Lluka 22:39-46

Edhe një herë kam ardhur të shlyej atë që ju kam premtuar dhe t'i jap një përfundim të përshtatshëm fjalimit tim për Krishtin. Sepse në çdo rast është e rrezikshme të flasësh të pavërteta; por, kur diçka e tillë ndodh në ato gjëra që janë të rëndësishme për ndërtimin tonë shpirtëror, atëherë me të drejtë duhet të kemi frikë se mos tërheqim mbi vete dënimin prej së larti dhe se mos bëhemi gazi i të gjithëve.

Thamë, pra, në mbledhjen tonë të fundit se Krishti, Shpëtimtari i të gjithëve, ishte me nxënësit e shenjtë në Malin e Ullinjve, ndërkohë që ai gjarpër me shumë koka, Satanai, i përgatiste grackën e vdekjes; kurse krerët e sinagogës së hebrenjve dhe nxënësi që e tradhtoi nuk linin, si të thuash, asgjë pa bërë për të vënë dorë mbi të, dhe kishin mbledhur tashmë ata që do ta kapnin, një çetë ushtarësh të Pilatit bashkë me një turmë shërbëtorësh të ligj. Pikërisht, pra, kur po bëhej gati sulmi, ai u trishtua dhe i këshilloi nxënësit të vepronin po ashtu, siç e kërkonte çasti, duke thënë: «Rrini zgjuar dhe lutuni, që të mos bini në ngasje.» Dhe, që të mos u sillte dobi vetëm me fjalë, por të ishte ai vetë shembull i asaj që duhej të bënin, «u largua pak prej tyre, aq sa hidhet një gur, ra në gjunjë, thotë, dhe u lut, duke thënë: ‹Atë, po të duash, largoje këtë kupë prej meje.›» Tani ndoshta dikush mund të pyesë: «Përse nuk u lut bashkë me nxënësit e shenjtë, por u largua prej të tjerëve dhe u lut i vetëm?» Kjo ndodhi që të mësojmë shembullin e asaj mënyre lutjeje që i pëlqen Perëndisë. Sepse, kur lutemi, nuk është e udhës të dalim para syve të botës, as të kërkojmë të na shohin shumë veta, se mos, duke u zhytur në llucën e përpjekjeve për t'u pëlqyer njerëzve, e bëjmë krejt të kotë mundin e lutjeve tona. Pikërisht në këtë faj kishin rënë skribët dhe farisenjtë; sepse Zoti ynë madje njëherë i qortoi, ngaqë u pëlqente të luteshin nëpër qoshet e rrugëve dhe të bënin lutje të gjata nëpër sinagoga, që t'i shihnin njerëzit. Por për ata që kanë vendosur të jetojnë me ndershmëri dhe që përpiqen ta ruajnë fort dashurinë e tyre për të, ai e përcakton ligjin e lutjes me këto fjalë: «Por ti, kur të lutesh, hyr në dhomën tënde dhe, si të mbyllësh derën, lutju Atit tënd që është në të fshehtë; dhe Ati yt, që sheh në të fshehtë, do të të shpërblejë.» Kudo, pra, e gjejmë duke u lutur i vetëm, që të mësoni edhe ju se me Perëndinë, që është mbi të gjitha, duhet të flasim me mendje të qetë dhe me zemër të prehur, të çliruar nga çdo trazirë. Sepse Pavli i urtë shkruan: «Dua, pra, që burrat të luten duke ngritur duar të përshpirtshme, pa zemërim dhe pa dyshim.»

Ai po lutej, pra, kur ata që do ta kapnin ishin tashmë te dera. Dhe askush që ka mend le të mos thotë se ai i bëri këto lutje sikur të kishte nevojë për forcë a ndihmë nga ndonjë tjetër (sepse ai vetë është forca dhe fuqia e plotfuqishme e Atit), por kjo ndodhi që prej saj të mësojmë përherë të flakim tej shkujdesjen, sa herë që na mundon ngasja, na shtyp përndjekja, na kurdis pabesia grackën e vet dhe përgatit rrjetën e vdekjes. Sepse vetë mjeti i shpëtimit tonë është të rrimë zgjuar, të biem në gjunjë, të bëjmë lutje të pandërprera dhe të kërkojmë ndihmën që vjen prej së larti, se mos na qëllon të dobësohemi dhe të pësojmë një anijembytje tepër të tmerrshme.

Sepse trimëria shpirtërore është vërtet diçka fort e denjë për shenjtorët; por ata që duan t'i bëjnë ballë dhunës së ngasjeve duhet, po ju them, të kenë një mendje të vendosur dhe, si të thuash, të palëkundur. Sepse është shenjë e një paditurie të plotë të jesh tepër i sigurt në përleshje, dhe kush mendon kështu nuk shpëton nga faji i mburrjes. Prandaj, po e përsëris, duhet të bashkojmë guximin dhe durimin me përulësinë e mendjes; dhe, po të na vijë atëherë ndonjë ngasje, mendja jonë do të jetë gati t'i bëjë ballë me trimëri. Megjithatë, le t'i kërkojmë Perëndisë fuqinë për të duruar burrërisht; sepse në lutjet tona jemi urdhëruar të themi: «Mos na shtjer në ngasje, por çlirona nga i ligu.»

Ja, pra, shihe mirë shembullin e sjelljes sate, të përvijuar për ty në Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithë neve; dhe le të vëmë re edhe ne mënyrën e lutjes së tij. «Atë, thotë, po të duash, largoje këtë kupë prej meje.» A e sheh se Krishti e bëri lutjen e vet kundër ngasjes me një nderim që i ka hije njeriut? «Sepse, po të duash, thotë, largoje.» Dhe këtu kujto atë që shkroi i lumi Pavël për të: «Ai që në ditët e mishit të tij i kushtoi lutje e përgjërime, me klithma të forta dhe me lot, Atij që mund ta shpëtonte nga vdekja, dhe u dëgjua për përshpirtshmërinë e tij, edhe pse ishte Bir, mësoi bindjen nga ato që pësoi; dhe, si u bë i përsosur, u bë shkak i jetës së përjetshme për të gjithë ata që i binden.» Sepse, porsi një prej nesh, ai ia lë vullnetit të Atit të vet kryerjen e gjithçkaje që kishte për të ndodhur. Prandaj, po të na qëllojë edhe neve ndonjëherë të biem në telashe të papritura dhe të përballojmë ndonjë luftë të brendshme, le t'i lutemi Perëndisë jo aq që gjërat të përfundojnë sipas vullnetit tonë, por më tepër le të kërkojmë që të bëhet ajo që ai e di se është e udhës dhe e dobishme për të mirën e shpirtrave tanë. «Sepse nuk dimë ç'të kërkojmë në lutje ashtu si duhet»; por ai është thesar i çdo gjëje, dhe atyre që e duan u jep atë që është e përshtatshme për ta.

Tani, ato që thashë, shpresoj, janë të dobishme për të mirën e të gjithë juve; por, po të na duhet të gjejmë edhe ndonjë shpjegim tjetër për këtë lutje, mund të themi gjithashtu se ajo qorton ligësinë e hebrenjve; dhe le ta shpjegojmë tani se në ç'mënyrë. E keni dëgjuar Krishtin kur tha: «Atë, po të duash, largoje këtë kupë prej meje.» A ishte, pra, Mundimi i tij një vepër e pavullnetshme? A ishte nevoja që ai të pësonte, ose më saktë dhuna e atyre që kurdisnin kundër tij, më e fortë se vullneti i tij? Jo, themi ne. Sepse Mundimi i tij nuk ishte vepër e pavullnetshme, ndonëse, nga një anë tjetër, ishte i dhimbshëm, ngaqë sillte me vete flakjen dhe shkatërrimin e sinagogës së hebrenjve. Sepse nuk ishte vullneti i tij që Israeli të bëhej vrasësi i Zotit të vet; ngaqë, duke vepruar kështu, do të binte nën një dënim të plotë, do të bëhej i flakur dhe do të përjashtohej nga pjesa në dhuratat e tij e në shpresën që u është përgatitur shenjtorëve, kurse dikur kishte qenë populli i tij, i vetmi i tij, i zgjedhuri i tij dhe trashëgimtari i birësuar. Sepse Moisiu u tha: «Ja, qiejt dhe dheu janë të Zotit, Perëndisë suaj; dhe pikërisht ju zgjodhi Zoti ndër gjithë kombet, që të jeni populli i tij.» Ishte e drejtë, pra, që ta dinim qartë se, nga dhembshuria për Israelin, ai do ta kishte larguar prej vetes nevojën për të pësuar; por, meqë s'ishte e mundur që ai të mos e duronte Mundimin, iu nënshtrua edhe atij, sepse kështu e deshi edhe Perëndia Atë bashkë me të.

Por eja të shqyrtojmë edhe këtë më tej. «A e thirrën atë vendimi i Perëndisë Atë dhe vullneti i vetë Birit, si prej domosdoshmërie, drejt Mundimit? Dhe, po të jetë kështu dhe po të jetë e vërtetë ajo që thashë, a nuk ishte medoemos që dikush të bëhej tradhtari dhe që israelitët të arrinin në një shkallë të tillë guximi, sa ta mohonin Krishtin, ta turpëronin në mënyra të ndryshme dhe t'i kurdisnin edhe vdekjen mbi kryq?» Por, po të ishte kështu, si do të mund të thoshte ai: «Mjerë ai njeri nga i cili tradhtohet Biri i njeriut! Do të kishte qenë më mirë për të po të mos kishte lindur.» Dhe ç'shkak i drejtë do të kishte që Israeli të shkatërrohej dhe të dënohej me mjerimet e luftës? Sepse si mund t'i kundërvihej vendimit të Perëndisë dhe qëllimeve të tij të papërballueshme? Perëndia nuk është i padrejtë, por i peshon veprat tona me gjykim të shenjtë. Si mund, pra, ta quajë të vullnetshme atë që ishte e pavullnetshme? Sepse Perëndia Atë pati mëshirë për banorët e tokës, që ishin në mjerim, të zënë në leqet e mëkatit dhe të nënshtruar ndaj vdekjes e prishjes, të përkulur edhe nën dorën e një tirani dhe të robëruar nga tufa demonësh. Ai dërgoi nga qielli Birin e vet, që të ishte Shpëtimtar e Çlirimtar; dhe ky u bë i ngjashëm me ne edhe në trajtë. Por, ndonëse e dinte që më parë se ç'do të pësonte, dhe ndonëse turpi i Mundimit të tij nuk ishte fryt i vullnetit të vet, ai pranoi ta duronte, që të shpëtonte tokën, sepse kështu e deshi Perëndia Atë bashkë me të, nga mirësia dhe dashuria e tij e madhe për njerëzimin. «Sepse Perëndia e deshi aq botën, sa dha edhe Birin e tij të Vetëmlindur, që kushdo që beson në të të mos humbasë, por të ketë jetë të përjetshme.» Për sa i përket, pra, turpit të Mundimit të tij, ai nuk deshi të pësonte; por, meqë ishte e pamundur që ai të mos pësonte, për shkak të mizorisë së hebrenjve, të mosbindjes së tyre dhe të dhunës së tyre të shfrenuar, «duroi kryqin, duke e përçmuar turpin», «dhe iu bind Atit deri në vdekje, madje deri në vdekjen e kryqit. Por Perëndia, thotë, e lartësoi tej mase dhe i dha një emër që është mbi çdo emër, që në emër të Jisu Krishtit të përkulet çdo gju i atyre që janë në qiell, në tokë e nën tokë, dhe çdo gjuhë të rrëfejë se Jisu Krishti është Zot, për lavdi të Perëndisë Atë.» Amin.