Lluka 20:41-47

PREDIKIMI 137.

«20:41-47. Edhe ai u tha atyre: Si thonë për Krishtin se është bir i Davidit? Sepse vetë Davidi thotë në librin e Psalmeve: ‹Zoti i tha Zotit tim: Rri në të djathtën time, gjersa t'i vë armiqtë e tu si mbështetëse nën këmbët e tua.› Pra Davidi e quan Zot; si është, atëherë, bir i tij? Edhe, ndërsa gjithë populli po dëgjonte, u tha nxënësve të tij: Ruhuni nga skribët, që duan të ecin me rroba të gjata, u pëlqejnë përshëndetjet nëpër sheshe, vendet e para nëpër sinagoga e vendet e nderit nëpër gostitë; ata që hanë shtëpitë e të vejave dhe, për sy e faqe, i zgjatin lutjet e tyre: këta do të marrin një dënim më të rëndë.»

Ata që e duan mësimin dhe kanë ëndje të dëgjojnë, e presin me gëzim fjalën e dobishme të Perëndisë dhe e ruajnë në thesarin e zemrës si farën e jetës. E ç'del nga kjo? Mbi ta lind drita hyjnore dhe fitojnë një njohuri të saktë e të pagabueshme të mësimeve të shenjta. Dhe kjo u jep jetë, siç na mëson vetë Biri, kur i thotë Perëndisë Atë në qiell: «Edhe kjo është jeta e përjetshme: të Të njohin Ty, të vetmin Perëndi të vërtetë, edhe Jisu Krishtin, që Ti dërgove.»

Shiheni, pra, po ju them, shiheni Atë që na jep çdo urtësi e mençuri, domethënë Krishtin, si përpiqet ta mbjellë këtë bekim të madh e të paçmuar, para së gjithash, tek ata që ishin krerët e hebrenjve, dua të them, tek skribët e farisenjtë. Sepse ishte e udhës, meqë ata ishin barinjtë, mësuesit e qeveritarët e popullit, që misteri i tij të mos u fshihej: pikërisht ai mister që ligji i Moisiut e kishte shpallur qëmoti, duke e përvijuar me figurë e me hije në mënyra të shumta, e që e kishte predikuar edhe çeta e madhe dhe e lavdishme e profetëve të shenjtë. Sepse pikërisht për këtë arsye Krishti quhet «përmbushja e ligjit dhe e profetëve».

Shpëtimtari, pra, i pyeti, duke thënë: «Si thonë për Krishtin se është bir i Davidit? Sepse vetë Davidi thotë në librin e Psalmeve: ‹Zoti i tha Zotit tim: Rri në të djathtën time, gjersa t'i vë armiqtë e tu si mbështetëse nën këmbët e tua.› Pra Davidi e quan Zot; e si është bir i tij?» Fillimi i të kuptuarit është besimi; «sepse, në qoftë se nuk besoni, thotë, as nuk do të mund të kuptoni»; por edhe shqyrtimi i të vërtetave të rëndësishme të çon drejt shpëtimit. Është e pranuar, pra, se Emanueli është njëherësh edhe biri edhe Zoti i Davidit; por, në qoftë se ndokush do të mësojë se si duhet ta kuptojë këtë, atëherë duhet patjetër t'i qaset shqyrtimit të saktë e të patëmetë të misterit të tij, i cili «u mbajt vërtet në heshtje qysh nga themelimi i botës, por u zbulua në kohët e fundit të botës».

Farisenjtë, megjithatë, nuk iu përgjigjën aspak pyetjes së Krishtit; dhe këtë e bënë me ligësi, ose më mirë, kundër vetvetes, nga frika se mos, po t'u therej ndërgjegjja nga pyetja, do të shkëlqente tek ata fjala e shpëtimit. Sepse nuk donin ta njihnin të vërtetën, por, duke rrëmbyer me mëkat për vete trashëgiminë e Zotit, e mohuan trashëgimtarin, ose më mirë, e vranë me ligësi. Sepse, nga dashuria për pushtet, nga lakmia për para e për fitimet e tyre të ndyra, e hodhën poshtë besimin. Sepse një herë madje e qëlluan me gurë, dhe, kur i pyetën për shkakun e dhunës së tyre, thanë pamend: «Nuk të vrasim me gurë për ndonjë vepër të mirë, por për blasfemi, sepse ti, duke qenë njeri, e bën veten Perëndi.» Dhe një herë tjetër e quajtën samaritan, pijanec e verëpirës, dhe birin e marangozit, duke nënkuptuar se ishte njeri jofisnik, i lindur nga prindër jofisnikë. E as që mund të habitesh me këtë, kur ata guxuan madje të shpifnin edhe për lindjen e tij në mish prej virgjëreshës së shenjtë, duke folur errët e me hidhëri: «Ne nuk kemi lindur nga kurvëria.»

Prandaj, që t'ua hiqte zakonin që të mendonin e të flisnin për të në mënyrë poshtëruese e përçmuese, i pyeti, duke thënë: «Si thonë se Krishti është bir i Davidit?» Por ata, siç e vura në dukje tashmë, heshtën nga qëllime të liga, e kështu dënuan veten si të padenjë për jetën e përjetshme e për njohjen e së vërtetës.

Edhe ne do t'u bëjmë farisenjve të kohëve të mëvonshme një pyetje të ngjashme. Ata që mohojnë se ai që lindi prej virgjëreshës së shenjtë është vërtet Biri i Perëndisë Atë, dhe vetë po ashtu Perëndi, dhe që e ndajnë një Krisht të vetëm në dy bij, le të na shpjegojnë, po them, se si biri i Davidit është Zoti i tij, dhe kjo jo aq në kuptimin e një zotërimi njerëzor, sa të një zotërimi hyjnor. Sepse vetë të ndenjurit në të djathtën e Atit është siguria dhe pengu i lavdisë më të lartë. Sepse ata që ndajnë të njëjtin fron janë të barabartë edhe në dinjitet; dhe ata që kurorëzohen me nderime të barabarta, kuptohet, natyrisht, se janë të barabartë edhe në natyrë. Por të ndenjurit pranë Perëndisë nuk mund të tregojë asgjë tjetër veç pushtetit sovran, dhe froni na shpall se ai zotëron sundim mbi çdo gjë e epërsi që rrjedh nga vetë qenia e tij. Si është, pra, biri i Davidit njëkohësisht Zoti i Davidit, i ulur edhe në të djathtën e Perëndisë Atë, edhe në fronin e Hyjnisë? A nuk është, në fund të fundit, e gjitha kjo sipas fjalës së pagabueshme të misterit? Fjala, e cila është Perëndi, e lindur nga vetë qenia e Perëndisë Atë, në shëmbëllim e në barazi me të, u bë mish, domethënë njeri i plotë. E megjithatë nuk u largua nga epërsia e pakrahasueshme e madhështive hyjnore, por mbeti në atë gjendje në të cilën kishte qenë përherë, dhe qëndroi ende Perëndi, ndonëse ishte bërë mish e kishte marrë formën tonë. Ai është, pra, Zoti i Davidit për nga ajo që i përket lavdisë, natyrës e sundimit të tij hyjnor, por biri i tij për nga mishi.

Detyrë ishte, pra, po them, detyrë e krerëve të hebrenjve, meqë krenoheshin aq fort me diturinë e tyre për ligjet hyjnore, që të mos i linin pa vënë re fjalët e profetëve të shenjtë. Sepse i lumi Isaia thotë: «Ja, virgjëresha do të mbetet me barrë e do të lindë një bir, edhe do t'ia quajnë emrin Emanuel, që, i përkthyer, do të thotë: Perëndia me ne.» Por Fjala ishte me ne si Perëndi, kur mori shëmbëllimin tonë e nuk e përçmoi gjendjen e ulët të njerëzimit, që të shpëtonte gjithë sa gjenden nën qiell. E përsëri është shkruar: «Edhe ti, Betlehem, shtëpia e Efratës, je e vogël për të qenë ndër mijërat e Judës; prej teje do të dalë për mua ai që do të jetë Kreu i Israelit.» Sepse Betlehemi ishte vërtet i vogël, dhe, në krahasim me numrin e madh të hebrenjve në përgjithësi, banorët e tij ishin fort të paktë; megjithatë prej tij doli Krishti, sepse aty kishte lindur prej virgjëreshës së shenjtë, jo si dikush i nënshtruar ndaj hijeve të ligjit, por përkundrazi si sundimtar edhe mbi ligjin edhe mbi profetët.

Ne, pra, nuk ndjekim as padijen as risinë e fjalëve të marra të njerëzve, që të mos biem bashkë me ta në një mendje të çoroditur; por i bashkohemi më mirë mësimeve të pastra të apostujve e ungjillorëve të shenjtë, të cilët kudo tregojnë se Krishti, Shpëtimtari i të gjithëve, është njëherësh edhe biri edhe Zoti i Davidit, në mënyrën që e përshkruam tashmë.

«Ka, pra, një Zot, një besim, një pagëzim»; një Zot na bleu, «jo me gjëra që prishen, me argjend a me ar, por më fort me gjakun e tij», siç është shkruar, që t'i shërbejmë atij, dhe, nëpërmjet tij e bashkë me të, Atit. Sepse në të e nëpërmjet tij kemi hyrje (tek Ati).

Por, siç thashë, sundimtarët e hebrenjve nuk e përfillnin aspak të vërtetën; dhe, në qoftë se ndokush do të mësojë shkakun e mospëlqimit të tyre kokëfortë ndaj mësimit, do ta dëgjojë prej meje. Ata ishin të vendosur të mos hiqnin dorë nga dashuria e tyre e lindur për lëvdata, as të braktisnin lakminë e tyre të mallkuar për fitim. Sepse vetë Shpëtimtari dikur i qortoi, duke thënë: «Si mund të besoni ju, që merrni lavdi njëri nga tjetri dhe nuk e kërkoni lavdinë që vjen nga i vetmi Perëndi?» Sepse detyra e tyre ishte të dëshironin lavdinë që vjen nga Perëndia, e jo atë të njerëzve, e cila zgjat vetëm një kohë dhe davaritet si një ëndërr.

Prandaj, për të mirën e tyre, që ta mbajë çetën e nxënësve të shenjtë të lirë nga faje kaq të turpshme, ai dëshmon, duke thënë: «Ruhuni nga skribët dhe farisenjtë»; domethënë: mos e lini veten të bëheni pre e veseve të tyre, as mos u bëni pjesëtarë të mospërfilljes së tyre ndaj Perëndisë. Sepse cili ishte zakoni i tyre? Të ecnin nëpër rrugë të veshur bukur, duke tërhequr pas vetes një madhështi fodulle, që të korrnin kështu lëvdatat e atyre që i shihnin. Dhe, ndonëse ishin të ligj e me zemër plot çdo pandershmëri, i vishnin rrejshëm vetes famën e përshpirtërisë; dhe, me një qëndrim solemn që s'kishte asnjë themel të vërtetë, i zgjatnin me ngulm fjalët në lutjet e tyre, ndoshta duke pandehur se, po të mos derdhnin shumë fjalë, Perëndia s'do ta merrte vesh se çfarë kërkonin. Por Shpëtimtari i të gjithëve nuk i lejoi adhuruesit e tij të silleshin kaq turpshëm, duke thënë: «Kur të luteni, mos llomotitni si paganët; sepse ata mendojnë se do të dëgjohen për fjalët e tyre të shumta.» Përkundrazi, i urdhëroi të ishin të përulur, të mos ishin mburracakë, të mos i kushtonin asnjë vëmendje dëshirës për lavdi të kotë, por të kërkonin nderin që vjen nga lart, prej Perëndisë. Tek këta ai vendos njohjen e misterit të tij; këta i cakton mësues të të tjerëve, si njerëz që zotërojnë një njohuri të saktë e të patëmetë të mësimeve të shenjta; këta i bën të kuptojnë se si biri i Davidit është edhe Zoti i Davidit. Me këta do të radhitemi edhe ne, teksa Perëndia Atë na ndriçon me dritë hyjnore në Krishtin; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të, Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.