← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 18:28-30

«18:28-30. Edhe Pjetri tha: ‹Ja, ne i lamë të gjitha edhe të ndoqëm Ty.› Edhe ai u tha atyre: ‹Me të vërtetë po ju them, nuk ka njeri që të ketë lënë shtëpi, a grua, a vëllezër, a prindër, a fëmijë për hir të mbretërisë së Perëndisë, e që të mos marrë shumëfish më tepër në këtë kohë të tanishme, edhe, në jetën e ardhshme, jetë të përjetshme.›»

Ai që është burimi i mësimeve të shenjta bën që edhe këtu të na rrjedhë një rrymë shëruese, dhe vetë koha, siç duket, na fton t'u themi atyre që i shqyrtojnë fjalët hyjnore: «Ju që keni etje, ejani te ujërat.» Sepse para jush është vënë «përroi i kënaqësisë», domethënë Krishti, që të merrni prej tij. Me këtë emër e përmend profeti David, kur i drejtohet Perëndisë, Atit në qiell: «Po bijtë e njerëzve do të shpresojnë nën mbrojtjen e krahëve të Tu; do të ngopen me begatinë e shtëpisë Sate, edhe do t'i bësh të pinë nga përroi i kënaqësisë Sate.»

Edhe se cila është rryma që buron këtu për ne prej Tij, na e mëson qartë kuptimi i leximeve ungjillore që na janë vënë tani përpara: «Sepse Pjetri, thotë, i tha Atij: ‹Ja, ne i lamë të gjitha edhe të ndoqëm Ty.›» Dhe kësaj një ungjillor tjetër, Mateu, i shton: «Ç'do të kemi pra?» Por, para se të kalojmë në ndonjë nga çështjet e tjera, le të hetojmë më parë rastin që e solli fjalimin te kjo temë e tanishme.

Kur, pra, Shpëtimtari ynë i përbashkët, Krishti, i tha njërit prej krerëve të sinagogës së hebrenjve: «Shko, shit gjithçka që ke edhe jepua të varfërve, edhe do të kesh thesar në qiell; edhe eja, ndiqmë», nxënësit pyesin se ç'do të kenë prej Perëndisë ata që e mbajnë këtë urdhërim; dhe, si zëdhënës të një grupi të tërë, e shtrojnë dobishëm çështjen në vija të përgjithshme. Por, siç e mendoj unë, kësaj disa mund t'i përgjigjen: «Ç'kishin lënë në fund të fundit nxënësit? Sepse ishin njerëz që i siguronin të nevojshmet e jetës me djersën dhe mundin e tyre, peshkatarë nga zanati, të cilët, e shumta, ndoshta kishin diku një barkë dhe rrjeta; nuk kishin as shtëpi të ndërtuara mirë, as ndonjë pasuri tjetër. Çfarë kishin lënë, pra, ose për çfarë i kërkonin Krishtit shpërblim?» Ç'i përgjigjemi, pra, kësaj? Kryesisht se pikërisht për këtë arsye e bënë këtë pyetje kaq të nevojshme. Sepse, meqë nuk zotëronin veçse gjëra të parëndësishme e me pak vlerë, kërkonin të mësonin se në ç'mënyrë do t'i shpërblejë Perëndia dhe do t'i gëzojë me dhuratat e Tij ata që, po ashtu, kanë lënë vetëm pak për hir të mbretërisë së Perëndisë, pra nga dëshira për t'u çmuar të denjë për mbretërinë e qiejve, për shkak të dashurisë së tyre ndaj Tij. Sepse i pasuri, si dikush që ka përbuzur shumë, do ta presë me siguri shpërblimin; por ai që kishte vetëm pak dhe e braktisi, si nuk ishte e drejtë të pyeste se ç'shpresa mund të kishte? Për këtë arsye, si zëdhënës të atyre që ndodheshin në të njëjtën gjendje me ta, që kishin lënë vetëm pak, thonë: «Ja, ne i lamë të gjitha edhe të ndoqëm Ty.»

Duhet vënë re edhe kjo tjetër: se, po ta shohësh drejt, dhembja e braktisjes është e njëjtë, qoftë kur lihet shumë, qoftë kur lihet pak. Sepse eja të shohim kuptimin e vërtetë të çështjes me një shembull të vogël. Le të themi se dy njerëz duhej të qëndronin lakuriq, dhe, duke bërë kështu, njëri zhveshi rroba shumë të shtrenjta, kurse tjetri hoqi vetëm ato që ishin të lira e të lehta për t'u siguruar; a nuk do të ishte e njëjtë në të dyja rastet dhembja e lakuriqësisë? Ç'dyshim mund të ketë për këtë? Pra, për sa i përket bindjes dhe vullnetit të mirë, këta duhen vënë në një shkallë me të pasurit. Ndonëse ishin në rrethana të ndryshme, treguan po atë gatishmëri dhe e duruan me dëshirë shitjen e asaj që kishin. Edhe Pavli fort i urtë e merr në mbrojtje çështjen e tyre, kur shkruan kështu: «Sepse, në qoftë se ka vullnet të gatshëm, ai pranohet sipas asaj që ka njeriu, e jo sipas asaj që nuk ka.» Pra, pyetja e apostujve të shenjtë nuk ishte e paarsyeshme.

Ç'u tha, pra, Krishti atyre, Ai që nuk bën dallim midis të pasurve dhe të varfërve? «Me të vërtetë po ju them, nuk ka njeri që të ketë lënë shtëpi, a vëllezër, a fëmijë, a prindër, për hir të mbretërisë së Perëndisë, që të mos marrë shumëfish më tepër në këtë kohë të tanishme, edhe, në jetën e ardhshme, jetë të përjetshme.» E denjë për Perëndinë është shpallja, i shenjtë dhe i mrekullueshëm vendimi. Sepse vër re si i ngre në një shpresë të sigurt të gjithë ata që e dëgjojnë: ai jo vetëm premton plotësinë e dhuratës bujare që u jepet shenjtorëve, por edhe e përforcon premtimin me një betim, duke i vënë përpara shpalljes së Tij fjalën «Me të vërtetë», e cila, si të thuash, kryen punën e një betimi. Dhe në premtimet e Tij ai përfshin jo vetëm ata që përbuzin pasurinë, por edhe ata që, siç thotë, lënë atë ose nënë, a grua a vëllezër, për hir të mbretërisë së Perëndisë; edhe këta do të marrin shumëfish më tepër në këtë botë, dhe, në jetën e ardhshme, jetë të përjetshme.

Se ata që kanë bërë një jetë të virtytshme domosdo fitojnë jetën e përjetshme, s'ka asnjë dyshim. Megjithatë, nevojitet njëfarë hetimi: së pari, se kush janë ata që lënë atë e nënë, e grua, e vëllezër, e shtëpi; dhe së dyti, një shqyrtim edhe më i hollësishëm i mënyrës si ata që veprojnë kështu do të marrin shumëfish më tepër në këtë botë.

Njerëzit, pra, lënë atë e nënë, e grua e vëllezër, dhe shpesh e quajnë për asgjë dashurinë e natyrshme ndaj farefisit, për hir të dashurisë ndaj Krishtit. Edhe në ç'mënyrë e bëjnë këtë, na e mëson ai, kur thotë një herë: «Ai që do atë ose nënë më shumë se mua, nuk është i denjë për mua; edhe ai që do bir ose bijë më shumë se mua, nuk është i denjë për mua», e një herë tjetër përsëri: «Mos mendoni se erdha të sjell paqe mbi dhe; jo, po ju them, nuk erdha të sjell paqe, por përçarje; sepse erdha të ndaj njeriun nga i ati, edhe bijën nga e ëma, edhe nusen nga e vjehrra.» Sepse, kur kumtimi hyjnor i ungjillit po e kap si në rrjetë gjithë botën, për ta çuar te besimi në Të, dhe po e ngre drejt dritës së njohjes së vërtetë të Perëndisë, ka nga ata që do të hynin me gatishmëri, po të mos i mundonte një turp i dëmshëm. Kanë frikë, pra, ose për të atin, ose për të ëmën, dhe marrin tepër parasysh zemërimin a hidhërimin e tyre. Sepse, në qoftë se këta janë idhujtarë, nuk do të pranojnë që bijtë ose bijat e tyre t'i kushtohen shërbimit të Krishtit dhe të braktisin lajthitjen në të cilën janë rritur e që u është bërë zakon. Dhe shpesh, kur bijtë janë të pabesë dhe keqdashës, etërit nuk kanë guximin t'i hidhërojnë duke nxituar të përqafojnë besimin dhe të rrokin shpëtimin që vjen nga Krishti. Edhe i njëjti shpjegim vlen për vëllezërit me vëllezërit, për nusen me të vjehrrën dhe për të vjehrrën me nusen. Por ata që janë të fortë në mendje dhe nuk vënë asgjë përmbi dashurinë ndaj Krishtit, e rrokin me zjarr besimin dhe përpiqen me ngulm të pranohen në familjen e Tij nëpërmjet një lidhjeje shpirtërore, pa u shqetësuar aspak për luftërat, ose më saktë përçarjet, që do të vijnë me ata që janë farefisi i tyre sipas mishit. Dhe kështu, pra, njerëzit lënë shtëpi e farefis për hir të Krishtit, që të fitojnë emrin e Tij, duke u quajtur të krishterë; ose më mirë, për hir të lavdisë së Tij, sepse shpesh emri i Tij do të thotë lavdia e Tij.

Por tani le të shohim se në ç'mënyrë ai që lë shtëpi ose atë ose nënë ose vëllezër, e ndoshta edhe gruan, merr shumëfish më tepër në këtë kohë të tanishme. A do të bëhet ai burrë i shumë grave, ose a do të gjejë mbi dhe shumë etër në vend të një të vetmi, e kështu t'i shumohet së tepërmi farefisi tokësor? Nuk është kjo ajo që themi, por përkundrazi se, duke braktisur këto gjëra mishore e të përkohshme, ai do të marrë diçka shumë më të çmuar dhe, si të thuash, shumëfish më tepër se ajo që përbuzi. Sepse le t'i marrim, po deshe, apostujt e shenjtë si shembull; dhe atëherë themi për ta se ishin njerëz jo të shquar për nga gjendja e tyre në botë, as të zotë në gojëtari, as nuk kishin gjuhë të lëmuar a hijeshi fjalësh; përkundrazi, ishin të pastërvitur në të folur dhe peshkatarë nga zanati, që me mundin e tyre mblidhnin mjetet e jetesës. Por gjithçka që kishin, e lanë, që të ishin shoqëruesit dhe shërbëtorët e përhershëm të Krishtit; dhe asgjë s'mund t'i pengonte a t'i tërhiqte në zanate të tjera ose në punët e kësaj bote. Lanë vetëm pak, e ç'fituan? U mbushën me Frymën e Shenjtë; morën pushtet mbi frymët e ndyra, që t'i dëbonin; bënë mrekulli; hija e Pjetrit shëronte të sëmurët; u bënë të shquar kudo ndër njerëz, të parët në lavdi, të denjë për t'u marrë shembull dhe të përmendur, si kur ishin ende gjallë, ashtu edhe pas vdekjes. Sepse kush nuk i njeh ata që i mësuan botës misterin e Krishtit? Kush nuk çuditet me kurorën e lavdisë që iu dha atyre?

Por ndoshta thua: «A do të bëhemi, pra, të gjithë ne si ata?» Kësaj i përgjigjemi se secili prej nesh që ka besuar në Krishtin dhe ka dashur emrin e Tij, po të ketë lënë një shtëpi, do të marrë banesat që janë lart; dhe po të ketë braktisur një atë, do të fitojë Atin që është në qiej. Po të braktiset nga vëllezërit e tij, Krishti do ta pranojë në vëllazëri me Të. Po të lërë një grua, do të ketë si banore të shtëpisë së tij Urtësinë që zbret nga lart, prej Perëndisë. Sepse është shkruar: «Thuaji Urtësisë se është motra jote, dhe bëje Mençurinë mikeshën tënde.» Nëpërmjet saj do të japësh fryte të bukura shpirtërore, përmes të cilave do të bëhesh pjesëtar i shpresës së shenjtorëve dhe do t'i bashkohesh shoqërisë së engjëjve. Edhe po të lësh nënën tënde, do të gjesh një tjetër pa krahasim më të lartë, domethënë «Jerusalemin e sipërm, që është i lirë dhe që është nëna jonë». Si nuk janë këto shumëfish më tepër se ato që u lanë? Sepse ato ishin veçse kalimtare, treten shpejt dhe fare lehtë na ikin krejtësisht! Sepse, ashtu si vesa dhe si një ëndërr, kështu kalojnë. Por ai që çmohet i denjë për këto, bëhet edhe në këtë botë i shquar dhe i lakmueshëm, i stolisur me lavdi si përpara Perëndisë, ashtu edhe përpara njerëzve. Pra, këto gjëra janë shumëfish më tepër se gjithçka tokësore e mishore, dhe Dhuruesi i tyre është Zoti dhe Shpëtimtari ynë i përbashkët: nëpërmjet të Cilit dhe bashkë me të Cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it