← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 19:45-48; 20:1-8

Ju jeni mbledhur sërish, me sa duket, që të merrni mësim; e lëvdoj sjelljen tuaj, kurse gatishmërinë tuaj e quaj të denjë për çdo admirim; sepse është shkruar se «urtësia është më e mirë se gurët e çmuar, dhe të gjitha gjërat e vyera nuk krahasohen dot me të». Sepse urtësia që vjen nga lart, prej Perëndisë, është një bekim i pakrahasueshëm; dhe kur e arrijmë atë nëpërmjet Shkrimit të Shenjtë, të frymëzuar prej Perëndisë, dhe e fitojmë dritën hyjnore që të banojë në mendjet tona, atëherë përparojmë pa u endur drejt gjithçkaje që i vlen përfitimit tonë shpirtëror. Ejani, pra, dhe le ta shqyrtojmë tani me imtësi edhe kuptimin e leximeve ungjillore që na u lexuan tashmë.

Në mbledhjen tonë të mëparshme, fjala që ju drejtuam ishte për paditurinë e farisenjve, për marrëzinë e tyre të skajshme dhe për sulmet e tyre të poshtra. Sepse ata iu afruan Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithë neve, duke thënë: «Me ç'pushtet i bën këto gjëra, dhe kush ta dha këtë pushtet?» Sepse ç'kishte bërë Krishti? Kishte dëbuar nga tempulli ata që shitnin dele e qe, turtuj e pëllumba, dhe kishte përmbysur tryezat e këmbyesve të parave, duke thënë: «Hiqni këto që këtej, dhe mos e bëni shtëpinë e Atit tim shtëpi tregtie». Dhe përsëri: «Shtëpia ime është shtëpi lutjeje, kurse ju e bëni shpellë kusarësh».

Për këto gjëra folëm atëherë kështu: se Zoti, ndërsa po e mblidhte hijen e ligjit, si diçka tashmë të padobishme e të tepërt, kërkoi të ndalonte flijimet që bëheshin me derdhjen e gjakut, sepse tashmë kishte ardhur koha, madje ishte e pranishme, kur duhej të shpallej adhurimi në frymë e në të vërtetë. Sepse ai vetë ishte e vërteta, dhe, meqë e vërteta tashmë ishte shfaqur, figurat ishin bërë medoemos të tepërta. E megjithatë, pikërisht për këtë arsye ato qenie të mjera e sulmuan me tërbim Zotin e të gjithëve. Dhe deri këtu kishte arritur fjala jonë në mbledhjen e kaluar.

Tani do të tregojmë se krerët dhe mësuesit e sinagogës hebraike e sulmuan Krishtin me dhunë edhe në një mënyrë tjetër. Sepse Shpëtimtari po jepte mësim në tempull dhe, për t'i udhëzuar dëgjuesit e tij, u parashtronte sigurisht gjëra më të larta se ligji, madje udhën e sjelljes ungjillore. Por ata, të zemëruar edhe për këtë, iu afruan me ligësi, e pyetën dhe i thanë: «Kush ta dha këtë pushtet?» Ç'do të thotë, pra, edhe kjo? «Ti po jep mësim, thonë ata, në tempull, e megjithatë rrjedh nga fisi i Judës dhe nuk je ndër ata që kanë për detyrë të shërbejnë si priftërinj në tempull. Dhe pse mëson gjëra që bien ndesh me urdhërimin e Moisiut e që nuk pajtohen me ligjin që na u dha qëmoti?»

Atyre, pra, që flasin kështu le t'u themi: A jua gërryen kjo mendjen dhe a ju ndez smirë të egër? Më thoni, a e akuzoni Ligjvënësin për shfuqizimin e ligjit? A e fajësoni dhe a ngrini piskamë, ngaqë nuk u bindet ligjeve të veta? Më thoni, pra: a i nënshtrohet Perëndia ligjit të vet? A ishte për ne, apo ndoshta për veten e tij, që i nxori urdhërimet e shpallura nga profetët e shenjtë? Por është e sigurt, edhe pse ju nuk e pranoni, se Perëndia është mbi çdo ligj dhe se jemi ne ata që ndodhemi nën zgjedhën e urdhërimeve të tij. Kur, pra, ndonjë njeri, si ne që jemi, e shkel ligjin, fajësojeni dhe dënojeni për shkeljen e tij; kurse Ai që nxori ligje, jo për veten e tij, por më tepër që t'i bindemi ne, sipas vullnetit të vet të mirë ndryshon herë pas here çdo gjë që është urdhëruar, me qëllim që kështu të mos i rrëzojë në ndonjë të keqe ata që janë nën ligj, por përkundrazi t'i ngrejë drejt asaj që është më e mirë. Dhe kështu, tani kishte ardhur koha që të pushonin ato gjëra që bëheshin me anë të figurave, koha kur duhej të kalonte ai mësim i ligjit, që u qe dhënë të lashtëve për t'i udhëzuar, që të zbulohej diçka më e mirë: mësimi që na jepet në Ungjill.

Por ti thua: «A ishte, pra, kjo sipas vullnetit të Atij që me anë të Moisiut vendosi për të lashtët atë urdhërim të mëparshëm?» Po, përgjigjem unë; dhe në këtë përfundim arrij jo nga mendja ime, por nga provat që kam në Shkrimet profetike. Sepse Perëndia ka thënë diku, me anë të gojës së Isaisë: «Dhe ligjet e popullit tim do të zhduken». Si u zhdukën ligjet e popullit? Sepse, siç thashë, u asgjësuan me shfaqjen e një urdhërimi të ri e më të mirë, që Biri na e ka thënë vetë dhe që e pati shpallur edhe qëmoti me anë të Ezekielit, duke folur kështu për ata të fisit të Israelit: «Ja, do t'i mbledh nga çdo vend ku i shpërndava në zemërimin tim, në pezmin e nxehtë e në zemëratën e madhe; dhe do t'i bëj të kthehen në këtë vend, dhe do të bëj që të banojnë të sigurt, dhe do të jenë populli im, dhe unë do të jem Perëndia i tyre, dhe do t'u jap një udhë tjetër dhe një zemër tjetër, që të më kenë frikë gjithë ditët e tyre». Një udhë tjetër, pra, u është dhënë atyre, me mbledhjen, siç thashë, të shërbesës së ligjit dhe të mësimit që përbëhej nga shkrime e figura, dhe me hyrjen e asaj të Ungjillit, fillimi dhe udha e së cilës është besimi, që me anë të një shërbese frymërore i përsos në shfajësim dhe i ngre në shenjtërim ata që i afrohen Perëndisë.

Se rregullat e Moisiut ishin caktuar të merrnin fund, dhe se një ligj i ri e një besëlidhje e re do të jepeshin nga Krishti, këtë mund ta shohë lehtë kushdo, meqë ai thotë hapur: «Ja, vijnë ditët, thotë Zoti, kur do të caktoj një besëlidhje të re për shtëpinë e Israelit dhe për shtëpinë e Judës; jo sipas besëlidhjes që u caktova etërve të tyre ditën kur i mora për dore për t'i nxjerrë nga dheu i Egjiptit, sepse ata nuk qëndruan në besëlidhjen time, dhe unë i përçmova, thotë Zoti». Ai premton, pra, një besëlidhje të re; dhe, siç shkruan fort i urti Pavël: «Duke thënë ‹të re›, ai e vjetërsoi të parën; kurse ajo që bëhet e vjetër dhe plaket, është gati të zhduket». Meqë, pra, e para u vjetërsua, ishte e nevojshme që e reja të hynte në vend të saj; dhe kjo nuk u bë nga ndonjë prej profetëve të shenjtë, por përkundrazi nga Ai që është Zoti i profetëve.

Pse, pra, murmurit, o farise, kur sheh se Shkrimi i frymëzuar prej Perëndisë po përmbushet dhe se ato gjëra që qenë thënë qëmoti nga profetët e shenjtë po e arrijnë edhe ato përmbushjen e vet?

Kur, pra, e pyetën: «Me ç'pushtet i bën këto gjëra?», Shpëtimtari u përgjigj: «Edhe unë do t'ju pyes një fjalë, dhe ma thoni: pagëzimi i Joanit, ishte nga qielli apo nga njerëzit? Dhe ata, thotë, arsyetuan me veten e tyre, duke thënë se, po të themi ‹Nga qielli›, ai do të thotë: ‹Përse, pra, nuk i besuat?›; kurse, po të themi ‹Nga njerëzit›, gjithë populli do të na vrasë me gurë, sepse është i bindur se Joani është profet. Dhe u përgjigjën se nuk e dinin nga ishte. Dhe Jisui u tha atyre: ‹As unë nuk po ju them me ç'pushtet i bëj këto gjëra.›» Vër re ligësinë e madhe të farisenjve: ata ikin nga e vërteta, e hedhin poshtë dritën, nuk ndiejnë asnjë tmerr kur bëjnë mëkat. Sepse Perëndia Atë e dërgoi të lumin Pagëzor si pararendës të Krishtit, që thërriste e thoshte: «Përgatitni udhën e Zotit, drejtoni shtigjet e Perëndisë sonë». Për të shkroi edhe Joani, Ungjillori i urtë: «Qe një njeri i dërguar nga Perëndia, që e kishte emrin Joan. Ai erdhi për dëshmi, që të dëshmonte për dritën; nuk ishte ai drita, por erdhi që të dëshmonte për dritën», domethënë për Krishtin. Dhe ai dëshmoi duke thënë: «Ai që më dërgoi të pagëzoj me ujë, ai më tha: ‹Mbi atë që të shohësh Frymën të zbresë nga qielli e të qëndrojë mbi të, ai është që pagëzon me Frymën e Shenjtë.› Dhe unë e pashë dhe dëshmova se ky është Biri i Perëndisë». I lumi Pagëzor, pra, meqë ishte kaq i madh e i admirueshëm, është i denjë që ta pranojmë, që të na shtyjë drejt besimit dhe të jetë dëshmitar për Krishtin. Por, ngaqë hebrenjtë e kishin zakon t'i shpifnin lehtë shenjtorët, t'i quanin gënjeshtarë dhe të thoshin se ata nuk ishin dërguar nga Perëndia, por se, prej mendjes së vet, i vishnin vetes rrejshëm njohurinë e profecisë, Krishti i pyeti se ç'mendim kishin për Pagëzorin: a ishte ai një që kishte ardhur nga lart, prej Perëndisë, dhe a e nderonin, domethënë, si një që ishte dërguar të pagëzonte sipas vullnetit të Perëndisë? Apo, sipas zakonit të tyre, nga arsyetime e dëshira njerëzore, e mohonin se ai kishte ardhur për këtë qëllim? Dhe ata, në të vërtetë, kishin frikë ta thoshin të vërtetën, se mos u thuhej: «Përse, pra, nuk i besuat?», por prapë nuk do ta akuzonin pararendësin, jo ngaqë kishin frikë prej Perëndisë, por më tepër prej turmave. Prandaj e fshehin të vërtetën dhe thonë: «Nuk e dimë».

Meqë, pra, nuk ishin të denjë ta mësonin të vërtetën dhe të shihnin udhën që çon drejtpërsëdrejti në çdo vepër të mirë, Krishti u përgjigj: «As unë nuk po ju them me ç'pushtet i bëj këto gjëra». Hebrenjtë, pra, nuk e njihnin të vërtetën, sepse nuk ishin «të mësuar prej Perëndisë», domethënë prej Krishtit. Kurse neve që kemi besuar tek ai, vetë Krishti na e zbulon atë, që kështu ne, kur ta pranojmë në mendje e në zemër misterin e tij hyjnor e të adhurueshëm, ose më mirë njohjen e tij, dhe të kujdesemi t'i përmbushim ato që i pëlqejnë atij, të mbretërojmë bashkë me të; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin, Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it