Lluka 16:19-31

«16:19-31. Ishte një njeri i pasur, që vishej me të purpurta e me li të hollë dhe gostitej shkëlqyeshëm çdo ditë. Dhe një i varfër, që quhej Llazar, e kishin lënë te dera e tij, plot me plagë, e donte të ngopej me thërrimet që binin nga tryeza e të pasurit; madje edhe qentë vinin e ia lëpinin plagët. Dhe ndodhi që i varfri vdiq, dhe engjëjt e çuan në gjirin e Abrahamit. Vdiq edhe i pasuri dhe u varros. Dhe në Had, ku po vuante në mundime, ngriti sytë dhe pa së largu Abrahamin, e Llazarin në gjirin e tij. Dhe thirri e tha: ‹O atë Abraham, ki mëshirë për mua dhe dërgo Llazarin të lagë majën e gishtit të tij në ujë e të më freskojë gjuhën, sepse ja, po mundohem në këtë flakë.› Por Abrahami tha: ‹Bir, kujto se ti i more të mirat e tua gjatë jetës sate, kurse Llazari, po ashtu, të këqijat e veta; ndërsa tani ai ngushëllohet këtu, kurse ti mundohesh. E, veç gjithë kësaj, midis nesh e jush është vënë një humnerë e madhe, kështu që ata që duan të kalojnë prej këtej te ju, nuk munden, as ata që duan të vijnë prej andej te ne nuk munden të kalojnë.› Dhe ai tha: ‹Të lutem, o atë, dërgoje në shtëpinë e tim eti, sepse kam pesë vëllezër, që t'u dëshmojë atyre, se mos vijnë edhe ata në këtë vend mundimi.› Por Abrahami i tha: ‹Kanë Moisiun dhe profetët; le t'i dëgjojnë ata.› Por ai tha: ‹Jo, o atë Abraham, po nëse shkon dikush tek ata prej të vdekurve, do të pendohen.› Por ai i tha: ‹Nëse nuk i dëgjojnë Moisiun dhe profetët, nuk do të binden, edhe sikur të ngjallej dikush prej të vdekurve.›»

Kur Solomoni bënte lutje për mbretërinë e tij, i tha diku Perëndisë: «Më jep urtësinë, atë që rri pranë fronit tënd.» Dhe Perëndia e lavdëroi, sepse dëshironte me zjarr të tilla bekime; sepse për njerëzit s'ka asgjë më të mirë se dhuratat e shenjta. Ndër këto, urtësia që e dhuron Perëndia është një dhuratë e denjë për ta pranuar, e cila i përsos në lumturi ata që janë çmuar të denjë për të. Sepse ajo është shikimi i mendjes e i zemrës, dhe njohja e çdo gjëje të mirë e të dobishme.

Edhe ne e kemi për detyrë t'i duam fort të tilla dhurata, që, po të çmohemi të denjë për to, t'u afrohemi drejt e pa gabim fjalëve të Shpëtimtarit. Sepse kjo na vlen për përparimin shpirtëror dhe na çon drejt një jete të lavdërueshme e të paqortueshme. Ejani, pra, që, si të bëhemi pjesëtarë të urtësisë që vjen nga lart, të shqyrtojmë kuptimin e shëmbëlltyrës që kemi tani përpara.

Megjithatë, mendoj se së pari duhet të përmendim cili qe shkaku që e nxiti të fliste për këto gjëra, ose çfarë deshi të tregonte Krishti kur e vizatoi e përshkroi kaq shkëlqyeshëm shëmbëlltyrën që kemi përpara. Shpëtimtari, pra, na përsoste në artin e mirëbërjes dhe na urdhëronte të ecim drejt në çdo vepër të mirë e të përpiqemi me zell të stolisemi me lavditë që burojnë nga një sjellje e virtytshme. Sepse do që ne ta duam njëri-tjetrin dhe të jemi gati të ndajmë me të tjerët: të shpejtë në dhënie, të mëshirshëm, të kujdesshëm për t'u treguar dashuri të varfërve, e të këmbëngulim burrërisht në kryerjen e zellshme të kësaj detyre. Dhe veçanërisht i porositi të pasurit e kësaj bote të tregoheshin të kujdesshëm në këtë punë; e, që t'i udhëhiqte në udhën që u ka hije krejt shenjtorëve, tha: «Shitni pasuritë tuaja dhe jepni lëmoshë; bëni për vete kuleta që nuk vjetrohen, një thesar që nuk shteret kurrë në qiej.» Urdhërimi, në të vërtetë, është i bukur, i mirë dhe shpëtimprurës; por ai e dinte fort mirë se shumicës i është e pamundur ta zbatojë. Sepse mendja e njeriut ka qenë përherë, si të thuash, e dobët në kryerjen e atyre detyrave që janë të mundimshme e të vështira; dhe të braktisësh pasurinë, zotërimet dhe kënaqësinë që të japin, nuk është gjë fort e pëlqyeshme për askënd, sepse mendja që herët vishet e ngatërrohet, si të thuash, në litarë të pazgjidhshëm, që e lidhin pas dëshirës për kënaqësi.

Prandaj, si i mirë dhe njeridashës që është, u ka siguruar një lloj ndihme të veçantë, që pas pasurisë së kësaj bote të mos vijë varfëria e përjetshme e pambarim, dhe pas kënaqësive të kohës së tanishme të mos pasojë mundimi i përjetshëm. «Sepse bëni për vete miq, thotë ai, me mamonën e padrejtë, që, kur ajo t'ju mungojë, t'ju presin në banesat e përjetshme.» Dhe kjo është këshilla e Atij që u jep diçka që mund ta bëjnë. Sepse, thotë ai, në qoftë se nuk bindeni të hiqni dorë nga kjo pasuri e dhënë pas kënaqësive, të shitni zotërimet tuaja e t'ua ndani nevojtarëve, të paktën tregohuni të zellshëm në ushtrimin e virtyteve më të vogla. «Bëni për vete miq me mamonën e padrejtë», domethënë: mos i quani pasuritë tuaja sikur ju përkasin vetëm juve; hapeni dorën gjerë për ata që janë në nevojë; ndihmoni ata që vuajnë në varfëri e në dhembje; ngushëlloni ata që kanë rënë në ngushticë të skajshme; ndani dhembjen me ata që janë në pikëllim ose të rënduar nga sëmundjet e trupit dhe nga mungesa e gjërave të nevojshme; ngushëlloni edhe shenjtorët që përqafojnë një varfëri të vullnetshme, që t'i shërbejnë Perëndisë pa u shpërqendruar. Dhe kjo që bëni nuk do të mbetet pa shpërblim. Sepse, kur pasuria juaj tokësore t'ju braktisë, sapo të arrini në fund të jetës, atëherë ata do t'ju bëjnë pjesëtarë të shpresës së tyre dhe të ngushëllimit që ua jep Perëndia. Sepse ai, si i mirë dhe njeridashës, do t'i çlodhë me dashuri e bujari ata që janë lodhur në këtë botë, e sidomos ata që e kanë mbajtur me urtësi, me përulësi e me maturi barrën e rëndë të varfërisë. Një këshillë të ngjashme jep edhe Pavli i urtë atyre që jetojnë në pasuri e bollëk, për ata që janë në mjerim: «Teprica juaj le të plotësojë mungesën e tyre, që edhe teprica e tyre të plotësojë mungesën tuaj.» Por kjo është këshilla e njërit që porosit thjesht atë që tha Krishti: «Bëni për vete miq me mamonën e padrejtë.» Kështu, urdhërimi është vërtet i denjë për admirimin tonë.

Dhe se refuzimi ynë për të vepruar kështu do të na sjellë shkatërrimin, do të na zbresë në flakën e pashueshme dhe në një pendim të kotë, ai e tregon qartë duke thurur për ne shëmbëlltyrën e tanishme: «Ishte një njeri i pasur, thotë ai, dhe vishej me të purpurta e me li të hollë, e gostitej shkëlqyeshëm çdo ditë. Dhe një i varfër, që quhej Llazar, e kishin flakur te dera e tij, plot me plagë.»

Këtu, ju lutem, vini re dhe shqyrtoni me kujdes fjalët e Shpëtimtarit. Sepse, ndonëse ishte e lehtë të thoshte: «Ishte një farë njeriu i pasur, cilido qoftë ai», ai nuk e thotë kështu, por thjesht e quan i pasur, kurse të varfrin e përmend me emër. Ç'përfundim duhet të nxjerrim, pra? Se i pasuri, si i pamëshirshëm, ishte pa emër përpara Perëndisë; sepse ai ka thënë diku, me gojën e psalmistit, për ata që nuk kanë frikë prej tij: «Nuk do t'i zë në gojë emrat e tyre me buzët e mia»; kurse të varfrin, siç thashë, e përmend me emër gjuha e Perëndisë.

Por le të shohim krenarinë e të pasurit, që fryhej për gjëra pa asnjë vlerë të vërtetë. «Vishej, thotë, me të purpurta e me li të hollë», domethënë e gjithë përpjekja e tij ishte të stoliste veten me rroba të bukura, kështu që veshja e tij ishte shumë e shtrenjtë, dhe jetonte mes gostive që nuk kishin të sosur; sepse ky është kuptimi i të gostiturit çdo ditë. Veç kësaj, shton se gostitej shkëlqyeshëm, domethënë me shkapërderdhje. Gjithë luksi i atij të pasuri, pra, qëndronte në gjëra të tilla: në rroba të pastra, të holla, të qëndisura me li e të ngjyrosura me purpur, që t'u pëlqenin syve të atyre që i shihnin. E ç'del prej kësaj? Edhe pse ndryshon fare pak nga figurat e statujave e të pikturave, të pasurin, në të vërtetë, e admirojnë ata që s'kanë mend, por zemra e tij është plot krenari e mendjemadhësi: mendon lart për veten dhe mburret, dhe, ndonëse s'ka asgjë të shkëlqyer në mendjen e tij, i bën ngjyrat e larmishme shkak për krenarinë e tij të kotë. Kënaqësia e tij janë gostitë e shtrenjta, muzika dhe dëfrimet; ka gjellëbërës të shumtë, që mundohen të nxitin grykësinë me gjellë të gatuara me kujdes; kupëmbajtësit e tij janë veshur bukur; ka këngëtarë e këngëtare dhe zërat e lajkatarëve. Të tilla ishin gjërat në të cilat jetonte i pasuri; sepse nxënësi i Krishtit na e vërteton, kur thotë se «gjithçka që është në botë është epshi i mishit, epshi i syve dhe mburrja e kësaj bote».

Ndërkaq Llazarin, të lidhur fort nga sëmundja e varfëria, e kishin flakur, thotë, te dera e tij. Sepse i pasuri banonte në salla të larta e në pallate të gjera, të ndërtuara fisnikërisht, kurse i varfri nuk ishte aq i lënë, sa i flakur, i hedhur atje pa kurrfarë përfilljeje dhe pa u çmuar fare. I mohuar nga çdo dhembshuri e kujdes, do të kishte dashur, për të ngopur urinë, të mblidhte thërrimet pa vlerë që binin nga tryeza e të pasurit. Për më tepër, e mundonte një sëmundje e rëndë dhe e pashërueshme; «Po, thotë, edhe qentë ia lëpinin plagët», dhe kjo, siç duket, jo për t'i bërë keq, por përkundrazi, si të thuash, sikur e mëshironin dhe përkujdeseshin për të; sepse me gjuhët e veta lehtësojnë vuajtjet e tyre: largojnë atë që u shkakton dhembje dhe e zbusin butësisht plagën.

Por i pasuri ishte më mizor se kafshët; sepse nuk ndiente as dhembshuri, as mëshirë për të, por ishte tërë pamëshirë. Dhe se cili qe përfundimi, na e mëson vazhdimi i shëmbëlltyrës në ato që vijojnë; por është tepër e gjatë për ta treguar tani. Sepse, që fjalimi im të mos u dalë dëgjuesve më i tepërt se ç'duhet, e të mos i sjellë folësit një lodhje përtej masës, po ndalem tani, nga kujdesi për të mirën time e tuajën, dhe do t'ju flas përsëri për këto gjëra në takimin tonë të ardhshëm, në qoftë se Krishti, Shpëtimtari ynë i përbashkët, do të më japë fuqinë ta bëj këtë; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.