← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 22:47-53

«22:47-53. Ndërsa ai po fliste, ja një turmë, edhe ai që quhej Juda, një nga të dymbëdhjetët, u printe atyre, edhe iu afrua Jisuit që ta puthte. Sepse u kishte dhënë atyre këtë shenjë: ‹Cilindo që të puth, ai është.› Por Jisui i tha: ‹Judë, me një puthje po e tradhton Birin e njeriut?› Edhe kur ata që ishin me të panë ç'do të bëhej, thanë: ‹Zot, a t'i biem me shpatë?› Edhe njëri prej tyre goditi shërbëtorin e kryepriftit dhe i preu veshin e djathtë. Por Jisui u përgjigj e tha: ‹Lërini deri këtu.› Edhe i preku veshin dhe e shëroi. Edhe Jisui u tha atyre që kishin dalë kundër tij, që ishin kryepriftërinjtë, krerët e rojës së tempullit dhe pleqtë: ‹Si kundër një kusari keni dalë, me shpata e me shkopinj, që të më zini? Kur isha përditë me ju në tempull, nuk i shtritë duart kundër meje; por kjo është ora juaj dhe pushteti i errësirës.›»

Shumë pasione të hidhura i bëjnë luftë shpirtit të njeriut dhe, duke e sulmuar me dhunë të papërballueshme, e ulin deri në vepra të pahijshme. Por më e keqja nga të gjitha është ajo rrënjë e çdo të keqeje, lakmia e parasë, në rrjetat e pashkëputshme të së cilës ra aq thellë ai nxënës tradhtar, sa pranoi madje të bëhej shërbëtor i dredhisë së djallit dhe vegël e krerëve të ligj në sinagogën e hebrenjve, në paudhësinë e tyre kundër Krishtit.

Edhe këtë e tregon sërish qartë kuptimi i leximeve ungjillore. Sepse Shpëtimtari i kishte paralajmëruar apostujt e shenjtë se do të kapej dhe do të duronte, nga dora e mëkatarëve, mundimin e tij mbi kryq. Bashkë me këtë, ai urdhëroi gjithashtu që, kur t'i shtrëngonte ngasja, të mos lodheshin as të flinin në kohë të papërshtatshme, por përkundrazi të rrinin zgjuar e të qëndronin këmbëngulës në lutje. Ndaj, ndërsa ai po fliste ende për këto gjëra, «Ja, thotë, një turmë, edhe ai që quhej Juda, një nga të dymbëdhjetët, u printe atyre.» A e sheh se Ungjillori i lumtur pikëllohet dhe, si të thuash, madje ligështohet? Sepse nuk e lejon veten as të mbajë në kujtesë nxënësin që u ble kaq lehtë; nuk pranon as ta përmendë me emër atë të ligun, sepse thotë: «ai që quhej Juda.» Po pse? Vallë nuk e dinte se ai njeri ishte radhitur ndër të zgjedhurit dhe numërohej në shoqërinë e apostujve të shenjtë? Por, siç e thashë tashmë, ai urrente edhe vetë emrin e tij, dhe prandaj shprehja: «ai që quhej Juda.»

Megjithatë, Ungjillori shton se ky ishte një nga të dymbëdhjetët; edhe kjo ka rëndësi të madhe, për të treguar më plotësisht fajin e krimit të tradhtarit. Sepse ai që ishte nderuar njësoj me të tjerët dhe stolisur me nderet apostolike, ai i zgjedhuri dhe i dashuri, i çmuar si i denjë për tryezën e shenjtë dhe për nderimet më të larta, u bë udha dhe mjeti për vrasësit e Krishtit. Ç'vajtim mund të mjaftojë për të, ose ç'lumenj lotësh nuk duhet të derdhë secili nga sytë, kur mendon nga ç'lumturi ra ai fatkeq në një mjerim kaq të skajshëm! Për disa monedha pa vlerë ai nuk qëndroi më me Krishtin dhe humbi shpresën te Perëndia, nderimin, kurorat, jetën dhe lavdinë e përgatitur për ndjekësit e vërtetë të Krishtit, si dhe të drejtën për të mbretëruar bashkë me të.

Megjithatë, ia vlen të shohim ç'natyrë kishte dredhia e tij. Ai u kishte dhënë atyre vrasësve një shenjë, duke thënë: «Cilindo që të puth, ai është.» E kishte harruar krejt lavdinë e Krishtit dhe, në marrëzinë e tij të plotë, mendonte ndoshta se mund të mbetej i pazbuluar, duke ofruar një puthje, që është shenja e dashurisë, por me zemrën plot mashtrim të hidhur e të paudhë. E megjithatë, edhe kur e shoqëronte Krishtin, Shpëtimtarin tonë të përbashkët, në udhëtimet e tij bashkë me apostujt e tjerë, e kishte dëgjuar shpesh të parathoshte ç'do të ndodhte; sepse, si Perëndi për nga natyra, i dinte të gjitha dhe ia kishte thënë hapur tradhtinë e tij, kur u tha apostujve të shenjtë: «Me të vërtetë po ju them se një nga ju po më tradhton.» Si mund të mbeteshin, pra, të panjohura qëllimet e tij? Jo, por brenda tij ishte gjarpri që luftonte kundër Perëndisë; ai ishte banesa e djallit. Sepse një nga ungjillorët e shenjtë ka thënë se, ndërsa ai rrinte në tryezë me nxënësit e tjerë, Shpëtimtari i dha një copë bukë, pasi e ngjeu në enë: «edhe pas asaj kafshate hyri Satanai në të.» I afrohet, pra, Krishtit si dikush që s'është në vete nga vera; dhe, ndonëse ishte vegël e mashtrimit dhe e tradhtisë, shtiret sikur kishte një dashuri të jashtëzakonshme. Prandaj Krishti, krejt me të drejtë, e dënoi me një ashpërsi më të madhe, duke thënë: «Judë, me një puthje po e tradhton Birin e njeriut?» Edhe Mateu thotë se, kur tradhtari iu afrua Krishtit, Shpëtimtarit tonë të përbashkët, e puthi dhe shtoi: «Të falem, Mësues.» A i thua «Të falem» Atij që, me anën tënde, bëhet pre e vdekjes? Si mund të ishte e vërtetë një fjalë e tillë? Kështu që shohim se, meqenëse ai i rremi, Satanai, ishte brenda tij, ai përdori gënjeshtër edhe kur tha «Të falem». Për shkak të veprave të tilla, profeti thotë diku: «Gjuha e tyre është majë shtize që shpon; fjalët e gojës së tyre janë mashtruese; të afërmit i flet fjalë paqeje, por në shpirtin e tij ka armiqësi.»

Por, veç kësaj, duhet të kujtojmë edhe atë që ka shkruar Joani hyjnor për këtë ngjarje; sepse ai ka rrëfyer se «rojet e hebrenjve iu afruan për ta zënë Jisuin; edhe ai u doli përpara, duke thënë: ‹Kë kërkoni?› Kur rojet i thanë ‹Jisuin Nazaretas›, ai ia dorëzoi veten në duart e atyre vrasësve, duke thënë: ‹Unë jam.› Por ata, thotë, u zmbrapsën; edhe kjo ndodhi tri herë.» Cili ishte, pra, qëllimi i kësaj? Dhe për ç'arsye Shpëtimtari ua ofroi veten, kurse ata ranë përtokë kur e dëgjuan të thoshte: «Unë jam»? Kjo ndodhi që ata të mësonin se mundimi i tij nuk i ndodhi pa vullnetin e tij dhe se nuk do të kishin mundur ta zinin, po të mos kishte pranuar ai të kapej. Sepse nuk ishte prej fuqisë së tyre që e kapën Krishtin dhe e çuan te sundimtarët e ligj, por ai iu dorëzua vetë mundimit, duke ditur mirë se mundimi i tij mbi kryq ishte për shpëtimin e gjithë botës.

Nxënësit e lumtur, të shpuar nga nxitja e dashurisë hyjnore, nxorën shpatat për të zmbrapsur sulmin. Por Krishti nuk e lejoi që të bëhej kjo, përkundrazi qortoi Pjetrin, duke thënë: «Ktheje shpatën tënde në këllëfin e saj, sepse të gjithë ata që kanë rrokur shpatën, prej shpatës do të vdesin.» Dhe me këtë ai na ka dhënë edhe një shembull se si duhet ta mbajmë fort dashurinë tonë ndaj tij dhe deri ku mund të shkojë zelli i zjarrtë i devotshmërisë sonë. Sepse ai nuk do që ne të përdorim shpata për t'u kundërvënë armiqve, por, duke përdorur dashurinë dhe maturinë, duhet t'i mundim fuqishëm ata që na kundërshtojnë. Po kështu edhe Pavli na mëson, duke thënë: «Ne rrëzojmë arsyetimet dhe çdo lartësi që ngrihet kundër njohjes së Perëndisë dhe robërojmë çdo mendim, që t'i bindet atij.» Sepse lufta për hir të së vërtetës është shpirtërore, dhe armatura që u ka hije shenjtorëve është mendore dhe plot dashuri për Perëndinë. «Sepse duhet të veshim parzmoren e drejtësisë dhe përkrenaren e shpëtimit, të marrim mburojën e besimit dhe shpatën e Frymës, që është fjala e Perëndisë.» Kështu, pra, Shpëtimtari e zbut zellin e pamasë të apostujve të shenjtë; dhe, duke penguar shembullin e një veprimi të tillë, shpall se ata që janë të parët në fenë e tij nuk kanë kurrfarë nevoje për shpata. Dhe, me madhështi hyjnore, e shëroi atë që kishte marrë goditjen, duke u dhënë kështu edhe këtë shenjë hyjnore atyre që kishin ardhur ta zinin, për dënimin e tyre.

Por se askush nuk mbizotëroi me forcë mbi fuqinë dhe vullnetin e tij, ai e tregon kur thotë: «Si kundër një kusari keni dalë, me shpata e me shkopinj, që të më zini? Kur isha përditë me ju në tempull, nuk i shtritë duart kundër meje.» A i qorton, pra, Krishti krerët e hebrenjve që nuk i kishin kurdisur më parë grackën vdekjeprurëse? Jo, nuk është ky kuptimi i tij, por më tepër ky: kur ju ishte e lehtë të më zinit, ndërsa çdo ditë jepja mësim në tempull, nuk më kapët. Po pse? Sepse ende nuk doja të vuaja, por prisja një kohë të përshtatshme për mundimin tim. Dhe kjo kohë tani ka ardhur; sepse mos jini të paditur se «kjo është ora juaj dhe pushteti i errësirës», domethënë se ju është dhënë një kohë e shkurtër, gjatë së cilës keni pushtet mbi mua. Por si ju është dhënë, dhe në ç'mënyrë? Me vullnetin e Atit, që pajtohet për këtë bashkë me vullnetin tim. Sepse unë desha që, për shpëtimin dhe jetën e botës, t'i nënshtrohesha mundimit tim. Ju keni, pra, një orë kundër meje, domethënë një kohë shumë të shkurtër e të kufizuar, atë që qëndron midis kryqit të çmuar dhe ngjalljes prej të vdekurve. Edhe kjo është fuqia që i është dhënë errësirës; por errësira është emri i Satanait, sepse ai është vetë nata dhe errësira; edhe Pavli i lumtur thotë për të: «se perëndia i kësaj bote ua ka verbuar mendjet atyre që nuk besojnë, që të mos u ndriçojë drita e ungjillit të lavdisë së Krishtit.» Pushteti, pra, iu dha Satanait dhe hebrenjve që të ngriheshin kundër Krishtit; por ata gërmuan për veten gropën e shkatërrimit. Sepse ai, me anë të mundimit të tij, shpëtoi gjithçka nën qiell dhe u ngjall të tretën ditë, pasi shkeli nën këmbë perandorinë e vdekjes; kurse ata sollën mbi kokat e tyre një dënim të pashmangshëm, bashkë me atë nxënës tradhtar. Le ta dëgjojnë, pra, Frymën e Shenjtë, që thotë me anë të zërit të Psalmistit: «Përse u tërbuan kombet dhe popujt menduan gjëra të kota? U ngritën mbretërit e dheut, edhe sundimtarët u mblodhën bashkë kundër Zotit dhe kundër Krishtit të tij.» Po çfarë vjen pas kësaj? «Ai që rri në qiej, thotë, do të qeshë me ta, edhe Zoti do t'i përqeshë.» Këta të mjerë, pra, u përfshinë në krimin e vrasjes së Zotit të tyre; kurse ne e lëvdojmë si Shpëtimtarin dhe Çlirimtarin tonë, Zotin tonë Jisu Krishtin, nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë lavdi dhe pushtet Perëndisë Atë, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it