Lluka 19:28-40

«19:28-40. Edhe, si i tha këto, shkoi më tej, duke u ngjitur për në Jerusalem. Edhe ndodhi që, kur arriti afër Betfagesë dhe Betanisë, te mali që quhet i Ullinjve, dërgoi dy nga nxënësit e tij, duke thënë: Shkoni në fshatin përballë nesh, ku, sapo të hyni, do të gjeni një pulishtë të lidhur, mbi të cilën nuk ka hipur kurrë njeri; zgjidheni dhe silleni. Edhe, në ju pyettë ndonjë: Përse e zgjidhni? kështu do t'i thoni: Zoti ka nevojë për të. Edhe ata që u dërguan, kur shkuan, gjetën ashtu siç u kishte thënë. Edhe, ndërsa po e zgjidhnin pulishtën, të zotët e saj u thanë: Përse po e zgjidhni pulishtën? Edhe ata thanë: Zoti ka nevojë për të. Edhe e prunë te Jisui; edhe, si hodhën rrobat e tyre mbi pulishtën, hipën Jisuin përsipër; edhe, ndërsa po ecte, shtronin rrobat e tyre përpara tij në udhë. Edhe, kur arriti tashmë te tatëpjeta e Malit të Ullinjve, gjithë turma e nxënësve nisi me gëzim të lëvdonte Perëndinë me zë të lartë për gjithë veprat e fuqishme që kishin parë, duke thënë: I bekuar qoftë Mbreti që vjen në emër të Zotit; paqe në qiell, edhe lavdi në më të lartat. Edhe disa nga farisenjtë ndër turmën i thanë: Mësues, qorto nxënësit e tu. Edhe ai u përgjigj e u tha: Po ju them, se, po të heshtin këta, gurët do të thërrasin.»

Nxënësit lëvdojnë Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithëve, duke e quajtur Mbret e Zot, edhe paqen e qiellit e të dheut. Le ta lëvdojmë edhe ne, duke marrë në dorë, si të thuash, harpën e Psalmistit, e le të themi: «Sa të mëdha janë veprat e tua, o Zot: me urtësi i bëre.» Sepse s'ka asgjë nga veprat e bëra prej tij që të mos jetë me urtësi; sepse ai i drejton të gjitha gjërat e dobishme, secilën në mënyrën e duhur, dhe veprave të veta u cakton kohën që u përshtatet. Për sa kohë, pra, ishte e udhës që ai të përshkonte vendin e hebrenjve, duke u përpjekur t'i tërhiqte shumë njerëz, me anë mësimesh e këshillash më të larta se ligji, drejt hirit që vjen nga besimi, ai nuk resht së vepruari kështu. Por, meqë tashmë koha po e thërriste më në fund në atë Mundim që qe për shpëtimin e gjithë botës, që t'i çlironte banorët e dheut nga tirania e armikut, të shkatërronte vdekjen dhe të asgjësonte mëkatin e botës, ai ngjitet në Jerusalem, duke u treguar më parë israelitëve, me anë të një vepre të dukshme, se një popull i ri nga johebrenjtë do t'i nënshtrohet atij, ndërsa ata vetë hidhen poshtë si vrasës të Zotit.

Cila ishte, pra, shenja? Ai u ul mbi një pulishtë, siç e dëgjuam pak më parë Ungjillorin e lumtur që na e thotë qartë. E megjithatë, ndoshta dikush do të thotë: «se, kur përshkoi gjithë Judenë (sepse mësonte nëpër sinagogat e tyre, duke i shtuar fjalëve të veta edhe kryerjen e mrekullive), nuk kishte kërkuar një kafshë për të hipur. Sepse, ndonëse mund të kishte blerë një të tillë, nuk deshi, megjithëse shpesh lodhej nga udhëtimet e gjata rrugës. Sepse, kur po përshkonte Samarinë, ‹u lodh nga udhëtimi›, siç është shkruar. Kush, pra, mund të na bëjë të besojmë se, kur po shkonte nga Mali i Ullinjve në Jerusalem, vende të ndara nga njëri-tjetri me një largësi kaq të vogël, do të kishte nevojë për një pulishtë? Edhe përse, kur pulishtën e shoqëronte e ëma, nuk e mori më mirë të ëmën, në vend që të zgjidhte pulishtën? Sepse, që edhe gomarja që kishte pjellë pulishtën iu pru atij, e mësojmë nga fjalët e Mateut, i cili thotë: ‹se ai i dërgoi nxënësit në një fshat përballë tyre dhe u tha: do të gjeni një gomare të lidhur dhe një pulishtë bashkë me të; zgjidhini dhe m'i sillni. Edhe, thotë, prunë gomaren dhe pulishtën bashkë me të.›» Duhet, pra, të shqyrtojmë cili është shpjegimi dhe ç'dobi nxjerrim nga kjo ngjarje, dhe si e vështrojmë hipjen e Krishtit mbi pulishtë si parafigurë të thirrjes së johebrenjve.

Perëndia i të gjithëve, pra, e krijoi njeriun mbi dhe me një mendje të aftë për urtësi dhe të pajisur me fuqi mendore. Por Satanai e mashtroi, ndonëse ishte krijuar sipas shëmbëlltyrës së Perëndisë, dhe e çoi në rrugë të gabuar, derisa nuk i mbeti asnjë njohje për Krijuesin dhe Mjeshtrin e gjithçkaje. Ai i uli banorët e dheut deri në shkallën më të ulët të paarsyeshmërisë dhe të padijes. Edhe profeti i lumtur David, që e dinte këtë dhe, si të thuash, qante hidhur për të, thotë: «Njeriu, ndonëse në nder, nuk e kuptoi; ai është për t'u krahasuar me bagëtinë pa mend dhe u bë si ajo.» Ka të ngjarë, pra, që ajo gomare më e vjetër të përmbajë parafigurën e sinagogës së hebrenjve, e cila, si të thuash, ishte bërë si kafshë, sepse i kishte kushtuar fare pak vëmendje ligjit që dha Moisiu, kishte përçmuar profetët e shenjtë dhe u kishte shtuar këtyre edhe mosbindjen ndaj Krishtit, i cili po e thërriste në besim dhe në hapjen e syve të saj. Sepse ai tha: «Unë jam drita e botës; ai që beson tek unë nuk do të ecë në errësirë, por do të ketë dritën e jetës.» Por errësira për të cilën flet është, pa dyshim, ajo e mendjes, domethënë padija dhe verbëria, si edhe sëmundja e paarsyeshmërisë së skajshme.

Ndërsa pulishta, që ende s'ishte zbutur, përfaqëson popullin e ri, të thirrur nga johebrenjtë. Sepse edhe ajo nga natyra ishte pa arsye, e endur në lajthitje. Por Krishti u bë urtësia e saj, «sepse në të janë tërë thesaret e urtësisë dhe gjërat e fshehta të dijes.»

Pulishta, pra, sillet, pasi Krishti dërgoi për këtë dy nxënës. Dhe ç'do të thotë kjo? Do të thotë se Krishti i thërret johebrenjtë, duke bërë që drita e së vërtetës të shndritë mbi ta; dhe për këtë i shërbejnë atij dy radhë nënshtetasish të tij, domethënë profetët dhe apostujt. Sepse johebrenjtë fitohen për besimin me anë të predikimeve të apostujve; dhe këta gjithnjë u shtojnë fjalëve të veta prova të marra nga ligji dhe profetët. Sepse njëri prej tyre madje u tha atyre që janë thirrur me anë të besimit për të njohur lavdinë e Krishtit: «Edhe ne e kemi fjalën profetike edhe më të sigurt, të cilën bëni mirë ta vështroni, porsi një pishtar që ndrit në një vend të errët, derisa të zbardhë dita dhe ylli i dritës të lindë në zemrat tuaja.» Sepse para ardhjes së Shpëtimtarit, parathëniet e ligjit dhe të profetëve për Krishtin ishin si një pishtar në një vend të errët. Sepse mendja e hebrenjve ishte gjithnjë e trashë dhe, si të thuash, plot me errësirë të dendur. Sepse ata nuk kuptonin aspak atë që thuhej për Krishtin. Por kur zbardhi dita, kur lindi drita e së vërtetës, që atëherë fjala profetike nuk është më një pishtar i vogël, por i përngjan më tepër rrezeve të ndritshme të yllit të mëngjesit.

Dhe më tej, pulishta sillet nga një fshat, që me këtë të tregojë edhe gjendjen e pagdhendur të mendjes së johebrenjve, të cilët, si të thuash, nuk ishin edukuar në qytet, as në zakone të ligjshme, por, përkundrazi, jetonin trashë e vrazhdë. Sepse ata që banojnë nëpër fshatra jetojnë vazhdimisht kështu. Por ata nuk mbetën në këtë gjendje të pagdhendur mendjeje, por, përkundrazi, u kthyen drejt paqes dhe urtësisë. Sepse iu nënshtruan Krishtit, i cili i mëson këto gjëra.

Gomarja, pra, u hodh poshtë, sepse Krishti nuk hipi mbi të, ndonëse ishte zbutur tashmë dhe ishte stërvitur t'u bindej kalorësve të vet; kurse ai mori pulishtën, ndonëse ishte e pastërvitur dhe e paprovuar në mbajtjen e një kalorësi dhe në bindjen ndaj frerit. Sepse, siç thashë, ai hodhi poshtë sinagogën e hebrenjve, ndonëse dikur kishte mbajtur një kalorës nën ligj, dhe bindja s'ishte gjë e panjohur për të; megjithatë, e hodhi poshtë si të plakur e të prishur, dhe si të tillë që tashmë kishte rënë në mosbindje të vullnetshme ndaj Perëndisë që është mbi gjithçka; por pranoi pulishtën, domethënë një popull të marrë nga johebrenjtë.

Dhe ky është kuptimi i lëvdimit që Psalmisti, me zërin e tij, i drejton Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve, kur thotë për ata që ishin në gabim: «Me fre dhe me kapistër do t'ua shtrëngosh nofullat atyre që nuk të afrohen.» Dhe nga Shkrimi i Shenjtë shihet lehtë se edhe turmën e johebrenjve e thirrën në pendim dhe në bindje profetët e shenjtë. Sepse Perëndia foli kështu diku: «Mblidhuni dhe ejani; këshillohuni bashkë, ju që shpëtoni nga johebrenjtë.»

Krishti, pra, ulet mbi pulishtë; dhe, si arriti tashmë te tatëpjeta e Malit të Ullinjve, domethënë afër Jerusalemit, nxënësit ecnin para tij dhe e lëvdonin. Sepse ishin thirrur të jepnin dëshmi për veprat e mrekullueshme që kishte bërë dhe për lavdinë e sundimin e tij hyjnor. Dhe po kështu, edhe ne duhet ta lëvdojmë përherë, duke menduar se kush është dhe sa i madh është ai që ne lëvdojmë.

Por një tjetër nga Ungjillorët e shenjtë ka përmendur se edhe fëmijët, duke mbajtur lart degë palmash, vraponin para tij dhe, bashkë me nxënësit e tjerë, kremtonin lavdinë e tij; kështu që edhe me anë të tyre e shohim popullin e ri, të mbledhur nga johebrenjtë, të paraqitur porsi në një pikturë. Sepse është shkruar se «populli që do të krijohet do të lëvdojë Zotin.»

Farisenjtë, në të vërtetë, murmurisnin, sepse po lëvdohej Krishti; dhe u afruan e thanë: «Qorto nxënësit e tu.» Po ç'të keqe kanë bërë, o farise? Ç'faj u ngarkon nxënësve, ose si do të doje që të qortoheshin? Sepse ata nuk kanë mëkatuar aspak, por përkundrazi kanë bërë atë që meriton lëvdatë. Sepse lartësojnë si Mbret e Zot atë që ligji e kishte treguar më parë me shumë figura e parafigura, dhe që çeta e profetëve të shenjtë e kishte predikuar qëmoti; kurse ti e ke përçmuar dhe e hidhëron me smirat e tua të panumërta. Detyra jote ishte më tepër t'u bashkoheshe të tjerëve në lëvdatat e tyre; detyra jote ishte të tërhiqeshe larg ligësisë sate të lindur dhe të ndryshoje sjelljen tënde për më mirë; detyra jote ishte të ndiqje Shkrimet e Shenjta dhe të kishe etje për njohjen e së vërtetës. Por këtë nuk e bëre, por, duke i kthyer fjalët e tua në krejt të kundërtën, deshe që lajmëtarët e së vërtetës të qortoheshin. Ç'përgjigjet, pra, Krishti për këto gjëra? «Po ju them, se, po të heshtin këta, gurët do të thërrasin.»

Sepse është e pamundur që Perëndia të mos lavdërohet, edhe sikur ata nga fisi i Israelit të mos pranojnë ta bëjnë. Sepse idhujtarët dikur ishin si gurë dhe, si të thuash, të ngurtësuar; por u çliruan nga lajthitja e tyre e dikurshme dhe u shpëtuan nga dora e armikut. Kanë ikur nga errësira demonike; janë thirrur në dritën e së vërtetës; janë zgjuar si nga dehja; kanë njohur Krijuesin. E lëvdojnë jo fshehtas e në fshehtësi, jo në mënyrë të mbuluar dhe, si të thuash, në heshtje, por me guxim fjale dhe me zë të lartë; sikur i thërrasin me zell njëri-tjetrit, e thonë: «Ejani, le të lëvdojmë Zotin dhe t'i këndojmë psalme Perëndisë, Shpëtimtarit tonë.» Sepse kanë njohur, siç thashë, Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithëve; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë lavdi dhe pushtet Perëndisë At, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.