Lluka 19:11-27

Njerëzit që kanë borxhe ikin nga huadhënësit e tyre, sepse i dinë se janë ngulmues. Por me mua nuk është kështu, sepse unë kam ardhur të paguaj borxhin tim e të përmbush atë që premtova; madje unë më shumë i ndjek huadhënësit e mi, sesa më ndjekin ata mua. Cili është, pra, ai premtim, ose cili është borxhi? Në mbledhjen tonë të fundit, pasi na u lexua një shëmbëlltyrë e gjatë, e përfunduam shtjellimin vetëm të një pjese të saj dhe pjesën tjetër e lamë për këtë mbledhje tonën të shenjtë. Dhe shëmbëlltyra ishte kjo: «Një njeri fisnik shkoi në një vend të largët, që të merrte për vete një mbretëri e të kthehej. Dhe, si thirri dhjetë nga shërbëtorët e tij, u dha dhjetë mina e u tha: ‹Tregtoni derisa të vij.› Por qytetarët e tij e urrenin dhe dërguan pas tij një përfaqësi, duke thënë: ‹Nuk duam që ky njeri të mbretërojë mbi ne.›» Dhe, përveç kësaj, Ai shtoi se, kur njeriu fisnik u kthye pasi kishte marrë mbretërinë, u kërkoi llogari për tregtinë e tyre atyre shërbëtorëve, të cilëve u kishte shpërndarë talentat.

Në shtjellimin tonë të mëparshëm i frenuam fjalët tona, të cilat, si të thuash, vraponin me tërë vrullin, te fjalia: «Por qytetarët e tij e urrenin dhe nuk donin që ai të mbretëronte mbi ta.» Tani, pra, do t'ju flas për ata shërbëtorë që Zoti i tyre u kishte besuar minat, duke hetuar edhe cilët ishin ata që tregtuan e prandaj u nderuan, edhe kë shenjon, nga ana tjetër, ai shërbëtor i plogët dhe i përtuar, që e fshehu talentin, nuk i shtoi asgjë dhe kështu solli mbi vete një dënim të rëndë.

Shpëtimtari, pra, u shpërndan atyre që besojnë tek Ai një larmi dhuratash hyjnore, sepse pohojmë se ky është kuptimi i talentit. Dhe vërtet i madh është dallimi midis këtyre (që marrin talentat) dhe atyre që madje e mohuan krejtësisht mbretërinë e Tij. Sepse ata janë rebelë, që heqin qafe zgjedhën e skeptrit të Tij, kurse të tjerët vishen me lavdinë e shërbimit ndaj Tij. Si shërbëtorë besnikë, pra, atyre u besohet pasuria e Zotit të tyre, që, duke fituar diçka nga tregtia me të, të meritojnë lëvdatat që i takojnë shërbimit besnik dhe të çmohen të denjë për ato nderime që mbeten përjetë.

Shkrimi i Shenjtë e tregon qartë mënyrën e shpërndarjes, se cilët janë personat dhe çfarë shenjojnë talentat që Ai shpërndan (sepse Ai vazhdon të shpërndajë edhe sot e kësaj dite). Sepse i lumi Pavël ka thënë: «Ka ndarje dhuratash, por e njëjta Frymë; ka ndarje shërbesash, por i njëjti Zot; ka ndarje veprash, por i njëjti Perëndi, që vepron gjithçka në çdo njeri.» Dhe më pas, duke shpjeguar atë që tha, ai rendit edhe llojet e dhuratave, kështu: «Sepse njërit i jepet fjala e urtësisë, tjetrit fjala e dijes, një tjetri besimi, e një tjetri dhuratat e shërimit», e kështu me radhë. Larmia, pra, e dhuratave shfaqet qartë në këto fjalë.

Por tani mendoj se duhet të tregoj cilët janë ata të cilëve Krishti u ka besuar këto dhurata, sipas masës së gatishmërisë dhe prirjes së secilit. Sepse Ai e di gjithçka që është në ne, si Perëndi i vërtetë që është, i cili heton veshkat e zemrat. Le të vëmë re, megjithatë, se një Ungjillor tjetër di për një ndryshim në sasinë e shpërndarjes së talentave. «Sepse njërit», thotë ai, «i dha pesë talenta, tjetrit dy, e një tjetri një.» E shihni se shpërndarja u bë sipas masës së aftësive të secilit. E sa për ata të cilëve iu besuan talentat, ejani, të shpallim sa të mundemi më mirë cilët janë. Këta, pra, janë ata «të përsosur në mendje, të cilëve u përshtatet edhe ushqimi i fortë, dhe që i kanë shqisat e mendjes të stërvitura për të dalluar të mirën nga e keqja». Janë ata që dinë të mësojnë drejt dhe që i njohin mësimet e shenjta, që dinë të udhëheqin veten dhe të tjerët drejt çdo vepre më të mirë, të tillë, me një fjalë, siç ishin mbi të gjithë nxënësit e urtë. Dhe përsëri, pas tyre vijnë ata që trashëguan shërbesën e tyre, ose që e mbajnë atë sot, domethënë mësuesit e shenjtë, që qëndrojnë në krye të kishave të shenjta, që janë sundimtarë të kombeve dhe dinë t'i udhëheqin ata që janë nën ta drejt çdo gjëje të dobishme. Këtyre Shpëtimtari u dhuron një larmi dhuratash hyjnore, që të jenë «drita në botë, që mbajnë fjalën e jetës». Dhe këta tregtojnë me talentin e tyre e kërkojnë shtim shpirtëror: i këshillojnë njerëzit që kanë nën kujdes, u japin porosi të dobishme për jetën dhe i bëjnë të patundur, me një besim të drejtë e të patëmetë. Fort të bekuar janë ata dhe fitojnë pjesën që u përket shenjtorëve. Sepse, kur njeriu fisnik, domethënë Krishti, të jetë kthyer pasi të ketë marrë mbretërinë, ata do të çmohen të denjë për lëvdata dhe do të gëzohen me nderime të jashtëzakonshme. Sepse, pasi ta kenë shumëfishuar talentin dhjetë ose pesë herë duke fituar shumë njerëz, do të vihen mbi dhjetë ose pesë qytete, domethënë do të jenë sërish sundimtarë, jo vetëm mbi ata që sundonin më parë, por edhe mbi shumë të tjerë. Prandaj i shohim shenjtorët se si, me zërin e Psalmistit, e lartësojnë Krishtin, që i kurorëzon, dhe ngrenë drejt Tij lëvdatat e mirënjohjes së tyre, duke thënë: «I nënshtroi johebrenjtë nën ne dhe kombet nën këmbët tona.» E se është zakon dhe qëllim i zjarrtë i shenjtorëve që t'i bëjnë ata që mësojnë prej tyre pjesëtarë të hirit që u dha nga Krishti, këtë mund ta mësojë kushdo nga porosia që i lumi Pavël u dërgoi disave, duke thënë: «Sepse dëshiroja t'ju shihja, që t'ju jepja ndonjë dhuratë shpirtërore, që të forcoheni.» Dhe i dëshmon edhe nxënësit të tij, Timoteut: «Mos e përbuz dhuratën që është në ty, e cila të është dhënë me vënien e duarve të mia.» Sepse donte që ai të shquhej në mësimdhënien e tij. Edhe vetë Shpëtimtari tha diku, në një shëmbëlltyrë tjetër: «Cili është, pra, shërbëtori besnik dhe i urtë, që i zoti do ta vërë mbi shtëpinë e tij, që t'u japë ushqimin në kohën e duhur? Lum ai shërbëtor, që i zoti, kur të vijë, do ta gjejë duke bërë kështu. Me të vërtetë po ju them se do ta vërë mbi gjithçka që ka.» E ç'kuptim ka që ai u jep ushqim bashkëshërbëtorëve, veçse t'u shpërndajë njerëzve që ka nën kujdes dobinë e mësimit shpirtëror dhe t'i ngopë, si të thuash, me ushqime shpirtërore ata që janë të uritur për drejtësi?

Ka, pra, nderime, triumfe dhe kurora për ata që u lodhën e që e deshën shërbimin, kurse turp për ata që i mundi përtacia. Sepse ai që e fshehu minën e tij në një shami u bë i denjë për një dënim të tmerrshëm. Ai u afrua, duke thënë: «Ja, ke atë që është jotja!» Por qëllimi, thotë Ai, për të cilin e more, nuk ishte që ta mbaje fshehur. Dhe, po të dije se unë jam njeri i ashpër, se korr atje ku s'kam mbjellë dhe se mbledh andej nga s'kam shpërndarë, ja, pikërisht kjo, thotë Ai, ta rëndon edhe më fajin dhe nuk të jep asnjë shfajësim të pranueshëm për përtacinë tënde. Sepse, nëse jam njeri i ashpër, që korr atje ku s'kam mbjellë, përse nuk ua dhe këmbyesve të parave hirin që të kishte qenë dhuruar (sepse ky është kuptimi i minës)? Përse, domethënë, nuk e vure në punë për lumturinë ose dobinë e atyre që do të dinin fare mirë ta vinin në provë atë që kishin marrë prej teje? «Sepse kështu, kur të vija, do të kërkoja, domethënë do të merrja prapa timen bashkë me shtimin e saj.» Sepse detyra e mësuesve është të mbjellin e të mbëltojnë, si të thuash, te dëgjuesit e tyre këshilla të dobishme e shpëtimtare, kurse t'i thërrasin në bindje ata që i mësojnë dhe t'ua bëjnë mendjen fort të frytshme, kjo është vepër e asaj fuqie që e jep Perëndia. Dhe ky është shtimi. Sepse, kur ata që kanë dëgjuar fjalët hyjnore e marrin në mendje dobinë e tyre dhe punojnë me gëzim për të bërë të mirën, atëherë e japin me shtim atë që u qe dhënë.

«Merrjani, pra», thotë Ai, «atij minën dhe jepjani atij që ka dhjetë mina; sepse atij që ka, do t'i jepet edhe më, kurse atij që s'ka, do t'i merret edhe ajo që i duket se ka.» Sepse atij shërbëtori përtac iu hoq edhe dhurata që i qe dhënë, kurse ata që kanë përparuar në udhën më të mirë dhe u treguan më të fortë se plogështia dhe përtacia, do të marrin bekime të reja nga lart dhe, duke u mbushur me dhurata hyjnore, do të ngrihen drejt një fati të lavdishëm e të mrekullueshëm.

I pamë nderimet e shenjtorëve; ejani, të shqyrtojmë mundimet e të ligjve, që nuk deshën që ai njeri me prejardhje fisnike të sundonte mbi ta. «Por ata», thotë Ai, «armiqtë e mi, që nuk deshën të mbretëroja mbi ta, sillini këtu dhe vritini para Meje.» Ky qe fati i popullit israelit: sepse, pasi mohuan mbretërinë e Krishtit, ranë në mjerime të skajshme; të ligj që ishin, keqas u shkatërruan. Edhe tufat e heretikëve të ligj e mohojnë mbretërinë e Krishtit, e po ashtu edhe të gjithë ata që, duke shpërfillur detyrën e të jetuarit drejt, e kalojnë jetën në ndyrësi e në mëkat. Edhe këta, duke pësuar një ndëshkim të ngjashëm me atë të atyre që u përmendën më lart, do të shkojnë në humbje.

Kurse mbi ne mbretëron Krishti si Mbret, dhe kemi shpresë të mirë se edhe ne do të çmohemi të denjë për pjesën e shenjtorëve dhe do të thurim rreth kokës sonë kurorën që u ka hije të patundurve; sepse edhe kjo është dhurata e Krishtit, Shpëtimtarit tonë të përbashkët, nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin i qoftë lavdi e pushtet Perëndisë Atit, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.