Lluka 22:17-22
«22:17-22. Edhe mori një potir, edhe falënderoi, edhe tha: Merrni këtë edhe ndajeni midis jush; sepse po ju them se nuk do të pi më prej frytit të hardhisë, derisa të përmbushet mbretëria e Perëndisë. Edhe mori bukë, edhe falënderoi, edhe e theu, edhe ua dha atyre, duke thënë: Ky është trupi im, që jepet për ju; bëni këtë në kujtimin tim. Po kështu edhe potirin, pas darkës, duke thënë: Ky potir është dhiata e re në gjakun tim, që derdhet për ju. Por, ja, dora e atij që më tradhton është bashkë me mua në tryezë. Edhe Biri i njeriut vërtet po shkon, sipas asaj që qe caktuar; por mjerë ai njeri, prej të cilit tradhtohet!»
Të bëhemi pjesëtarë të Krishtit, si me mendje ashtu edhe me shqisat tona, na mbush me çdo bekim. Sepse Ai banon në ne, së pari, me anë të Frymës së Shenjtë, dhe ne jemi banesa e Tij, sipas asaj që u tha qëmoti prej njërit nga profetët e shenjtë: «Sepse do të banoj në ta, thotë, dhe do t'i udhëheq; edhe do të jem Perëndi për ta, edhe ata do të jenë popull për mua.»
Por Ai është edhe brenda nesh në një mënyrë tjetër, nëpërmjet pjesëmarrjes sonë në blatimin pa gjak që kremtojmë nëpër kisha, pasi kemi marrë prej Tij shembullin shpëtimtar të kësaj shërbese, siç na e tregon qartë Ungjillori i lumtur në pjesën që sapo u lexua. Sepse na thotë se «mori një potir, edhe falënderoi, edhe tha: Merrni këtë edhe ndajeni midis jush». Me anë të këtij falënderimi, që do të thotë të folurit e Tij me Perëndinë Atë në trajtë lutjeje, Ai na tregoi se, si të thuash, ndan e merr pjesë në pëlqimin e Atit për të na dhënë bekimin jetëdhënës që na u fal atëherë; sepse çdo hir e çdo dhuratë e përsosur na vjen nga Ati, me anë të Birit, në Frymën e Shenjtë. Edhe kjo vepër ishte, pra, një shembull për ne se si ta bëjmë lutjen që duhet ngritur, sa herë që hiri i blatimit mistik e jetëdhënës është gati të shtrohet para Tij prej nesh; edhe pikërisht kështu e kemi zakon të veprojmë. Sepse ne së pari ngremë falënderimet tona dhe, në lëvdatat tona drejtuar Perëndisë Atë, bashkojmë edhe Birin edhe Frymën e Shenjtë; kështu i afrohemi tryezave të shenjta, duke besuar se marrim jetë e bekim si shpirtërisht ashtu edhe trupërisht; sepse marrim brenda nesh Fjalën e Atit, që për hirin tonë u bë njeri, dhe që është Jeta e Jetëdhënësi.
Le të shqyrtojmë, pra, sa të mundemi, se ç'mendim mbajmë ndër ne për këtë mister; sepse është detyra jonë të jemi «gati për të dhënë përgjigje për shpresën që është në ne», siç thotë Pjetri i urtë. «Perëndia i të gjithëve, pra, i krijoi të gjitha për pavdekësi, dhe fillimet e botës ishin jetë; por me anë të smirës së djallit hyri vdekja në botë»; sepse ishte ai gjarpër kryengritës që e shpuri njeriun e parë në shkeljen e urdhërimit dhe në mosbindje, me anë të së cilës ai ra nën mallkimin hyjnor dhe në rrjetën e vdekjes; sepse iu tha: «Dhé je, edhe në dhé do të kthehesh.» A ishte, pra, e drejtë që ai që u krijua për jetë e pavdekësi të bëhej i vdekshëm dhe të dënohej me vdekje pa mundësi shpëtimi? A duhej që smira e djallit të ishte më e pathyeshme dhe më e qëndrueshme se vullneti i Perëndisë? Jo kështu: sepse u asgjësua; dhe dashamirësia e Krijuesit i kapërceu pasojat e liga të keqdashjes së tij. Ai u erdhi në ndihmë atyre mbi dhé. Edhe cila ishte, pra, mënyra me të cilën i ndihmoi? Një mënyrë vërtet e madhe, e admirueshme dhe e denjë për Perëndinë; po, e denjë në shkallën më të lartë për Mendjen më të Lartë. Sepse Perëndia Atë është, prej vetë natyrës së Tij, Jetë; dhe, duke qenë i vetmi i tillë, bëri që të shndriste Biri, që edhe Ai Vetë është Jetë; sepse s'mund të ishte ndryshe me Atë që është Fjala e dalë qenësisht prej Jetës; sepse Ai duhet, po them duhet, të jetë edhe Vetë Jetë, si Ai që buroi prej Jetës, prej Atij që e lindi.
Perëndia Atë, pra, u jep jetë të gjitha gjërave me anë të Birit në Frymën e Shenjtë; dhe çdo gjë që ekziston e merr frymë në qiell e mbi dhé, e ka qenien e jetën prej Perëndisë Atë, me anë të Birit, në Frymën e Shenjtë. Prandaj as natyra e engjëjve, as ndonjë gjë tjetër çfarëdo që u krijua, as asgjë që prej mosqenies u soll në qenie, nuk e zotëron jetën si fryt të natyrës së vet; por, përkundrazi, jeta buron, siç thashë, prej Qenies që i tejkalon të gjitha; dhe vetëm asaj i takon dhe vetëm asaj i është e mundur të japë jetë, sepse është prej natyre jetë.
Në ç'mënyrë, pra, mund të kthehet në paprishmëri njeriu mbi dhé, i veshur siç është me vdekshmëri? Përgjigjem se ky mish që vdes duhet të bëhet pjesëtar i fuqisë jetëdhënëse që vjen prej Perëndisë. Por fuqia jetëdhënëse e Perëndisë Atë është Fjala e Vetëmlindur; edhe Atë na e dërgoi si Shpëtimtar e Çlirues. Edhe se si e dërgoi, na e thotë qartë Joani Ungjillor i lumtur, duke thënë: «Edhe Fjala u bë mish edhe banoi ndër ne.» Por Ai u bë mish jo se pësoi ndonjë ndryshim a shndërrim në atë që nuk kishte qenë, as se pushoi së qeni Fjala (sepse Ai nuk e njeh se ç'do të thotë të pësojë qoftë edhe hijen e një ndryshimi), por sepse lindi në mishin e një gruaje dhe mori mbi Vete atë trup që përftoi prej saj, me qëllim që, pasi u ngulit në ne me një bashkim të pandashëm, të na ngrinte mbi fuqinë e vdekjes e të prishjes. Edhe Pavli na është dëshmitar, kur thotë për Të e për ne: «Sepse, ashtu si fëmijët janë pjesëtarë të gjakut e të mishit, kështu edhe Ai po ashtu u bë pjesëtar i po atyre, që me anë të vdekjes të asgjësojë atë që ka pushtet mbi vdekjen, domethënë djallin; dhe të çlirojë të gjithë ata që, prej frikës së vdekjes, ishin gjithë jetën e tyre nën robëri.» Sepse Ai nuk rrok engjëjt, «por rrok farën e Abrahamit; prandaj ishte e drejtë që Ai t'u përngjante në gjithçka vëllezërve të Tij»; domethënë, neve. Sepse Ai u bë sipas shëmbëllesës sonë dhe u vesh me mishin tonë, që, duke e ngjallur atë prej së vdekurish, të hapte që atëherë e tutje një udhë, nëpër të cilën mishi që qe përulur deri në vdekje të kthehej sërish në paprishmëri. Sepse ne jemi bashkuar me Të, ashtu si u bashkuam edhe me Adamin, kur ai solli mbi vete ndëshkimin e vdekjes. Edhe Pavli e dëshmon këtë, kur shkruan një herë: «Sepse, ashtu si me anë të njeriut erdhi vdekja, po ashtu me anë të njeriut edhe ngjallja e të vdekurve»; edhe një herë tjetër: «Sepse, ashtu si në Adamin vdesin të gjithë, kështu edhe në Krishtin do të jetojnë të gjithë.» Fjala, pra, pasi bashkoi me Vete atë mish që i nënshtrohej vdekjes, si Perëndi e Jetë që është, e dëboi prej tij prishjen dhe e bëri atë burim jete; sepse i tillë duhet të jetë trupi i Atij që është Jeta.
Edhe mos rri në mosbesim për atë që thashë, por prano fjalën me besim, pasi të kesh mbledhur prova për këtë prej pak shembujsh. Kur hedh një copë bukë në verë a në vaj, ose në ndonjë lëng tjetër, e sheh se ajo mbushet me cilësinë e asaj gjëje të veçantë. Kur hekuri prek zjarrin, mbushet me veprimin e tij; edhe ndonëse prej natyre është hekur, ushtron fuqinë e zjarrit. Kështu edhe Fjala jetëdhënëse e Perëndisë, pasi u bashkua me mishin e Vet në një mënyrë të njohur vetëm për Të, i dha atij fuqinë për të dhënë jetë. Edhe për këtë na siguron Ai Vetë, duke thënë: «Me të vërtetë po ju them, ai që beson tek unë ka jetë të përjetshme. Unë jam buka e jetës.» Edhe përsëri: «Unë jam buka e gjallë, që zbriti nga qielli; në qoftë se ndonjë ha nga kjo bukë, do të rrojë përjetë; edhe buka që unë do të jap është mishi im për jetën e botës. Me të vërtetë po ju them, në qoftë se nuk hani mishin e Birit të njeriut edhe nuk pini gjakun e tij, s'keni jetë në veten tuaj. Kush ha mishin tim edhe pi gjakun tim, ka jetë të përjetshme, edhe unë do ta ngjall atë në ditën e fundit. Sepse mishi im është ushqim i vërtetë, edhe gjaku im është pije e vërtetë. Ai që ha mishin tim edhe pi gjakun tim, mbetet në mua, edhe unë në të. Ashtu si më dërgoi Ati i gjallë, edhe unë rroj për shkak të Atit, kështu edhe ai që më ha mua, do të rrojë për shkak të meje.» Kur, pra, hamë mishin e shenjtë të Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithë neve, dhe pimë gjakun e Tij të çmuar, kemi jetë në veten tonë: bëhemi, si të thuash, një me Të, mbetemi në Të dhe e kemi edhe Atë brenda nesh.
Edhe askush prej atyre që e kanë zakon të mos besojnë le të mos thotë: «A thua, pra, meqë Fjala e Perëndisë, që është prej natyre jetë, banon edhe në ne, edhe trupi i secilit prej nesh është i pajisur me fuqinë për të dhënë jetë?» Përkundrazi, le ta dijë se është krejt gjë tjetër që Biri të jetë në ne me anë të një pjesëmarrjeje relative, dhe krejt gjë tjetër që Ai Vetë të bëhet mish, domethënë ta bëjë të Vetin atë trup që u mor prej Virgjëreshës së shenjtë. Sepse nuk thuhet se Ai mishërohet e bëhet mish duke qenë në ne, por kjo ndodhi një herë e përgjithmonë, kur u bë njeri pa pushuar së qeni Perëndi. Trupi, pra, i Fjalës ishte ai që Ai e mori prej Virgjëreshës së shenjtë dhe e bëri një me Vete; por si, ose në ç'mënyrë u bë kjo, nuk mund ta themi, sepse s'ka shpjegim dhe është krejtësisht përtej fuqive të mendjes, dhe vetëm Atij i njihet mënyra e bashkimit.
Ishte, pra, e udhës që Ai të ishte në ne edhe hyjnisht me anë të Frymës së Shenjtë, edhe, si të thuash, të përzihej me trupat tanë me anë të mishit të Tij të shenjtë e të gjakut të çmuar; të cilat i kemi edhe si Eukaristi jetëdhënëse, në trajtën e bukës e të verës. Sepse, që të mos tmerrohemi kur shohim mish e gjak (të vërtetë) të vendosur mbi tryezat e shenjta të kishave tona, Perëndia, duke u përulur para dobësive tona, derdh fuqinë e jetës te gjërat që na vihen përpara dhe i shndërron ato në fuqinë vepruese të mishit të Tij, që t'i kemi për një pjesëmarrje jetëdhënëse, dhe që trupi i Atij që është Jeta të gjendet në ne si një farë që sjell jetë. Edhe mos ki dyshim se kjo është e vërtetë, meqë Ai Vetë thotë qartë: «Ky është trupi im», «Ky është gjaku im»; por prano me besim fjalën e Shpëtimtarit, sepse Ai, që është e Vërteta, s'mund të gënjejë. Edhe kështu do ta nderosh Atë; sepse, siç thotë Joani shumë i urtë: «Ai që pranon dëshminë e Tij, ka vënë vulën se Perëndia është i vërtetë. Sepse ai që e dërgoi Perëndia flet fjalët e Perëndisë.» Sepse fjalët e Perëndisë janë, kuptohet, të vërteta, dhe në asnjë mënyrë nuk mund të jenë të rreme; sepse, edhe pse nuk kuptojmë se në ç'mënyrë i kryen Perëndia vepra të tilla, prapëseprapë Ai Vetë e di rrugën e veprave të Tij. Sepse, kur Nikodhimi s'mundi t'i kuptonte fjalët e Tij për pagëzimin e shenjtë dhe pyeti pa mend: «Si mund të bëhen këto?», dëgjoi Krishtin t'i përgjigjej: «Me të vërtetë po të them se ne flasim atë që dimë dhe dëshmojmë atë që kemi parë, dhe ju nuk e pranoni dëshminë tonë. Në qoftë se ju thashë gjërat tokësore dhe nuk besoni, si do të besoni po t'ju them gjërat qiellore?» Sepse, në të vërtetë, si mund t'i mësojë njeriu ato gjëra që i tejkalojnë fuqitë e mendjes e të arsyes sonë? Le të nderohet, pra, ky misteri ynë hyjnor me anë të besimit.
Por Juda tradhtari, që po hante bashkë me Të, u qortua me ato fjalë që tha Krishti: «Por ja, dora e atij që më tradhton është bashkë me mua në tryezë.» Sepse ai mendonte ndoshta, në marrëzinë e tij të madhe, ose më saktë, i mbushur me kryelartësinë e djallit, se mund ta mashtronte Krishtin, ndonëse Ai është Perëndi. Por, siç thashë, u provua se ishte krejtësisht i lig, i urryer prej Perëndisë dhe tradhtar; e megjithatë iu lejua të rrinte në tryezë dhe u çmua i denjë për butësinë hyjnore deri në fund; por pikërisht për këtë dënimi i tij bëhet edhe më i rëndë. Sepse Krishti diku ka thënë për të, me anë të zërit të Psalmistit: «Sikur të më kishte fyer një armik, do ta kisha duruar; edhe sikur ai që më urren të kishte folur kundër meje fjalë krenare, do të isha fshehur prej tij. Por ishe ti, i barabarti im në shpirt, i afërmi im dhe i njohuri im, që në shoqërinë time më ëmbëlsoje ushqimet, edhe shkonim në shtëpinë e Zotit në pajtim.» Mjerë ai, pra, sipas fjalës së Shpëtimtarit! Sepse Ai, sipas vullnetit të mirë të Perëndisë Atë, e dha Veten në vendin tonë, që të na çlironte prej çdo të keqeje; por njeriu që e tradhtoi Shpëtimtarin e Çliruesin e të gjithëve, duke e dhënë në duart e vrasësve, do të ketë për trashëgim dënimin që është ndëshkimi i denjë për djallin. Sepse faji i tij nuk ishte kundër dikujt siç jemi ne, por kundër Zotit të të gjithëve; nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it