vazhdimisht, si të thuash, kryesisht mbi gjërat e tokës, dhe nuk pranon të shkëputet nga kënaqësia e pasurisë. Asaj i pëlqen mburrja e kotë; përkëdhelet fort nga lëvdatat e lajkatarëve; lakmon stoli të bukura dhe s'quan asgjë më të mirë se nderi i përkohshëm. Dhe, duke e ditur këtë, vetë Shpëtimtari ka thënë diku për ta: «Sa vështirë do të hyjnë në mbretërinë e Perëndisë ata që kanë pasuri!». Edhe më tej: «Është më lehtë të kalojë një deve nga vrima e gjilpërës, sesa të hyjë një i pasur në mbretërinë e Perëndisë». Sepse, sa kohë që njeriu jeton në pasuri e në kënaqësi, nuk kujdeset për përshpirtshmërinë ndaj Perëndisë. Sepse pasuria i bën njerëzit përbuzës dhe mbjell farat e çdo epshi në mendjet e atyre që e zotërojnë.

A s'ka, pra, asnjë udhë shpëtimi për të pasurit, e asnjë mënyrë për t'i bërë pjesëtarë të shpresës së shenjtorëve? A kanë rënë krejtësisht nga hiri i Perëndisë? A janë përgatitur doemos për ta ferri e zjarri, ata që u kanë hije djallit dhe engjëjve të tij? Jo kështu; sepse ja, Shpëtimtari u ka treguar një udhë shpëtimi në këtë shëmbëlltyrë. Atyre iu është besuar pasuria e kësaj bote me lejen e mëshirshme të Perëndisë së Tërëfuqishëm; por, megjithatë, sipas synimit të tij, ata janë caktuar kujdestarë për të varfrit. Mirëpo nuk e kryejnë drejt kujdestarinë e tyre, sepse shkapërderdhin, si të thuash, atë që u është dhënë nga Zoti; sepse e harxhojnë vetëm për qejfet e veta dhe blejnë nderime të përkohshme, pa e kujtuar Perëndinë, që thotë: «Do t'ia hapësh gjerë mëshirën tënde vëllait tënd, madje atij që ka nevojë për ty», as vetë Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithë neve, që thotë: «Bëhuni të mëshirshëm, ashtu si Ati juaj që është në qiej është i mëshirshëm». Por ata, siç thashë, nuk kujdesen aspak të tregojnë mëshirë ndaj vëllezërve të tyre, po vënë mendjen vetëm te krenaria e tyre. Dhe pikërisht kjo është ajo që i padit para Zotit të të gjithëve. Dhe, sigurisht, kur t'u afrohet vdekja, duhet të pushojnë nga kujdestaria, meqë ajo i largon nga punët njerëzore. Sepse rrjetës së vdekjes s'mund t'i shpëtojë askush. Ç'do, pra, Krishti që të bëjnë ata? Do që, sa janë ende në këtë botë, po të mos duan ta ndajnë tërë pasurinë e tyre mes të varfërve, të paktën të fitojnë miq me një pjesë të saj, edhe dëshmitarë të shumtë të bamirësisë së tyre, pikërisht ata që kanë marrë të mira nga duart e tyre; që, kur t'u mungojë pasuria tokësore, të gjejnë një vend në banesat e tyre. Sepse është e pamundur që dashuria për të varfrit të mbetet ndonjëherë pa shpërblim. Prandaj, njeriu, qoftë kur e jep tërë pasurinë e vet, qoftë kur jep vetëm një pjesë, me siguri do t'i bëjë mirë shpirtit të vet.

Është, pra, një vepër që u ka hije shenjtorëve, që meriton lëvdata të përsosura dhe që fiton kurorat e larta: të mos e çmosh pasurinë tokësore, por, duke e ndarë atë mes atyre që janë në nevojë, të mbledhësh më mirë atë që është në qiell, të fitosh qese që nuk vjetrohen dhe të kesh një thesar që nuk shteret. Dhe menjëherë pas kësaj vjen përdorimi i njëfarë mjeshtërie: të fitosh si miq ata që janë veçanërisht pranë Perëndisë, duke u dhënë një pjesë të pasurisë sate e duke ngushëlluar të shumtët që i mundon varfëria, që kështu ata të ndajnë me ty atë që është e tyrja. Diçka të tillë e këshillon edhe Pavli fort i urtë, kur u thotë atyre që e duan pasurinë: «Le të jetë teprica juaj për nevojën e tyre, që edhe teprica e tyre të jetë për nevojën tuaj».

Detyra jonë, pra, është të kujtojmë Perëndinë, po të mendojmë drejt, po të ngulim syrin e mendjes te ajo që do të vijë më pas, po të kujtojmë Shkrimin e Shenjtë, që thotë qartë «se të gjithë do të shfaqemi përpara fronit të gjyqit të Krishtit, që secili të marrë shpagimin për gjërat e bëra me anë të trupit, sipas asaj që ka bërë, qoftë e mirë, qoftë e keqe», dhe po t'i kemi frikë flakës mizore e të pashuar. Ai kërkon nga ne të tregojmë mëshirë ndaj vëllezërve, të vuajmë bashkë me të sëmurët, të hapim dorën gjerë ndaj atyre që janë në nevojë dhe të nderojmë shenjtorët, për të cilët Krishti thotë: «Ai që ju pret ju, më pret mua; edhe ai që më pret mua, pret atë që më dërgoi». Se mëshira ndaj vëllezërve nuk është pa fitim e pa dobi, na e mëson vetë Shpëtimtari, kur thotë: «Kushdo që t'i japë të pijë qoftë edhe një gotë ujë të ftohtë në emër të një nxënësi, nuk do ta humbasë shpërblimin e vet». Sepse Shpëtimtari i të gjithëve është bujar në dhënie: nëpërmjet të cilit e bashkë me të cilit Perëndisë Atë i qoftë lavdia dhe pushteti, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.