Lluka 19:41-44

«19:41-44. Edhe kur u afrua, e pa qytetin dhe qau për të, duke thënë: Ah, sikur t'i kishe njohur, qoftë edhe në këtë ditë, edhe ti, gjërat që i takojnë paqes sate! Por tani ato janë fshehur nga sytë e tu. Sepse do të vijnë ditë mbi ty, kur armiqtë e tu do të ngrenë ledh kundër teje, do të të rrethojnë dhe do të të mbyllin nga çdo anë; do të të rrafshojnë me tokën, ty dhe bijtë e tu brenda teje, dhe nuk do të lënë te ti gur mbi gur, sepse nuk e njohe kohën e vizitës sate.»

Profeti i bekuar Jeremia dënoi me zë të lartë njëherësh padijen dhe mendjemadhësinë e hebrenjve, duke i qortuar me këto fjalë: «Si thoni ju: ‹Jemi të urtë, edhe fjala e Zotit është me ne›? Më kot është litari gënjeshtar i skribëve. Të diturit u turpëruan; u drodhën dhe u zunë. Ç'urtësi kanë ata, kur e hodhën poshtë Fjalën e Zotit!» Sepse, ndonëse skribët dhe farisenjtë shtireshin rrejshëm si të ditur në ligj, ata nuk ishin as të urtë, as njohës të Shkrimeve të shenjta, dhe kështu e hodhën poshtë Fjalën e Perëndisë. Sepse, kur i Vetëmlinduri u bë njeri, ata nuk e pritën dhe as nuk ulën qafën me bindje ndaj thirrjes që ai u drejtoi me anë të Ungjillit. Prandaj, meqë me sjelljen e tyre të ligë e hodhën poshtë Fjalën e Perëndisë, u hodhën poshtë edhe ata vetë, të dënuar nga vendimi i drejtë i Perëndisë. Sepse ai tha, me anë të Jeremias: «Quajini argjend të hedhur poshtë, sepse Zoti i hodhi poshtë.» Dhe përsëri: «Rruaje kokën tënde dhe hidhe tej, dhe ngri një vajtim mbi buzët e tua, sepse Zoti e hodhi poshtë dhe e flaku brezin që i bëri këto gjëra.» Dhe cilat janë këto gjëra, na i ka treguar vetë Perëndia i të gjithëve, duke thënë: «Dëgjo, o tokë: ja, unë po sjell të këqija mbi këtë popull, frytin e largimit të tyre, sepse nuk ia vunë veshin fjalës sime dhe e hodhën poshtë ligjin tim.» Madje, as urdhërimin që u qe dhënë me anë të Moisiut nuk e mbajtën, po «mësonin si doktrina porositë e njerëzve»; dhe për më tepër, ata e hodhën poshtë edhe Fjalën e Perëndisë Atë, duke mos pranuar ta nderonin Krishtin me anë të besimit, kur ai i thirri për këtë. Frytet, pra, e largimit të tyre ishin qartazi fatkeqësitë që u ranë; sepse pësuan çdo mjerim, si ndëshkimi i merituar për vrasjen e Zotit.

Por rënia e tyre në këtë vuajtje nuk ndodhi sipas vullnetit të mirë të Perëndisë. Sepse ai do të kishte dashur më shumë që ata të arrinin lumturinë me anë të besimit dhe të bindjes. Por ata qenë të pabindur dhe mendjemëdhenj; e megjithatë, ndonëse ky ishte qëndrimi i tyre, Krishti pati dhembshuri për ta, sepse «ai do që të gjithë njerëzit të shpëtohen dhe të vijnë në njohjen e së vërtetës.» Sepse thuhet madje se «kur pa qytetin, qau», që nga kjo të mësojmë se ai ndien dhembje, në qoftë se mund të flitet kështu për Perëndinë, që qëndron mbi gjithçka. Por nuk do të kishim mundur ta dinim se ai pati dhembshuri për ta, sado të ligj që ishin, po të mos e kishte shfaqur me anë të ndonjë veprimi njerëzor atë dhembje që nuk mund ta shihnim. Sepse loti që rrjedh nga syri është shenjë e dhembjes, ose më mirë, provë e qartë e saj. Kështu qau edhe për Llazarin, që sërish të kuptojmë se atë e pikëllonte rënia e natyrës së njeriut nën pushtetin e vdekjes. Sepse «ai i krijoi të gjitha për paprishmëri; por me smirën e djallit vdekja hyri në botë»; jo se smira e djallit është më e fuqishme se vullneti i Krijuesit, por sepse ishte e nevojshme që, pas shkeljes së urdhërimit hyjnor, të pasonte një ndëshkim, i cili do të përulte deri në prishje këdo që kishte përçmuar ligjin e jetës.

Themi, pra, se ai qau edhe për Jerusalemin për një arsye të ngjashme; sepse dëshironte, siç thashë, ta shihte të lumtur, po të pranonte besimin në të e të mirëpriste paqen me Perëndinë. Sepse pikërisht për këtë i ftonte edhe profeti Isaia, duke thënë: «Le të bëjmë paqe me të; ne që vijmë, le të bëjmë paqe.» Se ne bëjmë paqe me Perëndinë me anë të besimit, këtë na e mëson Pavli i urtë, kur shkruan: «Të drejtësuar, pra, me anë të besimit, kemi paqe me Perëndinë nëpërmjet Zotit tonë Jisu Krisht.» Por ata, siç thashë, u sulën me dhunë të papërmbajtur në mendjemadhësi e përbuzje dhe ngulmuan të përçmonin shpëtimin që vjen nëpërmjet Krishtit; prandaj Krishti i qorton pikërisht për këtë, duke thënë: «Ah, sikur t'i kishe njohur edhe ti gjërat që i takojnë paqes sate!»; domethënë ato që të janë të dobishme dhe të nevojshme që të bësh paqe me Perëndinë. Dhe këto ishin: besimi, bindja, braktisja e figurave, ndërprerja e shërbesës së ligjit dhe zgjedhja, në vend të tyre, e asaj që bëhet në frymë e në të vërtetë, pra e asaj që vjen nëpërmjet Krishtit, e erëmirë, e mrekullueshme dhe e çmuar përpara Perëndisë. «Sepse Perëndia, thotë ai, është Frymë; dhe ata që e adhurojnë, duhet ta adhurojnë në frymë e në të vërtetë.»

«Por ato, thotë ai, janë fshehur nga sytë e tu.» Sepse nuk ishin të denjë t'i njihnin, ose më mirë t'i kuptonin, Shkrimet e frymëzuara nga Perëndia, që flasin për misterin e Krishtit. Sepse Pavli tha: «Duke pasur, pra, një shpresë kaq të madhe, flasim me guxim të madh; dhe jo si Moisiu, i cili vuri një vel mbi fytyrën e tij, që bijtë e Israelit të mos vështronin lavdinë e fytyrës së tij, e cila po zbehej. Por mendjet e tyre u verbuan; sepse edhe deri më sot i njëjti vel mbetet mbi leximin e besëlidhjes së vjetër: sepse, kur lexohet Moisiu, veli u vihet mbi zemra dhe nuk hiqet, sepse ai zhbëhet në Krishtin.» Po në ç'mënyrë zhbëhet veli në Krishtin? Ngaqë ai, duke qenë vetë realiteti, e bën hijen të pushojë; sepse ai na siguron se pikërisht misteri i tij është ai që paraqitet me hijen e ligjit, kur u thotë hebrenjve: «Po të kishit besuar Moisiun, do të më kishit besuar edhe mua, sepse ai shkroi për mua.» Sepse pikërisht ngaqë nuk i kishin shqyrtuar me kujdes figurat e ligjit, nuk e panë të vërtetën. «Sepse Israelit i ka rënë pjesërisht ngurtësim», siç na thotë Pavli, i cili ishte vërtet i ditur në ligj. Por ngurtësimi është shkaku i sigurt i padijes dhe i errësirës; sepse kështu foli një herë Krishti: «Nuk e ndot njeriun ajo që hyn në gojë.» Edhe atëherë farisenjtë përsëri e qortuan, ngaqë fliste kështu, duke e akuzuar se shkelte ligjin dhe rrëzonte urdhërimin që u qe dhënë me anë të Moisiut. Dhe më pas nxënësit iu afruan, duke thënë: «A e di se farisenjtë, kur e dëgjuan fjalën, u skandalizuan? Edhe ai u përgjigj: Çdo bimë që Ati im qiellor nuk e ka mbjellë, do të shkulet. Lërini; janë të verbër që u prijnë të verbërve.» Bima, pra, që Ati nuk e mbolli (sepse ai i thërret në njohjen e Birit ata që do të çmohen të denjë për shpëtimin e tij), do të shkulet.

Krejt ndryshe qëndron puna me ata që kanë besuar në të; e si mund të ishte ndryshe? Sepse, siç thotë psalmisti për ta: «Janë mbjellë në shtëpinë e Zotit dhe do të lulëzojnë në oborret e Perëndisë sonë.» Ata janë, në të vërtetë, ndërtesa dhe vepra e duarve të Perëndisë, siç e shpall Shkrimi i shenjtë. Sepse Perëndisë i thuhet me anë të Davidit: «Bijtë e tu do të jenë si fidanë ullinjsh rreth tryezës sate.»

Por israelitët, qysh para Mishërimit, e treguan veten të padenjë për shpëtimin që vjen nëpërmjet Krishtit, sepse hodhën poshtë bashkësinë me Perëndinë, ngritën për vete perëndi të rreme dhe vranë profetët, ndonëse këta i paralajmëronin të mos largoheshin nga Perëndia i gjallë, por të mbaheshin fort pas urdhërimeve të tij të shenjta. Por ata nuk pranuan ta bënin këtë; përkundrazi, e pikëlluan në shumë mënyra, madje edhe kur ai i ftonte në shpëtim.

Dhe këtë na e mëson vetë Shpëtimtari, duke thënë kështu: «Jerusalem, Jerusalem, ti që vret profetët dhe rrah me gurë ata që të dërgohen te ti, sa herë desha t'i mblidhja bijtë e tu, si i mbledh klloçka zogjtë e vet nën krahë, dhe ti nuk deshe!» E sheh se ai me të vërtetë shpeshherë dëshironte t'u jepte mëshirën e tij, por ata e hodhën poshtë ndihmën e tij. Prandaj u dënuan me vendimin e shenjtë të Perëndisë dhe u përjashtuan nga familja e tij shpirtërore. Sepse me anë të njërit prej profetëve të shenjtë ai i tha popullit të hebrenjve: «E krahasova nënën tënde me natën; populli im është si ai që s'ka dije. Meqë ti e hodhe poshtë dijen, edhe unë do të të hedh poshtë, që të mos më jesh prift; dhe meqë harrove ligjin e Perëndisë tënd, edhe unë do t'i harroj bijtë e tu.» Vër re, pra, se ai e krahason Jerusalemin me natën; sepse errësira e padijes ua mbuloi zemrën hebrenjve dhe ua verboi sytë; dhe pikërisht për këtë u lanë në shkatërrim e në kërdi. Sepse Perëndia i të gjithëve foli me anë të Ezekielit: «Ashtu si rroj unë, thotë Zoti, me të vërtetë, ngaqë i ke ndotur gjërat e mia të shenjta me gjithë ndyrësitë e tua, edhe unë do të të hedh poshtë; syri im nuk do të kursejë, as nuk do të mëshiroj.» «Ata që janë në fushë do të vdesin nga shpata; dhe ata që janë në qytet, do t'i gllabërojë uria dhe murtaja. Dhe ata prej tyre që shpëtojnë, do të çlirohen dhe do të jenë nëpër male si pëllumba përsiatës.» Sepse Israeli nuk u zhduk që nga rrënjët, as, si të thuash, me trung e me degë; por një mbetje u shpëtua, ndër të cilët të parët dhe fryti i parë ishin nxënësit e bekuar, për të cilët ai thotë se ishin nëpër male si pëllumba përsiatës. Sepse ishin si lajmëtarë në gjithë botën, që shpallnin misterin e Krishtit; dhe detyra e tyre është lëvdimi dhe kënga, dhe, si të thuash, të thërrasin me zë të lartë në psalme: «Gjuha ime do të përsiatë drejtësinë tënde dhe gjithë ditën lëvdimin tënd.»

Pra, mjetet e paqes së tij me Perëndinë i ishin fshehur Jerusalemit; dhe prej tyre i pari dhe kryesori është besimi, që i drejtëson të ligjtë dhe, me shenjtëri e drejtësi, i bashkon me Perëndinë krejt të dëlirë ata që e kanë.

Se qyteti, pra, dikur aq i shenjtë e i lavdishëm, vetë Jerusalemi, ra në mjerimet e luftës, mund të shihet nga historia; por edhe profeti Isaia na e vërteton, kur u thërret me zë të lartë turmave të hebrenjve: «Vendi yt është shkretuar; qytetet e tua janë djegur me zjarr; tokën tënde e përpijnë të huajt para syve të tu; dhe është e shkretë, si e rrënuar nga kombe të huaja.» Kjo qe paga e mendjemadhësisë së kotë të hebrenjve, ndëshkimi i mosbindjes së tyre, mundimi që qe dënimi i drejtë i kryelartësisë së tyre. Por ne e fituam shpresën e shenjtorëve dhe jemi në çdo lumturi, sepse e nderuam Krishtin me anë të besimit; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të, Perëndisë Atë i qoftë lëvdimi dhe pushteti, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.