← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 18:1-8

«18:1-8. Dhe u tha atyre një shëmbëlltyrë, se njerëzit duhet të luten gjithnjë e të mos ligështohen, duke thënë: Në një qytet ishte një gjykatës, që nuk kishte frikë nga Perëndia dhe as turp nga njeriu. Edhe në atë qytet ishte një e ve, e cila erdhi tek ai dhe i tha: Ma jep të drejtën kundër kundërshtarit tim. Dhe ai nuk deshi për njëfarë kohe; por pastaj tha me veten e tij: Ndonëse nuk kam frikë nga Perëndia e s'kam nderim për njeriun, prapëseprapë, ngaqë kjo e ve më lodh, do t'i jap të drejtën, që të mos vijë në fund e të më bezdisë. Dhe Zoti tha: Dëgjoni ç'thotë gjykatësi i padrejtë. E Perëndia a nuk do t'ua japë të drejtën të zgjedhurve të vet, që i thërrasin ditë e natë, ndaj të cilëve është zemërgjerë? Po ju them se do t'ua japë të drejtën shpejt. Megjithatë, kur të vijë Biri i njeriut, a do të gjejë besim mbi dhe?»

Burimi i çdo bekimi është Krishti, «i cili u bë për ne urtësi prej Perëndisë»; sepse në të bëhemi të urtë e mbushemi me dhurata frymërore. Kushdo që mendon drejt do të pohojë se njohja e atyre gjërave që na bëjnë të lulëzojmë në çdo rrugë të një jete të shenjtë e të përsosur, e të përparojmë në virtyt, është dhuratë e Perëndisë, dhe një dhuratë që fort ia vlen ta fitojmë. Dhe gjejmë dikë që ia kërkoi Perëndisë, duke thënë: «Tregomë udhët e tua, o Zot, dhe mësomë shtigjet e tua.» Vërtet të shumta janë shtigjet që i shpien drejt një jete të paprishur ata që përparojnë me zell në to; por një prej tyre, që u vlen veçanërisht atyre që e ushtrojnë, është lutja. Dhe vetë Shpëtimtari u kujdes të na mësojë, me anë të shëmbëlltyrës që na vihet tani përpara, se duhet ta përdorim me zell. «Sepse, thotë, u tha atyre një shëmbëlltyrë, se njerëzit duhet të luten gjithnjë e të mos ligështohen.»

Sepse është detyrë, pohoj unë, e atyre që ia kushtojnë jetën shërbimit të tij, të mos jenë të plogët në lutjet e tyre e as ta quajnë atë detyrë të rëndë e të lodhshme, por përkundrazi të gëzohen për lirinë që u ka dhënë Perëndia për t'iu afruar; sepse ai do që ne të bisedojmë me të si bijtë me atin. A nuk është, pra, ky një privilegj i denjë të çmohet tej mase? Sepse, po të supozonim se ndonjë prej atyre që kanë pushtet të madh tokësor do të ishte lehtë i arritshëm për ne dhe do të na lejonte të flisnim me të krejt lirisht, a nuk do ta merrnim këtë si shkak për gëzim të jashtëzakonshëm? Ç'dyshim mund të ketë për këtë? Kur, pra, Perëndia i lejon secilit prej nesh t'i drejtojë lutjet për çdo gjë që dëshiron, e u ka vënë përpara atyre që i kanë frikë një nder kaq të madh e të denjë për ta fituar, le të pushojë çdo plogështi që do t'i çonte njerëzit drejt një heshtjeje të dëmshme në lutje. Përkundrazi, le t'i afrohemi me lavde e me gëzim, sepse na është urdhëruar të bisedojmë me Zotin dhe Perëndinë e të gjithave, me Krishtin si Ndërmjetësin tonë, i cili, bashkë me Perëndinë Atë, na e jep plotësimin e lutjeve tona. Sepse i lumi Pavël shkruan diku: «Hir mbi ju dhe paqe nga Perëndia Ati ynë dhe nga Zoti ynë Jisu Krisht.» Dhe vetë ai diku u tha apostujve të shenjtë: «Deri tani nuk keni kërkuar asgjë në emrin tim; kërkoni, edhe do t'ju jepet.» Sepse ai është Ndërmjetësi ynë, Pajtimi ynë, Ngushëlluesi ynë dhe Dhuruesi i çdo kërkese. Detyra jonë, pra, është të «lutemi pareshtur», siç thotë i lumi Pavël, duke e ditur mirë e duke qenë plotësisht të bindur se ai që i lutemi është i zoti t'i kryejë të gjitha. «Sepse, thotë, le të kërkojë njeriu me besim, pa u dyzuar aspak; sepse ai që dyzohet i ngjan një dallge të detit, që e trazon dhe e rrotullon era. Sepse le të mos mendojë, thotë, ai njeri se do të marrë ndonjë gjë nga Zoti.» Sepse ai që dyzohet është vërtet fajtor për tallje; sepse, nëse nuk beson se ai do të anojë nga ti, do të të gëzojë e do të ta plotësojë kërkesën, mos iu afro fare atij, që të mos gjendesh një paditës i të Tërëfuqishmit, ngaqë dyzohesh marrëzisht. Duhet, pra, t'i shmangemi një sëmundjeje kaq të poshtër.

Se Perëndia do t'ua ulë veshin atyre që i drejtojnë lutjet e tyre jo me shkujdesje e as me shpërfillje, por me zell e me këmbëngulje, na e siguron kjo shëmbëlltyrë. Sepse, në qoftë se ardhja e vazhdueshme e së vesë së shtypur e mundi gjykatësin e padrejtë, që nuk kishte frikë nga Perëndia e as turp nga njerëzit, aq sa edhe kundër dëshirës së tij ia dha të drejtën, si të mos i pranojë ata që i afrohen ditë e natë e të mos ua japë të drejtën si të zgjedhurve të vet, ai që e do mëshirën, që e urren paudhësinë e që përherë u shtrin dorën e ndihmës atyre që e duan?

Por eja tani, le të shqyrtojmë se cilët janë ata që u bëjnë keq atyre; sepse shqyrtimi i kësaj çështjeje do të sjellë shumë dobi për të gjithë ata që janë mësuar mirë. Sepse fort të shumtë, e nga radhë të ndryshme, janë ata që u bëjnë keq shenjtorëve. Sepse shërbëtorët e shenjtë dhe mësuesit, që e ndajnë drejt fjalën e së vërtetës, sulmohen nga të gjithë armiqtë e së vërtetës: njerëz që nuk i njohin mësimet e shenjta e që janë të tëhuajëzuar nga çdo drejtësi, që ecin nëpër shtegun e shtrembër, larg udhës së drejtë e mbretërore. Të tillë janë tufat e papastra e të ndyra të heretikëve, që me të drejtë mund të quhen portat e humbjes, leqet e ferrit, gropat e djallit, moçali i humbjes. Këta u sjellin përndjekje e shtrëngime atyre që ecin drejt në besim; dhe, ashtu si njerëzit e dehur nga vera, që nuk rrinë dot në këmbë, kapen shpesh pas atyre që kanë pranë, për të mos rënë vetëm përtokë, kështu edhe këta, si të çalë e sakatë, shpesh rrëzojnë bashkë me vete ata që s'janë të patundur. Kundër njerëzve të tillë duhet të luten të gjithë ata që i njeh Perëndia, duke imituar apostujt e shenjtë, të cilët, kur thirrën kundër ligësisë së hebrenjve, thanë: «E tani, o Zot, shih kanosjet e tyre dhe jepu shërbëtorëve të tu që me çdo guxim të flasin fjalën tënde.»

Por ndoshta dikush do të thotë: «Po ja, Krishti diku u tha apostujve të shenjtë: ‹Doni armiqtë tuaj, lutuni për ata që ju keqtrajtojnë›; si mund të thërrasim, pra, kundër tyre, pa shkelur urdhërimin hyjnor?» Këtij i përgjigjemi: A do të lutemi vallë që Perëndia t'u japë atyre guxim e fuqi, që të sulmojnë më ashpër ata që lëvdojnë veprat e tij, të mos i lënë të mësojnë e t'i kundërvihen lavdisë së atij të cilit ia drejtojmë lutjen? Po si të mos ishte kjo marrëzi e kulluar? Prandaj, sa herë që dikush kryen fyerje kundër nesh personalisht, madje, le ta quajmë menjëherë lavdi për ne që t'i falim ata e të jemi plot dashuri të ndërsjellë; dhe, si imitues të etërve të shenjtë, edhe sikur të na godasin e të na përbuzin, po, edhe sikur të ushtrojnë mbi ne çdo lloj dhune, le t'i lirojmë nga çdo faj e le të qëndrojmë më lart se zemërimi dhe mërzia. Një mburrje e tillë u ka hije shenjtorëve dhe i pëlqen Perëndisë.

Por, kur dikush mëkaton kundër lavdisë së Perëndisë e grumbullon luftëra e shtrëngime kundër atyre që janë shërbëtorët e kumtit hyjnor, atëherë vërtet le t'i afrohemi menjëherë Perëndisë, t'i kërkojmë ndihmën e tij e të thërrasim kundër atyre që i kundërvihen lavdisë së tij: ashtu si bëri edhe Moisiu i fuqishëm; sepse ai tha: «Çohu, o Zot, e u shpërndafshin armiqtë e tu, dhe iktë të gjithë ata që urrejnë emrin tënd.» Edhe lutja që thanë apostujt e shenjtë tregon se nuk është pa dobi për përparimin e kumtit hyjnor që të dobësohet, si të thuash, dora e përndjekësve. «Sepse ja, thonë, kanosjet e tyre», domethënë: bëje të kotë kundërshtimin e tyre, dhe jepu «shërbëtorëve të tu, që me çdo guxim të flasin fjalën tënde».

Por atë që do të ndodhte, ai e paratha: se do të kishte njerëz që do ta tregtonin fjalën e drejtësisë dhe do t'i bindnin shumë veta të braktisnin një besim të shëndoshë, duke i përfshirë në trillimet e lajthitjes djallëzore, njerëz që, siç thotë Shkrimi, «vjellin gjëra nga zemra e tyre e jo nga goja e Zotit». Prandaj tha: «Kur të vijë Biri i njeriut, a do të gjejë besim mbi dhe?» Kjo nuk i mbeti e panjohur; e si t'i mbetej, kur ai është Perëndi që di gjithçka? Na thotë, pra, me fjalët e tij, se «dashuria e shumë vetave do të ftohet», dhe se «në kohët e fundit disa do të largohen nga një besim i drejtë e i patëmetë, do të shkojnë pas frymëve mashtruese e do t'ua vënë veshin fjalëve të rreme të njerëzve me mendje të damkosur». Kundër këtyre i afrohemi Perëndisë si shërbëtorë besnikë, duke iu lutur që ligësia e tyre dhe përpjekjet kundër lavdisë së tij të dalin të kota.

Ka edhe të tjerë që u bëjnë padrejtësi shërbëtorëve të Perëndisë dhe që mund t'i sulmojmë pa mëkat në lutje. E cilët janë përsëri këta? Janë fuqitë e liga e kundërshtare dhe Satanai, kundërshtari i të gjithë neve, që u kundërvihet me egërsi atyre që duan të jetojnë mirë; që rrëzon në gropat e ligësisë këdo që dremit; që mbjell tek ne farat e çdo mëkati. Sepse, bashkë me ndihmësit e tij, na sulet me tërbim. Dhe për këtë arsye Psalmisti thirri kundër tyre, duke thënë: «Deri kur do të suleni kundër njeriut? Të gjithë ju e vrisni, si të ishte një mur që anon e një gardh që rrëzohet.» Sepse, ashtu si një mur që tashmë anon nga njëra anë, dhe si një gardh që përkulet ngaqë është liruar, rrëzohen lehtë kur dikush i shtyn, kështu edhe mendja e njeriut, për shkak të prirjes së vet kaq të madhe drejt dashurisë për kënaqësitë e botës, bie lehtë në to sa herë që dikush e tërheq dhe e josh drejt tyre. Dhe kjo është puna e Satanait; prandaj, në lutjet tona, i themi atij që është i zoti të na shpëtojë dhe të largojë prej nesh atë qenie të ligë: «Ma jep të drejtën kundër kundërshtarit tim.» Dhe këtë e ka bërë vërtet Fjala e Vetëmlindur e Perëndisë, duke u bërë Njeri: sepse e ka dëbuar sunduesin e kësaj bote nga tirania e tij mbi ne, na ka çliruar e shpëtuar, dhe na ka vënë nën zgjedhën e mbretërisë së tij.

Është, pra, gjë e shkëlqyer të kërkojmë me lutje të pandërprerë; sepse Krishti do t'i pranojë lutjet tona e do t'i plotësojë kërkesat tona: nëpërmjet të cilit e bashkë me të, i qoftë lavdi e pushtet Perëndisë Atë, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it