← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 18:18-27

Ju shoh të mbledhur këtu me shumë përkushtim e zell; siç kujtoj, keni ardhur të kërkoni një borxh. Nga ana ime, pra, e pranoj se në takimin tonë të fundit premtova të plotësoja atë që i mungonte fjalimit tim; e kam ardhur ta shlyej, si ndaj fëmijëve, duke iu lutur Krishtit, Shpëtimtarit tonë të përbashkët, t'i japë mendjes sime dritën e Tij hyjnore e t'i dhurojë fjalën gjuhës sime, që të jem i dobishëm si për ju, ashtu edhe për veten. Sepse Pavli ka shkruar diku: «Bujku që mundohet duhet të hajë i pari nga frytet.»

Më lejoni, pra, t'ju sjell ndër mend më së pari atë që e kemi shqyrtuar tashmë, e pastaj do të kalojmë te ajo që mbetet.

Ungjillori i lumtur, pra, tha: «Edhe një kryetar e pyeti, duke thënë: ‹Mësues i mirë, ç'të bëj që të trashëgoj jetën e përjetshme?› Edhe ai i tha: ‹Përse më quan të mirë? Askush nuk është i mirë, veç një të vetmi: Perëndia.›» e kështu me radhë, deri në fund të leximit. Domethënien e kësaj pjese të Ungjillit e kemi shpjeguar tashmë, dhe për atë pikë ju është thënë sa duhet; sepse treguam se Biri është i mirë prej natyre e vërtet, ashtu si edhe Ai që e lindi; edhe se përgjigjja «Përse më quan të mirë? Askush nuk është i mirë, veç një të vetmi: Perëndia» u tha duke pasur parasysh atë që bënte pyetjen. Le ta drejtojmë, pra, shqyrtimin tonë te Shkrimet që vijojnë.

Ç'thotë, pra, ky kryetar i sinagogës së hebrenjve? «Ç'të bëj që të trashëgoj jetën e përjetshme?» Ai nuk pyet për të mësuar; sepse atëherë pyetja e tij do të ishte e denjë për çdo lëvdatë; por synimi i tij ishte të provonte se Krishti nuk i lejonte ata të mbanin urdhërimet e Moisiut, por i shpinte më tepër nxënësit dhe ndjekësit e Tij drejt ligjeve të reja, të vendosura prej Tij vetë. Sepse, me këtë shkas, qortonin popullin që kishin nën kujdes, duke thënë për Krishtin, Shpëtimtarin tonë të përbashkët: «Ka demon dhe është i çmendur; përse e dëgjoni?» Sepse thoshin se kishte demon dhe se ishte i çmendur, me mendimin se kishte vënë ligjet e Veta kundër atyre që qenë dhënë nga lart, prej Perëndisë. Më e vërtetë do të ishte të pohohej për ata se kishin demon dhe se ishin krejt të çmendur, ngaqë i kundërviheshin Zotit të ligjit, i cili nuk kishte ardhur aq për të prishur urdhërimin e dhënë qëmoti me anë të Moisiut, sesa për ta përmbushur, sipas fjalëve të Veta; sepse Ai e shndërroi hijen në të vërtetën.

Kryetari i sinagogës, pra, priste ta dëgjonte Krishtin të thoshte: «Hiq dorë, o njeri, nga shkrimet e Moisiut; braktis hijen; ato ishin veç parafigura, e asgjë më tepër; afrohu, pra, më mirë te urdhërimet e Mia, që i ke në Ungjill.» Por Ai nuk u përgjigj ashtu, sepse me diturinë e Tij hyjnore e dalloi synimin e atij që e vinte në provë. Sikur, pra, të mos kishte urdhërime të tjera veç atyre që qenë dhënë prej Moisiut, e dërgon njeriun tek ato dhe thotë: «I di urdhërimet.» E, që të mos thoshte se e kishte fjalën për urdhërimet e Veta, numëron ato që përmban ligji e thotë: «Mos vraj; mos shkel kurorën; mos bëj dëshmi të rreme.» Dhe ç'përgjigje jep ky dinak, kurdisës i së keqes, apo, më mirë të themi, ky njeri fare i paditur e i pamend? Sepse mendonte se, edhe pse Ai që po e pyeste ishte Perëndi, prapëseprapë mund ta joshte lehtë me lajka që të përgjigjej ashtu si donte ai. Por, siç thotë Shkrimi i Shenjtë: «Gjahu nuk i bie për pjesë dinakut.»

Sepse, ndonëse e kishte gjuajtur larg shenjës dhe s'e kishte zënë prenë, prapë guxon t'i ngrejë një grackë tjetër; sepse tha: «Të gjitha këto i kam ruajtur që prej rinisë sime.» Prandaj, me të drejtë, mund të dëgjonte prej nesh si përgjigje, o farise i marrë: «Ti dëshmon për veten tënde; dëshmia jote nuk është e vërtetë.» Por, duke e lënë tani mënjanë këtë arsyetim, le të shohim se në ç'mënyrë Krishti e sprapsi armikun e Tij të hidhur e keqdashës. Sepse, ndonëse mund të thoshte: «Lum të varfrit në frymë, sepse e tyre është mbretëria e qiejve; lum të butët; lum të pastrit në zemër», nuk i thotë asgjë të tillë, por, ngaqë ishte i dhënë pas parasë dhe fort i pasur, kalon menjëherë tek ajo që do ta hidhëronte, dhe thotë: «Shit gjithçka që ke edhe jepua të varfërve, edhe do të kesh thesar në qiell; edhe eja pas meje.» Kjo qe mundim për zemrën e atij lakmitari, që aq fort mburrej se e mbante ligjin. Kjo e tregoi sakaq edhe të brishtë, edhe të dobët, dhe krejtësisht të papërshtatshëm për të pritur porosinë e re të Ungjillit. Edhe ne mësojmë kështu sa e vërtetë është ajo që tha Krishti: «Askush nuk shtie verë të re në kacekë të vjetër; përndryshe kacekët plasin, edhe vera derdhet; por vera e re shtihet në kacekë të rinj.» Sepse kryetari i sinagogës së hebrenjve del veçse një kacek i vjetër, që s'mund ta mbajë verën e re, por plas dhe bëhet i padobishëm. Sepse u trishtua, ndonëse kishte marrë një mësim që do t'i kishte fituar jetën e përjetshme.

Por ata që kanë pranuar brenda vetes, me anë të besimit, Atë që i bën të gjitha të reja, pikërisht Krishtin, nuk shqyhen kur marrin prej Tij verën e re. Sepse, sapo marrin prej Tij fjalën e porosisë ungjillore, që gëzon zemrën e njeriut, ata ngrihen mbi pasurinë dhe mbi lakminë e parasë; mendja e tyre forcohet me guxim; nuk çmojnë gjërat e përkohshme, por kanë etje më fort për të përjetshmet; nderojnë një varfëri të vullnetshme dhe janë të zellshëm në dashurinë ndaj vëllezërve. Sepse, siç është shkruar në Veprat e Apostujve të shenjtë: «Sa qenë zotërues arash ose shtëpish, i shitnin, dhe sillnin çmimet e gjërave të shitura, edhe i vinin te këmbët e apostujve; edhe secilit i ndahej sipas nevojës që kishte.»

Meqë, pra, kryetari qe fort i dobët në vullnet dhe nuk mund të bindej as të dëgjonte këshillën për të shitur pasurinë e vet, ndonëse do t'i kishte bërë mirë dhe do të ishte plot shpërblim, Zoti ynë e zbulon sëmundjen që ka strofullën e vet te të pasurit, duke thënë kështu: «Sa vështirë do të hyjnë në mbretërinë e Perëndisë ata që kanë pasuri! Edhe po ju them se më lehtë është të hyjë një deve nëpër vrimën e gjilpërës, sesa një i pasur në mbretërinë e Perëndisë.» Tani, me fjalën «deve» Ai nuk nënkupton kafshën me këtë emër, por më tepër një litar të trashë; sepse ata që janë të zotë në lundrim e kanë zakon t'i quajnë «deve» litarët më të trashë.

Vër re, megjithatë, se Ai nuk ua pret krejt shpresën të pasurve, por u ruan atyre një vend dhe një udhë shpëtimi. Sepse nuk tha se është e pamundur për një të pasur të hyjë, por se hyn me vështirësi.

Kur nxënësit e lumtur i dëgjuan këto fjalë, kundërshtuan, duke thënë: «Po kush mund të jetojë?» Edhe këtë e thoshin në mbrojtje të atyre që kishin pasuri e prona. Sepse e dimë, thonë ata, se askush s'do të bindet kurrë të braktisë pasurinë dhe të mirat e veta; «Kush, pra, mund të shpëtohet?» Po ç'përgjigjet Zoti? «Ato që janë të pamundura te njerëzit, janë të mundura te Perëndia.» U ka ruajtur, pra, atyre që kanë pasuri mundësinë të quhen të denjë, po të duan, për mbretërinë e Perëndisë; sepse, edhe pse nuk pranojnë aspak të braktisin atë që kanë, prapëseprapë mund të arrijnë në nder me një udhë tjetër. Edhe vetë Shpëtimtari na tregoi si dhe në ç'mënyrë mund të ndodhë kjo, duke thënë: «Bëni për vete miq me mamonin e padrejtë, që, kur ai të mungojë, t'ju presin në banesat e përjetshme.» Sepse asgjë nuk i pengon të pasurit, po të duan, që t'i bëjnë të varfrit pjesëtarë e pjesëmarrës të begatisë që kanë. Ç'e pengon atë që ka prona të bollshme të jetë i ëmbël në të folur, i gatshëm të ndajë me të tjerët, që bindet lehtë të japë, i dhembshur dhe plot atë dhembshuri bujare që i pëlqen Perëndisë? Kujdesin në këtë drejtim nuk do ta gjejmë as të pashpërblyer, as të padobishëm; sepse «mëshira triumfon mbi gjykimin», siç është shkruar.

Me çdo arsye, pra, e në çdo mënyrë, Shpëtimtari dhe Zoti ynë i përbashkët na bën mirë; nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin, Perëndisë Atë i qoftë lavdia e pushteti, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it