Lluka 22:39-42

«22:39-42,45,46. Edhe doli e shkoi, si e kishte zakon, në malin e Ullinjve; edhe nxënësit e ndoqën. Edhe kur arriti në atë vend, u tha atyre: ‹Lutuni që të mos hyni në ngasje.› Edhe u largua prej tyre aq sa hidhet një gur, edhe u gjunjëzua e u lut, duke thënë: ‹Atë, në daç, hiqe këtë kupë prej meje; por jo vullneti im, po yti u bëftë.› Edhe u ngrit nga lutja, edhe erdhi te nxënësit, edhe i gjeti duke fjetur nga hidhërimi. Edhe u tha atyre: ‹Përse flini? Ngrihuni, lutuni që të mos hyni në ngasje.›»

Zoti ynë Jisu Krishti kërkon që ata që e duan të jenë hulumtues të përpiktë të gjithçkaje që është shkruar për Të; sepse Ai ka thënë se «mbretëria e qiejve i ngjan një thesari të fshehur në arë». Sepse misteri i Krishtit është vendosur, si të thuash, në një thellësi të madhe, dhe nuk u duket i qartë të shumtëve; kurse ai që e zbulon me anë të një njohjeje të përpiktë, gjen pasurinë që fshihet aty, dhe i ngjan asaj gruaje të urtë, Marisë, për të cilën Krishti tha se «kishte zgjedhur pjesën e mirë, që nuk do t'i merrej». Sepse këto gjëra tokësore e të përkohshme veniten bashkë me mishin; kurse ato që janë hyjnore e mendore, dhe që i sjellin dobi jetës së shpirtit, qëndrojnë të patundura, dhe zotërimi i tyre nuk mund të lëkundet. Le të shohim, pra, kuptimin e leximeve që na janë vënë përpara. «Ditën, pra, Shpëtimtari qëndronte në Jerusalem», ku mësonte, sigurisht, israelitët dhe u zbulonte udhën e mbretërisë së qiejve; por kur ra mbrëmja, Ai rrinte bashkë me nxënësit e shenjtë në malin e Ullinjve, në një vend që quhet Gjetsemani; sepse kështu na tregon Ungjillori i urtë Mateu.

Kur, pra, Krishti erdhi atje, siç thotë përsëri diku po ai Mateu: «Mori me vete Pjetrin, Jakovin dhe Joanin, dhe nisi të trishtohej e të ankthohej; dhe u tha atyre: ‹Shpirti im është i hidhëruar deri në vdekje.› Dhe përsëri, si shkoi pak më tej, u gjunjëzua e u lut, duke thënë: ‹Atë, në daç, hiqe këtë kupë prej meje; por jo vullneti im, po yti u bëftë.›» Shih këtu, të lutem, thellësinë e ekonomisë në mish dhe lartësinë e asaj urtësie që s'mund të shprehet me asnjë fjalë; ngul mbi të syrin depërtues të mendjes, dhe, po të mundësh të shohësh mjeshtërinë e hijshme të misterit, edhe ti do të thuash: «O, thellësi e pasurisë edhe e urtësisë edhe e diturisë së Perëndisë! Sa të pahulumtueshme janë gjykimet e Tij dhe të pagjurmueshme udhët e Tij!» «Nisi, thotë, të trishtohej e të ankthohej.» Për ç'arsye, o Zot? Vallë edhe Ti u trembe nga vdekja? Mos u tërhoqe nga vuajtja, i zënë nga frika? E megjithatë, a nuk i mësove apostujt e shenjtë të mos i përfillnin tmerret e vdekjes, duke thënë: «Mos u frikësoni nga ata që vrasin trupin, po nuk mund të vrasin shpirtin»? Edhe po të thoshte ndokush se hiri i trimërisë shpirtërore është dhurata jote për të zgjedhurit, nuk do të largohej nga e vërteta; sepse çdo forcë vjen prej Teje, dhe çdo guxim e çdo gjallëri e mendjes në çdo përballje më fisnike. Ti je nga natyra Jeta dhe shkaku i jetës. Ty të presim si Shpëtimtar e Çlirimtar, dhe si Shkatërrues të prishjes. Prej Teje të gjithë marrin jetën dhe qenien e tyre. Ti ke bërë çdo gjë që merr frymë. Engjëjt janë për Ty, prej Teje dhe nëpërmjet Teje, po ashtu edhe gjithë krijesa e arsyeshme. Ty të foli i lumi David për ne: «Dërgon Frymën tënde, dhe krijohen; dhe përtërin faqen e dheut.» Si, pra, trishtohesh e ankthohesh, dhe je i hidhëruar deri në vdekje? Sepse Ti e dije qartë, meqë je Perëndi nga natyra dhe di gjithçka që ka për të ndodhur, se, duke duruar vdekjen në mish, do t'i çliroje nga vdekja banorët e gjithë dheut dhe do ta turpëroje Satanain; se do të ngrije trofeun e fitores mbi çdo fuqi të ligë e kundërshtare; se do të njiheshe nga secili dhe do të adhuroheshe si Perëndia dhe Krijuesi i të gjithave. E dije se do të plaçkitje Hadin; se do t'i çliroje ata që ndodhen atje nga pranga që kishin qëndruar shumë shekuj; se do të ktheje drejt Teje gjithçka që gjendet nën qiell. Këto gjëra Ti vetë na i shpalle që në lashtësi me anë të profetëve të shenjtë. Të kemi dëgjuar duke thënë qartë, kur ishe i ngjashëm me ne: «Tani është gjyqi i kësaj bote; tani prijësi i kësaj bote do të dëbohet jashtë. Dhe unë, kur të ngrihem lart nga dheu, do t'i tërheq të gjithë tek unë.» «Me të vërtetë po ju them, se po të mos bjerë kokrra e grurit në tokë e të vdesë, mbetet vetëm; por, në vdektë, jep shumë fryt.» Për ç'arsye, pra, trishtohesh e ankthohesh? Po, thotë, jo pa vend gjendem kështu në ankth. Sepse e di mirë se, duke pranuar të vuaj mundimin mbi kryq, do t'i çliroj nga çdo e keqe të gjithë ata që janë nën qiell, dhe do të bëhem shkak bekimesh të pafundme për banorët e gjithë dheut. Nuk e kam të panjohur zgjidhjen e vdekjes, as heqjen e prishjes trupore, as përmbysjen e tiranisë së djallit, as ndjesën e mëkatit. Por, sido që të jetë, më dhemb për Israelin, të parëlindurin, sepse tani e tutje nuk është më as ndër shërbëtorët. Pjesa e Zotit dhe litari i trashëgimisë sime do të bëhet «pjesë dhelprash», siç është shkruar. Ai që qe i dashuri tani urrehet fort; ai që kishte premtimet zhvishet krejt nga dhuratat e mia; vreshti i këndshëm me rrushin e tij të pasur tani e tutje do të bëhet tokë e shkretë, vend i tharë e pa ujë. «Sepse do t'u urdhëroj reve që të mos lëshojnë shi mbi të.» «Do të shemb gardhin e tij, dhe do të bëhet plaçkë; edhe do të rrëzoj murin e tij, dhe do të shkelet me këmbë.» Dhe më thuaj, cili bujk, kur vreshti i tij është i shkretuar e i rrënuar, nuk do të ndiente ankth për të? Cili bari do të ishte aq i ashpër e i vrazhdë, sa, kur t'i shkonte kopeja drejt shkatërrimit, të mos vuante asgjë për të? Këto janë shkaqet e trishtimit tim; për këto gjëra jam i hidhëruar. Sepse jam Perëndi i butë, që dua të kursej. «Nuk kam kënaqësi në vdekjen e mëkatarit, po më fort që të kthehet nga udha e tij e ligë dhe të rrojë.» E drejtë është, pra, madje shumë e drejtë, që, si i mirë dhe i mëshirshëm, jo vetëm të gëzohem për atë që sjell gëzim, por edhe të ndiej hidhërim për gjithçka që sjell dhembje.

Por se Ai e mëshiroi Jerusalemin, meqë e dinte mirë atë që do të ndodhte, dhe se ai do të duhej të duronte çdo mjerim për shkak të krimeve të tij kundër Tij, mund ta mësosh edhe nga kjo. Sepse Ai u ngjit nga Judeja në Jerusalem, dhe, siç thotë Ungjillori, «kur e pa qytetin, qau për të dhe tha: ‹Ah, sikur t'i kishe njohur, edhe ti, gjërat që të sjellin paqe; por tani ato janë fshehur nga sytë e tu.›» Sepse, ashtu si qau për Llazarin, nga dhembshuria për gjithë gjininë njerëzore, që qe bërë pre e prishjes dhe e vdekjes, po kështu themi se u trishtua kur pa Jerusalemin gati të mbytur në mjerime të skajshme dhe në fatkeqësi për të cilat s'kishte shërim.

Dhe që të mësonim se cila ishte dëshira e Tij për Israelin, Ai u tha nxënësve se ishte në trishtim dhe ankth. Sepse do të kishte qenë e pamundur që ata të mësonin çfarë fshihej brenda Tij, po të mos e kishte zbuluar me fjalë se cilat ishin ndjenjat e Tij.

Edhe këtë e quaj të nevojshme t'i shtoj asaj që u tha: se pësimi i trishtimit, ose sëmundja, siç mund ta quajmë, e ankthit të rëndë, nuk mund t'i përkasë natyrës hyjnore dhe të pandjeshme të Fjalës; sepse kjo është e pamundur, meqë ajo qëndron përtej çdo pësimi. Por themi se Fjala e mishëruar deshi gjithashtu t'i nënshtrohej masës së natyrës njerëzore, duke u pandehur se pëson atë që i përket asaj. Ashtu, pra, si thuhet se pati uri, ndonëse është Jeta dhe shkaku i jetës, dhe buka e gjallë; dhe u lodh gjithashtu nga një udhëtim i gjatë, ndonëse është Zoti i fuqive; kështu edhe thuhet se u trishtua dhe u duk sikur mund të pësonte ankth. Sepse nuk do të kishte qenë e hijshme që Ai të dukej sikur nuk pranonte të duronte gjërat njerëzore, Ai që iu nënshtrua zbrazjes dhe qëndroi brenda masës së natyrës njerëzore. Fjala, pra, e Perëndisë Atë është krejtësisht e lirë nga çdo pësim; por me urtësi dhe për hir të ekonomisë iu nënshtrua dobësive të njerëzimit, që të mos dukej se refuzonte atë që kërkonte ekonomia; madje, iu bind edhe zakoneve e ligjeve njerëzore; vetëm se, siç thashë, nuk mbajti asgjë prej kësaj në natyrën e Vet.

Ka, megjithatë, shumë, po, fort shumë, për t'u shtuar atyre që u thanë; por tani për tani e ndalim rrëfimin tonë, dhe e ruajmë atë që mbetet për një takim tjetër, në qoftë se Krishti, Shpëtimtari ynë i përbashkët, do të na mbledhë sërish këtu; nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin, Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.