← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 19:11-27

«19:11-27. Dhe, ndërsa dëgjonin këto, ai shtoi e tha një shëmbëlltyrë, sepse ishte afër Jerusalemit dhe ata mendonin se mbretëria e Perëndisë do të shfaqej menjëherë. Tha, pra: Një njeri fisnik shkoi në një vend të largët, që të merrte për vete një mbretëri e të kthehej. Dhe, si thirri dhjetë nga shërbëtorët e tij, u dha dhjetë mina dhe u tha: Tregtoni derisa të vij. Por qytetarët e tij e urrenin dhe dërguan pas tij lajmëtarë, duke thënë: Nuk duam që ky njeri të mbretërojë mbi ne. Dhe ndodhi që, kur mori mbretërinë dhe u kthye, urdhëroi t'i thërrisnin ata shërbëtorë që u kishte dhënë paratë, për të marrë vesh se ç'kishin fituar nga tregtia. Erdhi i pari dhe tha: Zot, mina jote ka fituar dhjetë mina të tjera. Dhe ai i tha: Të lumtë, shërbëtor i mirë! Sepse u tregove besnik në një gjë të vogël, do të kesh pushtet mbi dhjetë qytete. Erdhi i dyti dhe tha: Zot, mina jote ka fituar pesë mina. Edhe atij i tha: Edhe ti do të jesh mbi pesë qytete. Erdhi tjetri dhe tha: Zot, ja mina jote, që e mbajta të mbështjellë në një rizë. Sepse pata frikë prej teje, sepse je njeri i ashpër: merr atë që nuk vure dhe korr atë që nuk mbolle. Dhe ai i tha: Nga goja jote do të të gjykoj, shërbëtor i lig. E dije se jam njeri i ashpër, se marr atë që nuk vura dhe korr atë që nuk mbolla. Përse, pra, nuk i dhe paratë e mia tryezës së këmbyesit, që, kur të kthehesha, t'i merrja bashkë me kamatën? Dhe u tha atyre që rrinin përpara tij: Merrjani minën dhe jepjani atij që ka dhjetë mina. Dhe ata i thanë: Zot, ai ka dhjetë mina! Sepse po ju them: Kujtdo që ka, do t'i jepet; por atij që s'ka, do t'i merret edhe ajo që ka. Por këta armiqtë e mi, që nuk deshën të mbretëroja mbi ta, silljini këtu dhe vritini përpara meje.»

Le t'i afrohemi edhe një herë, që, duke e hapur gjerësisht syrin e mendjes, të marrim dritën e mësimeve të shenjta, të cilat Krishti ua dhuron me bollëk atyre që e duan. Sepse ai është drita e vërtetë, që ndriçon engjëjt, principatat, fronet e zotërimet, madje edhe serafimët e shenjtë, dhe që shkëlqen edhe në zemrat e atyre që i kanë frikë. Le të kërkojmë, pra, ndriçimin që ai dhuron, që, duke e kuptuar saktësisht fuqinë e shëmbëlltyrës që na vihet përpara, të mbledhim në mendjet tona, si një thesar shpirtëror, dobinë që na jep.

Qëllimi i shëmbëlltyrës, pra, na paraqet shkurtimisht tërë përmbajtjen e ekonomisë që na u dha dhe të misterit të Krishtit që nga fillimi e deri në fund. Sepse Fjala, duke qenë Perëndi, u bë njeri; por, ndonëse u bë në shëmbëllim të mishit mëkatar dhe për këtë arsye quhet edhe shërbëtor, ai ishte dhe është i lirë prej lindjeje, sepse është i lindur në mënyrë të papërshkrueshme prej Atit. Po! Ai është edhe Perëndi, që i tejkalon të gjitha në natyrë e në lavdi dhe që lë pas gjendjen tonë, madje tërë krijesën, me plotësinë e tij të pakrahasueshme. Njeriu, pra, është i lirë prej lindjeje, si Biri i Perëndisë; dhe jo ashtu si ne, që e marrim këtë emërtim prej mirësisë dhe dashurisë së tij për njerëzit, por sepse i takon atij prej natyre, si të jetë prej Atit me anë të lindjes, ashtu edhe të tejkalojë çdo gjë të krijuar. Kur, pra, Fjala, që ishte në shëmbëllim të Atit dhe e barabartë me të, u bë e ngjashme me ne, «u bë e bindur deri në vdekje, madje deri në vdekjen e kryqit; prandaj, thotë, edhe Perëndia e lartësoi tej mase dhe i dha një Emër që është mbi çdo emër, që në Emrin e Jisu Krishtit të përkulet çdo gju, i atyre që janë në qiell, mbi dhe e nën dhe, e çdo gjuhë të rrëfejë se Jisu Krishti është Zot, për lavdi të Perëndisë Atë. Amin.» A ia dha, pra, Ati Birit Emrin që është mbi çdo emër si dikujt që nuk është Perëndi për nga natyra? Dhe atëherë, po të ishte kjo e vërtetë, si nuk do të na ishte shfaqur një perëndi i ri? E megjithatë Shkrimi i Shenjtë thërret me zë të lartë: «Të mos ketë ndër ty perëndi të ri, as të mos adhurosh ndonjë perëndi të huaj.» Por ai do të ishte i ndryshëm dhe i huaj nga Perëndia, po të mos ishte prej tij për nga natyra.

Biri, pra, është pa dyshim Perëndi për nga natyra; e atëherë, si ia dha Ati atë Emër që është mbi çdo emër? Për këtë themi se, kur ishte mish, domethënë njeri si ne, mori emrin e shërbëtorit dhe mori mbi vete varfërinë dhe gjendjen tonë të ulët; por, kur e mbaroi misterin e ekonomisë në mish, u lartësua në lavdinë që i takonte për nga natyra, jo si diçka e pazakontë dhe e huaj, që i erdhi nga jashtë dhe iu dha prej një tjetri, por përkundrazi si diçka që ishte e tija. Sepse i foli Perëndisë Atë në qiell: «Atë, lavdëromë ti me atë lavdi që kisha pranë teje para se të bëhej bota.» Sepse, duke qenë para epokave dhe para botëve, si dikush që ishte prej Perëndisë dhe ishte Perëndi, ishte i veshur me lavdinë që i përket hyjnisë. Dhe, kur u bë njeri, siç thashë, nuk pësoi as ndërrim as ndryshim, por mbeti më tepër në atë gjendje në të cilën kishte qenë përherë, i tillë siç ishte Ati që e lindi, domethënë i ngjashëm me të në çdo gjë. Sepse ai është edhe «shëmbëllesa e personit të tij», i cili, në sajë të vetë natyrës së tij, zotëron gjithçka që është ai që e lindi, domethënë duke qenë prej po asaj qenieje, në një barazi që s'pranon asnjë ndryshim dhe në një ngjashmëri me të në çdo gjë. Duke qenë, pra, Perëndi për nga natyra, thuhet se e mori prej Atit Emrin që është mbi çdo emër kur u bë njeri, që të besohej si Perëndi dhe Mbret i të gjithëve, edhe në mishin që iu bashkua.

Por, si duroi për ne mundimin mbi kryq dhe, me ngjalljen e trupit të tij prej të vdekurve, e zhduku vdekjen, u ngjit tek Ati dhe u bë si një njeri që udhëton drejt një vendi të largët; sepse qielli është vend tjetër nga toka. Dhe u ngjit që të merrte për vete një mbretëri. Këtu, të lutem, kujto edhe një herë të lumturin Pavlin, që thotë: «se duhet të rrëzojmë arsyetimet dhe çdo lartësi që ngrihet kundër njohjes së Perëndisë, dhe të robërojmë çdo mendim në bindjen e Krishtit.» Sepse si mund të ngjitet tek Ati, për të marrë një mbretëri, ai që mbretëron mbi gjithçka bashkë me Atin? Përgjigjem se edhe këtë ia jep Ati Birit për arsye se u bë njeri. Sepse, kur u ngjit në qiell, u ul në të djathtë të Madhërisë në lartësi, duke pritur tash e tutje derisa armiqtë e tij të vihen nën këmbët e tij. Ngase Ati i tha: «Rri në të djathtën time, derisa t'i vë armiqtë e tu si stol nën këmbët e tua.»

«Por qytetarët e tij, thotë, e urrenin.» Po kështu Krishti i qorton turmat e hebrenjve, duke thënë: «Po të mos kisha bërë mes tyre veprat që s'i ka bërë askush tjetër, nuk do të kishin mëkat; por tani i panë dhe i urryen edhe mua edhe Atin tim.» Ata nuk deshën që ai të mbretëronte mbi ta; e megjithatë profetët e shenjtë parathoshin vazhdimisht për Krishtin si për një Mbret. Sepse njëri prej tyre madje tha: «Gëzohu shumë, o bijë e Sionit, sepse ja, Mbreti yt po vjen te ti, i drejtë dhe Shpëtimtar; ai është i butë dhe rri hipur mbi një gomar, mbi një kërriç të ri.» Dhe i lumturi Isaia thotë për të dhe për apostujt e shenjtë: «Ja, një mbret i drejtë do të mbretërojë, dhe princat do të sundojnë me drejtësi.» Dhe përsëri, vetë Krishti ka thënë diku me anë të zërit të Psalmistit: «Unë u vura Mbret prej tij mbi Sionin, malin e tij të shenjtë, dhe do të shpall urdhërimin e Zotit.»

Ata, pra, e mohuan mbretërinë e tij; sepse, kur iu afruan Pilatit e thanë: «Ngreje, ngreje, kryqëzoje!», ai i pyeti, ose më mirë u tha me tallje: «Mbretin tuaj ta kryqëzoj?» Dhe ata, duke u përgjigjur me fjalë të liga, thanë: «Nuk kemi mbret tjetër veç Qesarit.» Duke e mohuar, pra, mbretërinë e Krishtit, ranë nën sundimin e Satanait dhe morën mbi vete zgjedhën e mëkatit, që s'shkundet dot. Sepse nuk deshën ta kishin qafën të lirë, edhe pse Krishti i ftonte për këtë, duke thënë se «Kushdo që bën mëkat është skllav i mëkatit; por skllavi nuk mbetet përgjithmonë në shtëpi, kurse Biri mbetet përgjithmonë; nëse, pra, Biri ju liron, do të jeni me të vërtetë të lirë.» Dhe përsëri: «Nëse qëndroni në fjalën time, jeni vërtet nxënësit e mi. Edhe do ta njihni të vërtetën, dhe e vërteta do t'ju lirojë.» Por Israeli, në marrëzinë e tij, nuk pranoi të mësohej, dhe prandaj ka mbetur në skllavëri, sepse nuk deshi ta njihte Krishtin, që çliron.

Dhe deri këtu do të ndalem për këtë herë, duke e lënë për një herë tjetër shqyrtimin e pjesës së mbetur të shëmbëlltyrës, që një fjalim tepër i gjatë të mos dalë njëherësh i lodhshëm për atë që flet dhe i mërzitshëm për ata që dëgjojnë. Dhe ju bekoftë të gjithëve ai që është Dhuruesi dhe Dhënësi i çdo të mire, Krishti; nëpërmjet të cilit e bashkë me të, i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it