Lluka 4:31-44
«4:31. Edhe zbriti në Kapernaum, një qytet të Galilesë.»
Ata që arsyetimi s'mund t'i sjellë në njohjen e sigurt të Atij që nga natyra dhe në të vërtetë është Perëndi e Zot, ndoshta fitohen me anë të mrekullive dhe sillen drejt një bindjeje të përulur. Prandaj është e dobishme, madje e domosdoshme, që Ai shpesh t'i plotësojë mësimet e Veta duke kryer ndonjë vepër të fuqishme. Sepse banorët e Judesë nuk ishin gati të besonin dhe i shpërfillnin fjalët e atyre që i thërrisnin drejt shpëtimit; e sidomos njerëzit e Kapernaumit ishin pikërisht të tillë: prandaj Shpëtimtari i qortoi, duke thënë: «Edhe ti, Kapernaum, që u ngrite deri në qiell, do të ulesh deri në ferr.» Por, ndonëse i njeh se janë të pabindur e zemërgur, prapëseprapë Ai i viziton, ashtu si një mjek fort i zoti do të vizitonte ata që vuanin nga një sëmundje tejet e rrezikshme, dhe përpiqet t'i çlirojë nga sëmundja e tyre. Sepse Ai vetë thotë se «nuk kanë nevojë për mjek ata që janë shëndoshë, por ata që janë të sëmurë.» Ai, pra, mësonte në sinagogat e tyre me guxim të madh: sepse këtë e kishte parathënë me anë të zërit të Isaias, duke thënë: «Nuk fola fshehtas, as në ndonjë vend të errët të dheut.» Madje, apostujt e shenjtë i urdhëronte shpesh t'i shpallnin me guxim të plotë fjalët e veta për Të, duke thënë: «Atë që ju them në errësirë, thuajeni në dritë; edhe atë që dëgjuat (të pëshpëritur) në vesh, shpalleni nga çatitë.» Të shtunën gjithashtu, kur ishin të lirë nga puna, Ai bisedonte me ta. Ata, pra, çuditeshin nga fuqia e mësimit të Tij dhe nga madhështia e pushtetit të Tij: «Sepse fjala, thuhet, ishte me pushtet»; sepse nuk përdorte lajka, po i nxiste drejt shpëtimit. Hebrenjtë, në të vërtetë, mendonin se Krishti nuk ishte gjë tjetër veçse një nga shenjtorët dhe se ishte shfaqur ndër ta vetëm në shkallën profetike; por, që të kishin për Të një mendim e një përfytyrim më të lartë, Ai e tejkalon masën profetike; sepse kurrë nuk tha «Kështu thotë Zoti», siç ishte, sigurisht, zakoni i tyre, por, si Zot i ligjit, foli gjëra që e kalojnë ligjin.
Perëndia, veç kësaj, tha me anë të Isaias: «Edhe do të bëj me ta një besëlidhje të përjetshme, gjërat e shenjta e të qëndrueshme të Davidit; ja, e kam dhënë Atë si dëshmi ndër johebrenjtë, prijës e urdhërdhënës të johebrenjve.» Sepse ishte e udhës që Moisiu, si shërbëtor, të ishte shërbyesi i hijes që nuk zgjat; kurse Krishti, pohoj unë, ishte shpallësi i përjetshëm i një adhurimi të qëndrueshëm e të përhershëm. E ç'është besëlidhja e përjetshme? Ajo nënkupton profecitë e shenjta të Krishtit, që është prej farës së Davidit sipas mishit, të cilat sjellin tek ne shenjtëri e qëndrueshmëri. Ashtu si edhe frika e Perëndisë është e pastër, sepse na bën të pastër, po ashtu edhe fjala e Ungjillit është jetë, sepse jep jetë; sepse «fjalët, thotë Ai, që ju kam folur janë frymë e jetë», domethënë frymërore e jetëdhënëse. Por vër re mirë përpikërinë e profecisë. Isaia, duke folur sikur në personin e Perëndisë Atë për Krishtin, thotë: «Ja, e kam dhënë Atë si dëshmi për johebrenjtë», domethënë që t'u dëshmojë atyre se këto gjëra janë të pëlqyeshme; që askush të mos e përfytyrojë Atë si një nga profetët e shenjtë, por që gjithë njerëzimi më tepër ta dijë se Ai shkëlqen me lavdinë e zotërimit (sepse, duke qenë Perëndi, na u shfaq); e kështu vazhdon të thotë, jo thjesht se u dha si dëshmi, po edhe si «prijës e urdhërdhënës i johebrenjve.» Sepse profetët e bekuar, e para tyre edhe Moisiu, duke mbajtur pozitën e shërbëtorëve, u thërrisnin gjithnjë dëgjuesve të tyre: «Kështu thotë Zoti», jo aq si urdhërdhënës, sesa si shërbëtorë të fjalëve hyjnore. Kurse Zoti ynë Jisu Krisht foli fjalë tejet të denja për Perëndinë; prandaj edhe vetë hebrenjtë e admironin, sepse fjala e Tij ishte me pushtet dhe sepse i mësonte si ndonjë që ka pushtet, e jo si skribët e tyre. Sepse fjala e Tij nuk ishte prej hijes së ligjit, por, duke qenë Vetë ligjvënësi, e ktheu shkronjën në të vërtetën, edhe figurat në kuptimin e tyre frymëror. Sepse Ai ishte prijës dhe kishte pushtetin e një prijësi për të urdhëruar.
«4:35. Edhe Jisui e qortoi.»
Me fuqi hyjnore Ai i qortoi frymët e ndyra, duke bërë që mrekullia të ndiqte menjëherë fjalët e Tij, që të mos binim në mosbesim. E kemi parë Satananë fajtor të mundur prej Tij në shkretëtirë e të thyer me tri rrëzime; e kemi parë fuqinë e tij sërish të tronditur dhe pushtetin, që ishte kundër nesh, të rrëzuar; e kemi parë veten tonë duke i qortuar frymët e liga në Krishtin, frytin tonë të parë. Se edhe kjo ka lidhje me fisnikërimin e natyrës njerëzore, mund ta mësosh nga vetë fjalët e Shpëtimtarit. Sepse hebrenjtë, në të vërtetë, e njollosnin lavdinë e Tij dhe madje thoshin: «Ky nuk i nxjerr demonët veçse me anë të Beelzebubit, kreut të demonëve»; por Ai, si përgjigje, pasi tha më parë shumë gjëra e me vend, e mbylli duke shpallur: «Por, nëse unë i nxjerr demonët me Frymën e Perëndisë, atëherë mbretëria e Perëndisë ka ardhur mbi ju pa e kuptuar.» Sepse, në qoftë se unë, thotë Ai, që u bëra njeri si ju, i qortoj frymët e ndyra me fuqi e madhështi hyjnore, është natyra juaj që kurorëzohet me këtë lavdi të madhe; sepse ju, si nëpërmjet Meje, ashtu edhe në Mua, dukeni se e keni fituar mbretërinë e Perëndisë.
Demonët e ligj, pra, u dëbuan dhe u detyruan veç kësaj të ndienin sa e pamposhtur ishte fuqia e Tij. Dhe, meqë nuk ishin në gjendje ta duronin përballjen me Hyjninë, thirrën me fjalë urdhëruese e dinake: «Lëna të qetë; ç'ke me ne?», domethënë: Përse nuk na lejon ta ruajmë vendin tonë, ndërsa Ti po e shkatërron mashtrimin e paperëndishmërisë? Por ata, për më tepër, veshën pamjen e rreme të fjalëve që tingëllojnë bukur dhe e quajnë Atë të Shenjtin e Perëndisë. Sepse kujtonin se me këtë lloj gjuhe mashtruese mund të nxisnin te Ai dëshirën e lavdisë së kotë dhe kështu ta pengonin që t'i qortonte, duke i kthyer, si të thuash, një mirësi për një tjetër. Por, ndonëse është dinak, do t'i shpëtojë preja; sepse «Perëndia nuk përqeshet»; e kështu Zoti ua ndal gjuhët e ndyra dhe i urdhëron të largohen prej atyre që i kishin pushtuar. Dhe ata që rrinin aty, të bërë dëshmitarë të veprave kaq të mëdha, u mahnitën nga fuqia e fjalës së Tij. Sepse Ai i bëri mrekullitë e Tij pa ngritur asnjë lutje për t'i kërkuar dikujt tjetër fuqinë për t'i kryer ato; përkundrazi, duke qenë Vetë Fjala e gjallë e vepruese e Perëndisë Atë, nëpërmjet së Cilës ekzistojnë të gjitha e në të Cilën janë të gjitha, Ai me personin e Vet e shtypi Satananë dhe ua mbylli gojën e përdhosur demonëve të ndyrë.
«4:38. Hyri në shtëpinë e Simonit.»
Vër re, pra, se si Ai ndejti te një nga nxënësit e Tij, një njeri i varfër që rronte i panjohur, Ai që duroi varfëri të vullnetshme për ne, që të bëheshim të pasur me varfërinë e Tij. Këtë e bëri që të mësonim të kërkonim shoqërinë e të përulurve dhe të mos krenoheshim para atyre që janë në nevojë e në vuajtje.
Jisui mbërrin në shtëpinë e Simonit dhe gjen vjehrrën e tij të sëmurë nga ethet; edhe qëndron, qorton ethet, dhe ato e lënë. Tani, në atë që thonë Mateu e Marku, se «ethet e lanë», nuk ka asnjë shenjë për ndonjë gjë të gjallë si shkak veprues i etheve; por në shprehjen e Llukës, se «Qëndroi mbi të, qortoi ethet, dhe ato e lanë», nuk e di në mos jemi të detyruar të themi se ajo që u qortua ishte diçka e gjallë, e paaftë të përballonte ndikimin e Atij që e qortoi: sepse nuk është e arsyeshme të qortosh një gjë pa jetë, që nuk e ndien qortimin. As nuk është gjë për t'u çuditur që të ekzistojnë disa fuqi që i shkaktojnë dëm trupit të njeriut; as nuk duhet të mendojmë medoemos keq për shpirtin e atyre që vuajnë kështu, ngaqë dëmtohen prej këtyre qenieve. Sepse as atëherë, kur djalli mori pushtet të tundonte Jobin me mundime trupore dhe e goditi me plagë të dhembshme, nuk ishte Jobi për t'u qortuar, sepse ai luftoi burrërisht dhe e duroi fisnikërisht goditjen. Perëndia dhëntë, megjithatë, që të thuhet, sa herë që tundohemi me dhembje trupore: «po mos ia prek shpirtin.» Zoti, pra, me një qortim i shëron ata që janë të pushtuar.
Ai vuri gjithashtu duart mbi të sëmurët një nga një dhe i çliroi nga sëmundja e tyre, duke treguar kështu se mishi i shenjtë, të cilin e kishte bërë të Tijin dhe e kishte pajisur me fuqi hyjnore, kishte praninë vepruese të fuqisë së Fjalës. Me këtë donte që ne të mësonim se, ndonëse Fjala e Vetëmlindur e Perëndisë u bë si ne, prapëseprapë Ai nuk është aspak më pak Perëndi dhe mund të kryejë lehtësisht çdo gjë, madje edhe me anë të mishit të Vet; sepse me anë të tij, si me mjetin e Vet, bëri mrekulli. As nuk ka arsye për ndonjë çudi të madhe në këtë; por përkundrazi, mendo se si zjarri, kur vihet në një enë prej bronzi, i përcjell asaj fuqinë të prodhojë efektet e nxehtësisë. Kështu, pra, edhe Fjala e gjithëpushtetshme e Perëndisë, pasi bashkoi me Vete, me një bashkim të vërtetë, tempullin e gjallë e të arsyeshëm të marrë prej Virgjëreshës së shenjtë, e pajisi atë me fuqinë për të ushtruar në mënyrë vepruese fuqinë e Vet hyjnore. Për t'i turpëruar, pra, hebrenjtë, Ai thotë: «Nëse nuk i bëj veprat e Atit Tim, mos më besoni; por, po t'i bëj, edhe në mos më besofshi Mua, u besoni veprave të Mia.» Mund, pra, të shohim, ndërsa vetë e Vërteta e dëshmon këtë, se i Vetëmlinduri nuk ia dha lavdinë e Tij një njeriu të marrë veçmas e më vete, të parë si pjella e gruas; por, duke qenë i vetmi Bir, me trupin e shenjtë të bashkuar me Të, Ai i bëri mrekullitë dhe adhurohet gjithashtu prej krijesës si Perëndi.
Hyri, pra, në shtëpinë e Pjetrit, ku një grua dergjej në shtrat, e rraskapitur nga një ethe e ashpër; dhe, ndonëse si Perëndi mund të kishte thënë: «Hiqe sëmundjen, çohu», Ai ndoqi një rrugë tjetër veprimi. Sepse, si dëshmi që mishi i Tij kishte fuqinë e shërimit, duke qenë mishi i Perëndisë, ia preku dorën, dhe menjëherë, thuhet, ethet e lanë. Le ta pranojmë, pra, edhe ne Jisuin; sepse, kur të ketë hyrë brenda nesh dhe ta kemi pritur në mendje e në zemër, atëherë Ai do të shuajë ethet e kënaqësive të pahijshme, do të na ngrejë e do të na forcojë, madje edhe në gjërat frymërore, kështu që t'i shërbejmë Atij duke kryer ato gjëra që i pëlqejnë.
Por vër re përsëri, të lutem, sa e madhe është fuqia e prekjes së mishit të Tij të shenjtë. Sepse ai i largon sëmundjet e llojllojshme e një turmë demonësh, përmbys fuqinë e djallit dhe shëron një shumicë fort të madhe njerëzish në një çast të vetëm. Dhe, ndonëse ishte i zoti t'i bënte këto mrekulli me një fjalë e me anim të vullnetit të Tij, prapëseprapë, për të na mësuar diçka të dobishme, Ai vë edhe duart mbi të sëmurët. Sepse ishte e nevojshme, tejet e nevojshme, që ne të mësonim se mishi i shenjtë, të cilin e kishte bërë të Tijin, ishte pajisur me veprueshmërinë e fuqisë së Fjalës, ngaqë Ai kishte mbjellë në të një fuqi hyjnore. Le të na kapë, pra, ai, ose më mirë, le ta kapim ne atë me anë të «Falënderimit» mistik, që të na çlirojë edhe nga sëmundjet e shpirtit dhe nga sulmi e dhuna e demonëve.
«4:41. Edhe, duke i qortuar, nuk i la të flisnin.»
Ai nuk i lejonte demonët e ndyrë ta pohonin Atë; sepse nuk u takonte atyre të rrëmbenin lavdinë e shërbesës apostolike, as të flisnin me gjuhë të ndyrë për misterin e Krishtit. Po! Edhe në thënçin diçka të vërtetë, askush le të mos u zërë besë; sepse drita nuk njihet me ndihmën e errësirës, siç na mëson nxënësi i Krishtit, kur thotë: «Sepse ç'pjesë ka drita me errësirën? A ç'pajtim ka Krishti me Beliarin?»
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it