Lluka 16:19-31

Profeti i lumtur Isaia diku i paraqet ata që, me anë të besimit në Krishtin, u fituan për jetën, sikur i thërrasin me zjarr njëri-tjetrit, që të themi kështu, dhe thonë: «Ejani, le të ngjitemi në malin e Zotit, në shtëpinë e Perëndisë së Jakovit, dhe ata do të na mësojnë udhën e tij, edhe ne do të ecim në të.» Tani, me këtë mal ne pohojmë se nuk nënkuptohet ndonjë mal tokësor, sepse të përfytyroje diçka të tillë do të ishte marrëzi, por përkundrazi Kisha që Krishti e shpëtoi për vete. Sepse ajo është e lartë dhe e dukshme për njerëzit kudo, dhe, si të thuash, e lartësuar, sepse në të nuk ka asgjë që i tërheq njerëzit poshtë, drejt tokës. Sepse ata që banojnë brenda saj nuk kujdesen aspak për gjërat tokësore, por dëshirojnë ato që janë lart; dhe, siç thotë Psalmisti, «janë lartësuar shumë përmbi tokë», si njerëz krejt trima e të guximshëm, që përpiqen pa pushim për gjithçka që i pëlqen Perëndisë.

Dhe ne besojmë se të tillë jeni edhe ju; dhe dëshira juaj e zjarrtë për mësim është një provë e qartë e kësaj. Sepse ju, kuptohet, keni ardhur për të kërkuar përmbushjen e premtimit që ju u dha; por as ne nuk e kemi harruar atë që premtuam; përkundrazi, po e shlyejmë borxhin tonë, duke i shtuar asaj që u tha tashmë edhe atë që ende i mungon shëmbëlltyrës së Llazarit dhe të pasurit.

«Dhe ndodhi, thotë, që Llazari vdiq e u mbart nga engjëjt në gjirin e Abrahamit; edhe i pasuri vdiq e u varros.» Vëreni me kujdes fjalët e Shpëtimtarit. Sepse për të varfrin thotë se u mbart nga engjëjt në gjirin e Abrahamit; kurse për të pasurin nuk ka asgjë të tillë, veçse që vdiq e u varros. Sepse ata që kanë shpresë te Perëndia, kur ikin nga bota, gjejnë një çlirim nga ankthi e dhimbja. Dhe diçka të ngjashme na ka mësuar edhe Solomoni, duke thënë: «Në sytë e njerëzve u duk se vdiqën, dhe ikja e tyre u quajt fatkeqësi, e largimi i tyre prej nesh një shkatërrim; por ata janë në paqe, dhe shpresa e tyre është plot pavdekësi.» Sepse atyre u jepet një masë ngushëllimi në përpjesëtim me mundin e tyre, ose ndoshta edhe një masë që i kapërcen e i tejkalon mundimet e tyre; sepse Krishti diku ka thënë se «masë të mirë, të ngjeshur, të grumbulluar me majë e që derdhet, do t'ju japin në gji». Sepse, ashtu si anijet që lundrojnë nëpër det përballojnë goditjen e valëve të egra dhe përleshen me furinë e erërave të fuqishme, por pastaj, kur arrijnë në limane të qeta, të përshtatshme për prehjen e tyre, pushojnë atje së lëkunduri, po ashtu, mendoj unë, shpirtrat e njerëzve, kur dalin nga trazira e gjërave tokësore, hyjnë në banesat që janë lart, si në një liman shpëtimi.

«Llazari, pra, thotë, u mbart nga engjëjt e shenjtë në gjirin e Abrahamit; kurse i pasuri vdiq e u varros.» Sepse për atë të pasur, që u tregua i ashpër e i pamëshirshëm, ndarja nga trupi ishte vdekje. Sepse po shkonte nga kënaqësia në mundim, nga lavdia në turp, nga drita në errësirë. Të tilla ishin gjërat që duhej të pësonte i pasuri, i cili kishte qenë i dhënë pas kënaqësive, dorështrënguar dhe i papërgatitur për mëshirë. Dhe, për ta munduar edhe më tepër tani që banon në Had, pa, thotë, Llazarin në gjirin e Abrahamit dhe u përgjërua që të dërgohej Llazari për t'i pikuar pak ujë mbi gjuhë; sepse mundohej, thotë, si në një flakë të egër. Dhe ç'përgjigje jep patriarku Abraham? «Bir, ti i more të mirat e tua në jetën tënde, kurse Llazari të këqijat e tij.» Ti ke qenë i dashuruar, thotë, pas këtyre gjërave të përkohshme; ishe veshur me li të hollë dhe me purpur; ishe mburravec e kryelartë; tërë kohën e shpenzoje në luks; pasurinë tënde ua flijoje oreksit tënd dhe lajkatarëve; por asnjëherë nuk i solle ndër mend të sëmurët e të pikëlluarit; nuk pate dhembshuri për Llazarin, kur e pe të hedhur para portave të tua. E pe njeriun që vuante një mjerim të pashërueshëm dhe që ishte pre e dhimbjeve të padurueshme; sepse dy sëmundje njëherësh e kishin pushtuar, njëra më e keqe se tjetra: dhimbja mizore e plagëve të tij dhe mungesa e gjërave të nevojshme për jetesë. Vetë kafshët e qetësonin Llazarin, sepse vuante nga dhimbjet; «qentë i lëpinin plagët», por ti ishe më zemërgur se kafshët. «I more, pra, thotë, të mirat e tua në jetën tënde, kurse Llazari të këqijat e tij; dhe ja, tani ai po ngushëllohet, kurse ti po mundohesh»; dhe, siç thotë Shkrimi i Shenjtë, «gjyq pa mëshirë do të ketë ai që s'tregoi mëshirë». Ti do të kishe qenë pjesëtar bashkë me Llazarin, dhe një pjesë e ngushëllimit të tij do të të ishte dhënë nga Perëndia, po të kishe pranuar që ai të bëhej pjesëtar i pasurisë sate. Por këtë nuk e bëre, dhe prandaj vetëm ti po mundohesh; sepse i tillë është ndëshkimi i merituar për të pamëshirshmit dhe për ata që s'ndiejnë në mendje asnjë dhembshuri për të sëmurët.

Le të bëjmë, pra, miq për vete me mamonin e padrejtë; le t'i dëgjojmë Moisiun dhe profetët, që na thërrasin drejt dashurisë së ndërsjellë dhe përzemërsisë vëllazërore; le të mos presim që ndonjë nga ata që tani janë në Had të kthehet këtu për të na treguar mundimet e atjeshme. Shkrimi i Shenjtë është domosdo i vërtetë. Kemi dëgjuar se «Krishti do të ulet mbi fronin e lavdisë së tij, për të gjykuar botën me drejtësi, dhe do t'i vërë delet në të djathtën e tij, kurse cjeptë në të majtën. Dhe atyre që do të jenë në të djathtën do t'u thotë: ‹Ejani, të bekuar të Atit tim, trashëgoni mbretërinë e përgatitur për ju që para themelimit të botës; sepse pata uri, dhe më dhatë të ha; pata edhe etje, dhe më dhatë të pi; isha i zhveshur, dhe më veshët; isha në burg, dhe erdhët tek unë.›» Por mbi ata në të majtën do të hedhë një dënim të rëndë, duke thënë: «Shkoni në zjarrin e amshuar, të përgatitur për djallin dhe engjëjt e tij.» Dhe akuza kundër tyre është se bënë pikërisht të kundërtën e asaj për të cilën u lëvduan shenjtorët. «Sepse pata uri, dhe nuk më dhatë të ha; pata etje, dhe nuk më dhatë të pi; sepse për sa nuk ia bëtë, thotë, njërit prej këtyre të vegjëlve, nuk ma bëtë mua.»

Por ndaj kësaj ndoshta dikush do të kundërshtojë se ka shumë mënyra për të jetuar mirë; sepse virtyti është, si të thuash, i larmishëm dhe i shumëfishtë. Përse, pra, duke i lënë mënjanë ato lloje të tjera, ai përmend vetëm dashurinë ndaj të varfërve? Ndaj kësaj përgjigjemi se kjo vepër është më e mirë se çdo lloj tjetër i të bërit mirë; sepse ajo krijon në shpirtrat tanë njëfarë ngjashmërie hyjnore, që na formëson, si të thuash, sipas shëmbëlltyrës së Perëndisë. Sepse edhe Krishti ka thënë: «Bëhuni të mëshirshëm, sikurse edhe Ati juaj në qiell është i mëshirshëm.» Ai që është i shpejtë për të treguar mëshirë, i dhembshur dhe i mirë, radhitet me adhuruesit e vërtetë; sepse është shkruar se «flijim i pastër dhe i papërlyer para Perëndisë Atë është ky: të vizitosh jetimët dhe të vejat në varfërinë e tyre, dhe njeriu të ruajë veten të panjollë nga bota». Dhe i urti Pavël ka shkruar diku: «Por mos harroni lëmoshën dhe bujarinë, sepse me flijime të tilla kënaqet Perëndia.» Sepse ai nuk e do temjanin e adhurimit sipas ligjit, por kërkon më tepër këndshmërinë e aromës së ëmbël shpirtërore. Por aroma e ëmbël shpirtërore para Perëndisë është të tregosh dhembshuri ndaj njerëzve dhe të ruash dashuri për ta. Edhe këtë na këshillon Pavli, duke thënë: «Mos i kini borxh askujt asgjë, veç ta doni njëri-tjetrin.» Dhe bija e dashurisë është dhembshuria për varfërinë.

Ejani, pra, o të pasur, hiqni dorë nga kënaqësia kalimtare; përpiquni me zjarr për shpresën që ju është vënë përpara; vishuni me mëshirë dhe mirësi; zgjatuni dorën atyre që janë në nevojë; ngushëlloni ata që janë në skamje; quajini si tuajat hidhërimet e atyre që ndodhen në mjerim të skajshëm.

* * * * [pjesa e mbetur ka humbur] * * * * * *