Lluka 19:1-10

19:1-10. [Gjysma e parë e këtij predikimi nuk është ruajtur në siriakisht. Fragmentet e mëposhtme janë nga Mai, f. 385, dhe Crameri, f. 137. -- përkthyesi]

«19:2. Ja, një njeri që quhej Zakheu.»

Zakheu ishte kryetagrambledhësi, njeri i dhënë tërësisht pas lakmisë, që s'kishte synim tjetër veç të shtonte fitimet e veta; sepse i tillë ishte zakoni i tagrambledhësve, ndonëse Pavli e quan «idhujtari», ndoshta sepse një ves i tillë u shkon vetëm atyre që s'e njohin Perëndinë. Dhe, meqë e shpallnin haptas e pa turp këtë ves, Zoti me plot të drejtë i vuri në një radhë me të përdalat, duke u thënë kështu krerëve të hebrenjve: «Të përdalat dhe tagrambledhësit hyjnë para jush në mbretërinë e Perëndisë.» Por Zakheu nuk mbeti ndër ta; përkundrazi, u çmua i denjë të merrte mëshirë prej Krishtit, sepse është Ai që i thërret pranë ata që janë larg dhe u jep dritë atyre që janë në errësirë.

Por ejani, pra, të shohim se si u kthye Zakheu. Ai dëshironte të shihte Jisuin, prandaj u ngjit në një sikomorë, dhe kështu një farë shpëtimi mbiu brenda tij. Dhe Krishti e pa këtë me sytë e hyjnisë; prandaj, kur ngriti shikimin lart, e pa atë edhe me sytë e njerëzisë, dhe, meqë synim i tij ishte që të gjithë njerëzit të shpëtoheshin, i tregoi butësinë e vet dhe, duke i dhënë zemër, i tha: «Zbrit shpejt.» Sepse ai kishte kërkuar ta shihte, por turma e pengonte, jo aq turma e njerëzve, sa ajo e mëkateve të tij; dhe ishte i shkurtër nga shtati, jo vetëm trupërisht, por edhe shpirtërisht; dhe në asnjë mënyrë tjetër s'mund ta shihte, veçse po të ngrihej nga toka e të ngjitej në sikomorën, pranë së cilës Krishti do të kalonte. Tani, ky tregim përmban në vete një enigmë. Sepse në asnjë mënyrë tjetër s'mund ta shohë njeriu Krishtin e të besojë tek ai, veçse duke u ngjitur në sikomorën, domethënë duke i bërë të marra gjymtyrët e veta që janë mbi tokë, kurvërinë, ndyrësinë e të tjera. Dhe Krishti, thotë, do të kalonte pranë sikomorës; sepse, pasi mori për udhë sjelljen sipas ligjit, domethënë fikun, zgjodhi gjërat e marra të botës, domethënë kryqin dhe vdekjen. Dhe kushdo që merr kryqin e vet e ndjek jetesën e Krishtit, shpëton, duke e zbatuar ligjin me mençuri; dhe ky ligj bëhet kështu një fik që nuk jep fiq, por marrëzira; sepse hebrenjve u duket marrëzi sjellja e fshehtë e besimtarëve, e cila qëndron pikërisht në rrethprerjen prej vesit dhe në pushimin prej veprave të liga, ndonëse ata nuk janë të rrethprerë në mish, as e mbajnë të shtunën. Prandaj ai e dinte se Zakheu ishte gati për bindje, i zjarrtë për besim dhe i gatshëm të kalonte nga vesi te virtyti; ndaj edhe e thërret, dhe ai do ta lërë fikun për ta fituar atë. Dhe zbriti me nxitim dhe e priti me gëzim, jo vetëm sepse e pa ashtu siç dëshironte, por edhe sepse u thirr prej tij, dhe sepse e mori atë në shtëpinë e vet, gjë që kurrë s'do ta kishte shpresuar.

«19:5. Zakhe, zbrit shpejt, sepse sot duhet të rri në shtëpinë tënde.»

Kjo ishte një vepër e paranjohjes hyjnore, sepse ai e dinte mirë se ç'do të ndodhte. E pa shpirtin e njeriut krejt të gatshëm për të zgjedhur një jetë të shenjtë, prandaj e ktheu drejt përshpirtshmërisë. [Këtu rifillon teksti në siriakisht.] Njeriu, pra, e priti Jisuin me gëzim; dhe kjo ishte fillimi i kthimit të tij drejt së mirës, i shkëputjes nga fajet e mëparshme dhe i nisjes së tij burrërisht drejt një udhe më të mirë.

Por ndoshta dikush mund t'i thotë Krishtit, Shpëtimtarit tonë të përbashkët: «Ç'po bën, o Zot? Do të shkosh e do të bujësh te Zakheu? Dhe denjon të qëndrosh me kryetagrambledhësin? Ai ende s'e ka larë njollën e dashurisë së tij të babëzitur për fitim; ende është i sëmurë nga lakmia, nëna e të gjitha ligësive; ende mban mbi vete fajin e grabitjes dhe të zhvatjes.» Por ai përgjigjet: «Po, e di mirë këtë, sepse jam Perëndi për nga natyra dhe i shoh udhët e çdo njeriu mbi tokë. Dhe më tepër se kaq, njoh edhe gjërat që do të vijnë. E kam thirrur në pendim, sepse është gati për këtë; dhe, ndonëse njerëzit murmurisin e ia hedhin fajin butësisë sime, vetë faktet do të dëshmojnë se ata gabojnë.» Sepse Zakheu, thotë, u ngrit dhe i tha Zotit: «Ja, gjysmën e gjithçkaje që zotëroj ua jap të varfërve, dhe në qoftë se i kam marrë gjë ndokujt padrejtësisht, ia kthej katërfish.»

E sheh pendimin e tij, kthesën e shpejtë drejt një udhe më të mirë, nxitimin drejt përshpirtshmërisë, bujarinë e dashurisë së tij për të varfrit. Ai që deri vonë ishte tagrambledhës, madje kryetagrambledhësi, i dhënë pas lakmisë dhe i ngulur pas fitimit, papritur bëhet i mëshirshëm dhe i dhënë pas bamirësisë. Premton se do t'ua shpërndajë pasurinë e vet atyre që janë në nevojë dhe se do t'ua lajë dëmin atyre që i kishte dëmtuar; dhe ai që ishte skllav i koprracisë, e bën veten të varfër dhe nuk kujdeset më për fitime.

Prandaj le të mos murmurisin turmat e hebrenjve kur Krishti shpëton mëkatarët, por le të na përgjigjen për këtë. A do të donin që mjekët të arrinin t'i shëronin të sëmurët kur shkojnë t'i vizitojnë? A i lëvdojnë kur mund t'i shpëtojnë njerëzit prej plagëve të tmerrshme, apo i qortojnë dhe lëvdojnë ata që s'janë të zotë në mjeshtërinë e tyre? Por, sipas mendimit tim, ata do t'i quajnë më të lartë ata që janë të aftë t'u sjellin dobi atyre që vuajnë nga sëmundjet. Pse, pra, e qortojnë Krishtin, kur Zakheun, që ishte, si të thuash, i rrëzuar e i varrosur në sëmundje shpirtërore, Krishti e ngriti nga gremina e shkatërrimit?

Dhe, për t'ua mësuar këtë, ai thotë: «Sot u bë shpëtim për këtë shtëpi, sepse edhe ky është bir i Abrahamit.» Sepse atje ku hyn Krishti, atje ka doemos edhe shpëtim. Le të jetë, pra, edhe në ne; dhe ai është në ne kur besojmë, sepse me anë të besimit ai banon në zemrat tona, dhe ne jemi banesa e tij. Do të kishte qenë më mirë, pra, që hebrenjtë të ishin gëzuar që Zakheu u shpëtua mrekullisht, sepse edhe ai numërohej ndër bijtë e Abrahamit, të cilëve Perëndia u premtoi shpëtimin në Krishtin me anë të profetëve të shenjtë, duke thënë: «Do të vijë një Shpëtimtar nga Sioni, dhe ai do t'i largojë paudhësitë prej Jakovit; dhe kjo është besëlidhja ime me ta, kur t'i marr mbi vete mëkatet e tyre.»

Krishti, pra, u ngrit për të çliruar banorët e dheut prej mëkateve të tyre, për të kërkuar të humburit dhe për të shpëtuar ata që ishin shkatërruar. Sepse kjo është detyra e tij dhe, si të thuash, fryti i butësisë së tij hyjnore. Të denjë për këtë do t'i bëjë edhe të gjithë ata që kanë besuar tek ai; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë lavdi e pushtet Perëndisë Atë, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.