← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 21:1-4

«21:1-4. Dhe, si ngriti sytë, pa të pasurit që hidhnin dhuratat e tyre në thesar; pa edhe një të ve të varfër, që hodhi atje dy monedha të vogla; dhe tha: ‹Me të vërtetë po ju them se kjo e ve e varfër hodhi më shumë se të gjithë. Sepse të gjithë ata, nga teprica e tyre, hodhën te blatimet; kurse ajo, nga skamja e saj, hodhi gjithë pasurinë që kishte.›»

Sot na hapet përpara pamja e një shfaqjeje përshpirtshmërie, ku Krishti është kryesuesi i lojërave, i cili me vendim të drejtë u ndan nderimet atyre që thirren në fushën e garës. Dhe njerëzit që këto lojëra i nxjerrin përpara e ia paraqesin mahnitjes sonë, nuk janë as ata që i bien harpës, as mundës të zotë, as prapë nga ata që e kanë zakon të fitojnë lavdi me tingujt melodiozë të fyejve; por më tepër ata që Shpëtimtari i të gjithëve i denjon të vështrojë, sepse e do virtytin. Dhe ndër këta, radha më e nderuar, që parapëlqehet mbi të gjithë, janë ata që janë të dhembshur e të mëshirshëm, për të cilët vetë Shpëtimtari dëshmon, duke thënë: «Lum të mëshirshmit, se ata do të mëshirohen.»

Këta i vështron Krishti teksa hedhin blatimet e tyre në thesar, sepse kështu e kemi dëgjuar ungjillorin e shenjtë që na e shpall këtu. Po ç'gojë do të mjaftojë për ata që duan të lëvdojnë Perëndinë që është mbi gjithçka! Siç thotë Shkrimi: «Lavdërimi i Zotit e fsheh fjalën.» Sepse është e pamundur të lëvdohet siç i ka hije butësia e tij e patejkalueshme dhe madhështia e dashurisë së tij të pashoqe për njerëzimin. Ai i numëron si blatime dhe i merr për vete ato që bëjmë për vëllezërit që i mundon varfëria. Sepse ai ka thënë: «Me të vërtetë po ju them, gjithçka që i keni bërë njërit prej këtyre të vegjëlve, mua ma keni bërë.» Dhe është shkruar se «kush mëshiron të varfrin, i jep hua Zotit». Për këtë, një nga shenjtorët e shprehu shumë bukur mahnitjen e tij, duke na thënë diku kështu, ose më mirë të gjithë bijve të njerëzve: «Në qofsh i drejtë, çfarë do t'i japësh? Ose çfarë do të marrë nga dora jote? Ligësia jote prek një njeri të barabartë me ty, dhe drejtësia jote të birin e njeriut.» Veprat tona, pra, siç thashë, u bëhen vërtet atyre që janë shokët e vëllezërit tanë, por Perëndia i merr për vete, sepse është njeridashës, dhe i numëron si frytshmëri frymërore, që të ketë rast të tregojë mëshirë ndaj atyre që veprojnë kështu vazhdimisht, e t'i çlirojë nga çdo mëkat. Sepse është shkruar se «mëshira ngadhënjen mbi gjyqin».

Le ta vështrojmë, pra, po të doni, garën e të mëshirshmëve, e të shohim ç'natyrë ka dhe kujt ia jep Shpëtimtari kryesisht lëvdatat e tij me vendimin e tij të shenjtë e hyjnor. Disa nga të pasurit u afruan, sollën dhuratat e caktuara dhe hodhën blatimet e tyre në thesar; dhe, meqë zotëronin pasuri të madhe e begati të bollshme, dhuratat që jepte secili ishin, siç është e natyrshme, në vetvete të mëdha, e megjithatë, nga ana tjetër, të vogla dhe jo në përpjesëtim me mundësitë e dhënësve. Dhe kështu, pas tyre, hyri një grua e shtypur nga një varfëri e rëndë dhe e padurueshme. Gjithë shpresa e saj për të rrojtur qëndronte te mirësia e të dhembshurve; me copëza, me mundim e mezi, mblidhte një ushqim të pakët e të mjerë, mezi të mjaftueshëm për ditën. Dhe së fundi, dha dy monedha të vogla, sepse s'kishte mundësi të jepte më shumë; përkundrazi, si të thuash, e kishte zhveshur veten nga gjithçka që kishte dhe po largohej nga oborret e shenjta duarbosh. Vepër e mrekullueshme! Ajo që vazhdimisht u lypte lëmoshë të tjerëve, i jep hua Perëndisë, duke e bërë vetë varfërinë pjellore për nderin e tij. Prandaj ajo i mund të tjerët dhe, me një vendim të drejtë, kurorëzohet nga Perëndia.

Por kjo, ndoshta, mund të mërzitë disa nga të pasurit; prandaj do t'u drejtojmë atyre pak fjalë. Ti gëzohesh, o i pasur, me bollëkun e pasurive të tua; pjesa jote është pjellore përtej asaj që kërkojnë nevojat e tua. Korr ara e krahina; ke vreshta të shumta e të gjera, pemishte të ngarkuara me delikatesa pa shije, torkuj e hambarë, një bollëk të tepruar bagëtish, një shtëpi të ndërtuar bukur me shpenzim të madh e me rezerva të bollshme brenda, rroba të endura me ngjyra të ndryshme; dhe në fund nuk jep aq në përpjesëtim me mjetet e tua, sa thjesht atë që, kur ta japësh, kurrë s'do të të mungojë: nga një bollëk i madh, pak. Gruaja dha dy monedha të vogla, por nuk zotëronte asgjë më shumë nga ç'dha; s'i mbeti asgjë. Me dorë bosh, por me një dorë bujare në atë pak që kishte, u largua nga thesari. A nuk e mori, pra, me të drejtë kurorën? A nuk i ra asaj shpallja e epërsisë me një gjykim të shenjtë? A nuk e tejkaloi bujarinë tënde, të paktën për sa i përket gatishmërisë së saj?

Diçka të këtillë shkruan edhe Pavli i urtë: «Sepse, në qoftë vullneti gati, njeriu pranohet sipas asaj që ka, e jo sipas asaj që s'ka.» Jo vetëm i pasuri mund të fitojë hir te Perëndia kur u ofron fryt vëllezërve (sepse Shpëtimtari i të gjithëve do ta pranojë flijimin e tij), por edhe ai që zotëron fare pak mund të fitojë hir duke dhënë të paktën e tij; as nuk do të pësojë ndonjë humbje për këtë. Sepse i Gjithëdijshmi do të lëvdojë gatishmërinë e tij, do të pranojë qëllimin e tij dhe do ta bëjë të barabartë me të pasurit; ose më mirë, do ta kurorëzojë me nder më të shquar.

Dhe kjo, veç kësaj, meriton vëmendjen e mahnitjen tonë: se turma të mëdha ngjiteshin në tempull, ku disa ofronin qe të majmë, disa dele, temjan e gjëra të tjera, të domosdoshme për kryerjen e duhur të flijimeve që urdhëronte ligji; por vështrimi i Shpëtimtarit nuk ishte ngulur mbi këto aq sa mbi ata që bënin blatimet e tyre në thesar, domethënë mbi ata që ishin zemërmirë e bamirës. Sepse ai pranon erën e këndshme të shërbimit frymëror, por i largon sytë nga ç'bëhet me figura e hije. Sepse e dinte se figurat nuk sjellin dobi dhe se hija është e dobët. Prandaj ai e nderon bamirësinë ndaj të varfërve; dhe, duke e ditur këtë, një nga apostujt e shenjtë shkroi: «se flijimi i pastër dhe i papërlyer përpara Perëndisë Atë është ky: të vizitosh jetimët e të vejat në pikëllimet e tyre, dhe që njeriu ta ruajë veten të panjollosur nga bota.»

Gjejmë gjithashtu se urdhërimi i dhënë me anë të Moisiut na nxit drejt dashurisë për të varfrit dhe na zgjon në bamirësi. Sepse nuk ishte një Perëndi ai që dikur caktoi urdhërimin me anë të Moisiut e një tjetër ai që na vuri përpara udhën e jetesës ungjillore, por një dhe i njëjti, sepse ai nuk ndryshon. Sepse me anë të njërit prej profetëve të shenjtë ka thënë: «Unë që ju flas, jam pranë.» Prandaj kështu foli me anë të Moisiut: «Por në qoftë ndër vëllezërit e tu ndonjë i varfër, në një prej qyteteve të tua, në vendin që Zoti, Perëndia yt, po të jep, mos e largo zemrën tënde, as mos e mbyll dorën ndaj vëllait tënd që është në nevojë. Hape gjerësisht dorën tënde ndaj tij; jepi hua me gatishmëri gjithçka që i duhet, sipas asaj që i mungon.» E dëgjoni si e quan hua lëmoshën e tyre; sepse është Perëndia ai që e merr dhe e shpërblen, jo me masë të barabartë, por me masë që derdhet përmbi. Sepse «masë të mirë», thotë, «të ngjeshur e që rrjedh përmbi, do t'ju derdhin në gji.» Dhe, siç thotë Pavli fort i urtë: «Perëndia do atë që jep me gëzim.» E se është e drejtë të jesh i dhembshur ndaj vëllezërve, jo dorështrënguar, as nga detyrimi, por më tepër nga dashuria, pa anësi, e me një përzemërsi të ndërsjellë e të patëmetë, e bëri të qartë edhe ligji i vjetër, duke thënë: «Dhe mos u hidhëro në zemrën tënde kur t'i japësh; sepse për këtë Zoti, Perëndia yt, do të të bekojë në të gjitha veprat e tua, në gjithçka që vë dorën.» Prandaj, siç thotë Pavli: «Ai që jep, le ta bëjë me bujari; ai që kryeson, me zell; ai që mëshiron, me gëzim.» Sepse dashuria që i tregohet varfërisë nuk është e pafrytshme, por është një borxh që do të shpërblehet me tepri.

Duhet, pra, të jemi të kujdesshëm në përmbushjen e kësaj detyre, të bindur plotësisht se, po të japim me dorë bujare, do t'i bëjmë mirë vetes; sepse kështu na mëson prapë Pavli i bekuar, duke thënë: «Por ja: ai që mbjell me kursim, do të korrë me kursim; e ai që mbjell me bekime, me bekime do të korrë; secili siç ka vendosur në zemër.» Dhe, sikur të donte të priste përtacinë e përpjekjeve tona të mira, menjëherë shton këto fjalë: «Dhe Perëndia është i zoti të bëjë që çdo hir të teprojë te ju, që, duke pasur gjithnjë çdo mjaftueshmëri në çdo gjë, të keni me tepri në çdo vepër të mirë. Siç është shkruar: ‹Ai shpërndau, u dha të varfërve; drejtësia e tij mbetet përjetë.›» Sepse ai që i tregon mëshirë të varfrit nuk do të braktiset kurrë, por përkundrazi do të çmohet i denjë për mirësinë e Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve ne; nëpërmjet të cilit e bashkë me të cilin i qoftë lavdi e pushtet Perëndisë Atë, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it