← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 17:31-37

«17:31-37. Atë ditë, ai që është mbi çati, edhe i ka sendet e veta në shtëpi, të mos zbresë për t'i marrë me vete; edhe ai që është në arë, po ashtu të mos kthehet prapa. Kujtoni gruan e Lotit. Kushdo që të kërkojë të shpëtojë jetën e vet, do ta humbasë; edhe kushdo që ta humbasë, do ta shpëtojë të gjallë. Po ju them, atë natë do të jenë dy burra në një shtrat: njëri do të merret, edhe tjetri do të lihet. Dy gra do të bluajnë bashkë në mokër: njëra do të merret, edhe tjetra do të lihet. Edhe ata përgjigjen e i thonë: Ku, o Zot? Edhe ai u tha atyre: Ku të jetë trupi, atje do të mblidhen edhe shqiponjat.»

Shkrimi i Shenjtë ka thënë diku: «Përgatit veprat e tua për ikjen tënde, edhe bëhu gati për arën.» Me ikjen tonë, mendoj, nënkuptohet largimi ynë nga kjo botë dhe shkuarja prej këtej. Sepse kjo kohë patjetër do ta arrijë secilin, ashtu si thotë Psalmisti: «Cili është ai njeri që do të rrojë e nuk do të shohë vdekje, edhe që do ta shpëtojë shpirtin e vet nga dora e Hadit?» Sepse natyra e njeriut u dënua në Adamin dhe ra në prishje, ngaqë ai shkeli marrëzisht urdhërimin që i ishte dhënë. Por ata që janë të shkujdesur e përçmues kalojnë një jetë të turpshme, të dhënë pas kënaqësive, dhe ndoshta as nuk sjellin fare ndër mend botën e ardhshme e shpresën që u është përgatitur shenjtorëve; madje as nuk i tremb mundimi që u është caktuar atyre që e duan mëkatin. Kurse ata që përqafojnë një jetë të virtytshme gëzohen me lodhjet e ndërmarra për hir të ndershmërisë; i thonë, si të thuash, lamtumirë dëshirës për gjërat tokësore dhe fare pak vëmendje i kushtojnë rrëmujës së kotë të botës.

Shpëtimtari na porosit t'i përmbahemi një qëllimi kaq të lartë dhe një zelli po aq të madh, duke thënë kështu: «Atë ditë, ai që është mbi çati, edhe i ka sendet e veta në shtëpi, të mos zbresë për t'i marrë me vete; edhe ai që është në arë, po ashtu të mos kthehet prapa.» Ai fliste për ditën e fundit, domethënë për fundin e kësaj bote; sepse, tha ai: «Ashtu si ishte në ditët e Noes dhe të Lotit, kur hanin, pinin, merrnin gra e u jepeshin burrave për gra, gjersa erdhi përmbytja, edhe mbi Sodomën ra zjarr e i shkatërroi të gjithë, kështu do të jetë në ditën kur të zbulohet Biri i njeriut.» Duke i forcuar, pra, për të kujtuar ditën e fundit dhe kohën e fundme, ai i urdhëron të mos përfillin asnjë çështje tokësore e të përkohshme dhe të synojnë vetëm një qëllim: detyrën e secilit për të shpëtuar shpirtin e vet. «Ai, pra, thotë ai, që është mbi çati, të mos zbresë në shtëpi për të marrë sendet e veta.» Me këto fjalë, me sa duket, ai nënkupton njeriun që rron i qetë, në pasuri dhe në lavdinë e kësaj bote; sepse ata që rrinë mbi çati bien gjithnjë në sy të atyre që janë rreth shtëpisë. Në qoftë se, pra, thotë ai, ka ndonjë në këtë gjendje, atë çast le të mos i çmojë fare të mirat e grumbulluara në shtëpinë e vet, sepse tashti e tutje gjëra të tilla janë të kota e të padobishme për të. Sepse, siç është shkruar: «Thesaret nuk i vlejnë të ligut, kurse drejtësia të shpëton nga vdekja.»

Por edhe: «Në qoftë se ndokush është, thotë ai, në arë, po ashtu le të mos kthehet prapa.» Domethënë, në qoftë se ndokush gjendet i përkushtuar ndaj punës e i zënë me mundime, i etur për frytshmëri shpirtërore dhe që mbledh pagën e mundit të virtytshëm, le t'i qëndrojë fort këtij zelli: «le të mos kthehet prapa»; sepse, siç ka thënë përsëri diku vetë Krishti: «Askush që vë dorën në parmendë dhe kthehet prapa, nuk bën për mbretërinë e qiejve.» Sepse detyra jonë është t'i mbajmë përpjekjet tona fetare pa u lëkundur dhe të ngulmojmë në to me vullnet të patrembur, që të mos pësojmë diçka të tillë siç pësoi gruaja në Sodomë. Duke e sjellë atë si shembull, ai thotë: «Kujtoni gruan e Lotit.» Sepse ajo, edhe pse ishte shpëtuar nga Sodoma, deshi më pas të kthehej prapa dhe u bë shtyllë kripe; u bë, domethënë, e marrë dhe si gur.

Atë ditë, pra, thotë ai, dhe në atë kohë, si ata që janë mësuar të jetojnë në luks duhet të heqin dorë krejt nga një krenari e tillë e të mundohen me gatishmëri, që të shpëtojnë veten, ashtu edhe ata që janë punëtorë dhe nderojnë mundin e dobishëm duhet t'i qëndrojnë trimërisht synimit që u është vënë përpara. «Sepse kushdo që të kërkojë të shpëtojë jetën e vet, do ta humbasë; edhe kushdo që ta humbasë, do ta shpëtojë të gjallë.»

Por Pavli na e tregon qartë se si njeriu e humbet jetën për ta shpëtuar, dhe se si ai që pandeh se po e shpëton, e humbet, kur thotë për shenjtorët: «Ata që janë të Jisu Krishtit, e kanë kryqëzuar mishin me pasionet dhe epshet e tij.» Sepse ata që janë bërë njëmend ndjekës të vërtetë të Krishtit, Shpëtimtarit tonë të përbashkët, e kryqëzojnë mishin e vet dhe e bëjnë të vdesë: merren pandërprerë me mundime e beteja për përshpirtëri dhe ia vrasin dëshirën e natyrshme. Sepse është shkruar: «Vrisni gjymtyrët tuaja që janë mbi tokë: kurvërinë, ndyrësinë, pasionin, epshin e keq dhe lakminë.» Kurse ata që e duan një jetë të dhënë pas kënaqësive, ndoshta pandehin se po e fitojnë shpirtin e vet duke jetuar në kënaqësi e llastim, kur në të vërtetë e humbasin. «Sepse ai që mbjell për mish, thotë, do të korrë prishje nga mishi.»

Por, nga ana tjetër, kushdo që e humbet jetën, me siguri do ta shpëtojë atë. Këtë e bënë dëshmorët e lumtur, që duruan përleshje deri në gjak e në jetë dhe vunë mbi krye, si kurorë, dashurinë e tyre të vërtetë ndaj Krishtit. Kurse ata që, nga dobësia e vendosmërisë dhe e mendjes, e mohuan besimin dhe ikën nga vdekja e tashme e mishit, u bënë vrasës të vetvetes; sepse do të zbresin në ferr për të vuajtur ndëshkimet e frikacakërisë së tyre të ligë. Sepse Gjykatësi do të zbresë nga qielli; dhe ata që e kanë dashur me gjithë zemër dhe kanë ushtruar me zjarr çdo virtyt në jetë, ai do t'i thërrasë e do t'u thotë: «Ejani, të bekuarit e Atit tim, trashëgoni mbretërinë e përgatitur për ju që nga themelimi i botës.» Ndërsa atyre që kanë bërë jetë të shkujdesur e të shthurur dhe nuk e ruajtën lavdinë e besimit tek ai, do t'u japë një dënim të rëndë e rrënues, duke u thënë: «Largohuni, të mallkuar, në zjarrin e përjetshëm.»

Këtë na e mëson duke thënë: «Atë natë do të jenë dy burra në një shtrat: njëri do të merret, edhe tjetri do të lihet. Dy gra do të bluajnë bashkë në mokër: njëra do të merret, edhe tjetra do të lihet.» Me të dy ata që janë në një shtrat, ai duket se e ka fjalën për ata që jetojnë në prehje e në bollëk dhe janë të barabartë me njëri-tjetrin, për sa i përket pasurisë së kësaj bote; sepse shtrati është simboli i prehjes. «Por njëri prej tyre, thotë ai, do të merret, edhe tjetri do të lihet.» Si, ose në ç'mënyrë? Sepse jo të gjithë ata që kanë pasuri e rehati në këtë botë janë të ligj e të pamëshirshëm. Sepse, po të jetë njeriu i pasur, por i butë e i mëshirshëm dhe që nuk është pa lëvdatën e dhembshurisë ndaj të varfërve; po të jetë gati ta ndajë pasurinë e vet me të tjerët e i ëmbël në të folur; krejt bujar e i matur; i drejtë në besim e me zell të zjarrtë për përshpirtërinë; po të ketë bërë, veç kësaj, sipas shprehjes së Shpëtimtarit, miq për vete me mamonin e padrejtë, ky njeri merret; kurse tjetri, që nuk ishte i tillë, do të lihet.

«Dy gra, thotë ai, do të bluajnë në mokër: njëra do të merret, edhe tjetra do të lihet.» Me këto, përsëri, ai duket se nënkupton ata që jetojnë në varfëri e në mund; por edhe midis tyre, thotë ai, ka një ndryshim shumë të madh. Sepse disa e kanë mbajtur barrën e varfërisë burrërisht, duke nderuar një jetë të matur e të virtytshme; kurse të tjerë kanë qenë të një natyre tjetër: dinakë për çdo vepër të ligë dhe kurdisës të çdo poshtërsie. Prandaj edhe për ta do të bëhet një shqyrtim i plotë e i hollësishëm i sjelljes së tyre, dhe ai që është i mirë do të merret, kurse ai që nuk është i tillë do të lihet.

Dhe, meqë Krishti, Shpëtimtari ynë i përbashkët, kishte përdorur shprehjen «do të merret», nxënësit bëjnë një pyetje të dobishme dhe të domosdoshme: «Ku, o Zot? Edhe ai u tha atyre: Ku të jetë trupi, atje do të mblidhen edhe shqiponjat.» Po ç'do të thotë kjo? Nga një dukuri e zakonshme dhe fort e thjeshtë, ai lë të kuptohet një mister i madh e i thellë. Po cili është ai? Se ai ka për të zbritur nga qielli «për të gjykuar botën me drejtësi». Por, siç thotë ai vetë: «Do të dërgojë engjëjt e tij, edhe ata do të zgjedhin të drejtët e të shenjtët nga mesi i mëkatarëve dhe do t'i sjellin pranë tij»; kurse ata të tjerët do t'i lënë mbi tokë, si të gjykuar në mundim dhe të dënuar me ndëshkimin që bëhet me zjarr.

Diçka të tillë shpall edhe Pavli fort i urtë, kur shkruan: «Sepse po ju them se ne që mbetemi gjallë nuk do të arrijmë përpara atyre që kanë fjetur. Papritur, sa hap e mbyll sytë, në borinë e fundit. Sepse boria do të bjerë, edhe të vdekurit në Krishtin do të ngjallen të paprishur; edhe ne që mbetemi gjallë do të rrëmbehemi bashkë me ta në retë, për të takuar Zotin në ajër; dhe kështu do të jemi përherë me Zotin.»

Pra, thotë ai, ashtu si mblidhen shpendët mishngrënës rreth një kufome të lënë jashtë, kështu edhe, kur të shfaqet Biri i njeriut, atëherë me siguri shqiponjat, pikërisht ata që fluturojnë lart e ngrihen mbi gjërat tokësore e të kësaj bote, do të nxitojnë tek ai.

Dhe kohën e gjyqit ai e quan natë, sepse, siç mendoj, ardhja e tij është e panjohur dhe e papritur. Sepse kujtojmë edhe një nga profetët e shenjtë, që u thërret atyre që e duan mëkatin dhe thotë: «Mjerë ata që dëshirojnë ditën e Zotit! Ç'do të jetë për ju dita e Zotit? Ajo është errësirë e jo dritë; errësirë e trashë që s'ka asnjë shkëlqim.» Dhe përsëri, vetë Krishti ka thënë diku apostujve të shenjtë: «Duhet të punoj veprat e atij që më dërgoi, sa është ditë; vjen nata, kur askush s'mund të punojë.» Edhe një nga apostujt e shenjtë ka shkruar: «Dita e Zotit vjen si vjedhës», domethënë, pa u ditur që më parë.

Prandaj, që të merremi nga Krishti, le t'i braktisim të gjitha shqetësimet tokësore dhe t'i kushtohemi çdo lloj vepre të mirë. Sepse kështu ai do të na pranojë, do të na bëjë të tijtë dhe do të na kurorëzojë me nderime nga lart; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të, Perëndisë Atë i qoftë lavdia dhe sundimi, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it