Lluka 23:24-31

«23:24-31. Edhe Pilati dha vendimin që të bëhej ç'kërkonin ata. Edhe lëshoi atë që qe hedhur në burg për kryengritje e për vrasje, të cilin e kërkonin; kurse Jisuin ia dorëzoi vullnetit të tyre. Edhe, ndërsa po e çonin, kapën një farë Simoni nga Kirena, që po vinte nga fusha, edhe i vunë kryqin, që ta mbante pas Jisuit. Edhe e ndiqte një turmë e madhe njerëzish, si edhe grash, që e vajtonin dhe e qanin. Po Jisui u kthye nga ato dhe u tha: ‹Bija të Jerusalemit, mos qani për mua, po qani për veten tuaj dhe për fëmijët tuaj. Sepse ja, po vijnë ditët në të cilat do të thonë: Lum shterpat, dhe barqet që s'lindën kurrë, dhe gjinjtë që s'ushqyen kurrë. Atëherë do të fillojnë t'u thonë maleve: Bini mbi ne! dhe kodrave: Na mbuloni! Sepse, në qoftë se këto ia bëjnë drurit të njomë, ç'do t'i bëhet të thatit?›»

«Frika e Perëndisë është neveri për keqbërësit», edhe kjo thënie është e vërtetë, sepse Shkrimi i Shenjtë s'mund të gënjejë. Sepse dëshira për të jetuar në mënyrë të drejtë e të shenjtë është krejt e huaj për ata që e duan ligësinë; edhe, meqë vrulli i pasioneve të tyre i sulmon si bishë e egër, ata nuk duan t'i dëgjojnë fjalët e atyre që i qortojnë, po quajnë armik këdo që do t'u mësonte të jetonin mirë. Ishte pikërisht kjo ndjenjë që i shtyu turmat e hebrenjve ta urrenin Krishtin; e megjithatë, ajo drejt së cilës i thërriste ishte shpëtimi dhe falja e mëkatit: një jetesë e denjë për admirim, një drejtësi më e lartë se ligji, një shërbesë frymërore më e lartë se figurat e hijet.

E kishin sjellë te Pilati të Shenjtin dhe të Drejtin, e thoshin kundër tij fjalë të dhunshme e të shfrenuara, e derdhnin akuza të shpifura; edhe aq gjatë ngulmuan në egërsinë me të cilën e paditnin, saqë më në fund Pilati dha vendimin që të bëhej si donin ata, ndonëse kishte thënë botërisht: «Nuk gjej asnjë faj te ky njeri.» Po ata, thotë, thirrën: «Ngrije! Kryqëzoje!» Pikërisht për këtë thirrje, të pamëshirshme e të paligjshme, Zoti i kishte qortuar me gojën e profetit Isaia; sepse kështu është shkruar: «Sepse vreshti i Zotit të ushtrive, një bimë e re dhe e dashur, është njeriu i Judës; edhe prita që ai të bënte drejtësi, po ai bëri paudhësi; edhe jo drejtësi, po një britmë.» Edhe në një vend tjetër tha për ta: «Mjerë ata, sepse janë larguar prej meje; të mjerë janë, sepse kanë mëkatuar kundër meje; po unë i shpengova, edhe ata folën gënjeshtra kundër meje.» Edhe përsëri: «Krerët e tyre do të bien nga shpata, për shkak të paturpësisë së gjuhës së tyre.»

Pilati, pra, thotë, dha vendimin që të bëhej ç'donin ata; po do të kishte qenë më mirë për ata, sikur të kishte mbizotëruar vullneti i Pilatit dhe vendimi të kishte qenë ta lironte Zotin nga çdo faj e ta nxirrte të Pafajshmin dhe të Drejtin nga prangat e tij. Po ata kundërshtuan dhe u vunë me vrull kundër, edhe kështu korrën një fitore që qe nëna e humbjes së tyre; që u ngriti lakun; që qe dado e rrënimit të tyre; edhe që i fejoi me një mjerim të rëndë e të pashmangshëm.

E megjithatë, ja, të lutem, sodite atë gjarpër rebel, të përzënë nga sundimi që kishte mbi ne të gjithë, duke gërmuar gropën e shkatërrimit për vete dhe për ushtritë e liga që i shërbejnë. Sepse, siç thotë Psalmisti: «Johebrenjtë u zunë në shkatërrimin që bënë vetë; në lakun që ngritën u kap këmba e tyre. Zoti njihet nga gjyqet që bën; në veprat e duarve të veta u kap mëkatari.» Sepse veprat e duarve të veta iu bënë lak, edhe «ra në gropën që kishte hapur; mundimi i tij iu kthye mbi kokë, edhe paudhësia e tij i zbriti mbi majën e kokës së vet»; sepse, siç thashë, u përzu nga mendjemadhësia që kishte mbi ne. Edhe këtë na e mësoi Shpëtimtari; sepse, kur po gatitej të duronte për ne Mundimin e tij shpëtues, tha: «Tani është gjyqi i kësaj bote; tani do të dëbohet prijësi i kësaj bote. Edhe unë, po të ngrihem lart nga dheu, do t'i tërheq të gjithë tek unë.» Djalli, pra, e çoi Jisuin drejt kryqit, që Ai, kur të ngrihej lart, të tërhiqte të gjithë drejt vetes, edhe që kështu vetë ai të mbetej i zhveshur nga adhuruesit e tij, ai që, në kulmin e mendjemadhësisë së vet, kishte guxuar të thoshte: «Tërë botën do ta mbaj në dorë si një fole, edhe si vezë të braktisura do ta marr; edhe s'ka njeri që të më shpëtojë ose të flasë kundër meje.» Nuk prisje, pra, që dikush të ngrihej kundër teje, ndërsa po rrëmbeje atë që s'ishte jotja. Profetët, megjithatë, guxuan ta bënin këtë, ndonëse, me nxitjet e tua, israelitët shtyheshin vazhdimisht drejt dhunës e vrasjeve të ndyra. Atëherë u ngrit kundër teje dhe foli kundër teje Zoti i gjithçkaje, që kishte marrë formën e shërbëtorit. U shfaq në masën e një profeti, ndonëse ishte Dhuruesi i çdo profecie e dijeje; në përulje lavdie, ndonëse ishte i lartë dhe përmbi gjithçka; në dobësi si e jona, ndonëse ishte Zoti i ushtrive. Edhe ti nuk e njohe Shpëtimtarin; edhe, siç thotë profeti Jeremia: «U gjete dhe u zure, sepse u ngrite kundër Zotit.» Edhe si u zure? Në këtë: ata që ishin në errësirë dhe në padijen që shkaktove ti, morën dritë; ata që endeshin në gabim u kthyen në udhën e drejtë; sundimi yt i ashpër dhe tiranik u rrëzua; thumbi i mëkatit u hoq; edhe vdekja u vra me vdekjen e Krishtit. Të tilla janë të mirat që kreu për ne Mundimi i Shpenguesit. Çoje, pra, po, çoje Jisuin drejt kryqit që do të jetë rrënimi yt; grumbullo për vete flakën e pashueshme; hap gropën në të cilën do të hidhesh, duke u shkelur nën këmbët e atyre që i frikësohen Atij. Në qoftë se e sheh të kryqëzuar e të varur në dru, dhe qesh për këtë, do ta shohësh, madje së shpejti, të ngjallur prej së vdekurish, edhe atëherë do të vajtosh për vdekjen, sepse ka rënë. Qaj pa u përmbajtur para pamjes së shkatërrimit të rrëzuar; qaj, ndërsa Ai e rikrijon natyrën e njeriut për jetë; ndërsa e nënshtron mëkatin, që bashkë me ty na kishte tiranizuar egërsisht; edhe, që tani e tutje, mos akuzo më askënd që është i dobët; «sepse është Perëndia ai që shfajëson: kush është ai që dënon?» edhe, siç thotë Psalmisti: «Çdo paudhësi do të mbyllë gojën e vet.»

Shpenguesi, pra, u çua drejt Mundimit të tij shpëtues; po kryqin e tij, thotë, ia ngarkuan Simonit të Kirenës. Një ungjillor tjetër i shenjtë, megjithatë, na tregon se vetë Zoti e mbajti drurin; edhe domosdo të dyja janë të vërteta. Sepse Shpëtimtari me të vërtetë e mbajti kryqin, po ndoshta, në mes të udhës, ai i Kirenës u ndesh me ta, edhe e kapën dhe e vunë ta mbante në vend të Tij. Edhe ka një arsye të rëndësishme përse Krishti, Shpëtimtari i të gjithëve, e mbajti vetë kryqin; sepse për të thuhet me gojën e Isaias: «Për ne lindi një Fëmijë, edhe një Bir na u dha, sundimi i të cilit është mbi supin e tij.» Sepse sundimi i tij ishte kryqi, me të cilin u bë Mbret mbi botën, në qoftë se është e vërtetë se «u bë i bindur ndaj Atit deri në vdekje, madje deri në vdekjen e kryqit; për këtë arsye edhe Perëndia e lartësoi tej mase dhe i dha një emër që është mbi çdo emër, që në emrin e Jisu Krishtit të përkulet çdo gju, i atyre që janë në qiell, mbi dhe e nën dhe; edhe çdo gjuhë të rrëfejë se Jisu Krishti është Zot, për lavdi të Perëndisë Atë.»

Edhe këtë, mendoj, është me rëndësi të vëmë re këtu: kur i lumi Abraham u ngjit në malin që i qe treguar, për të flijuar atje Isakun sipas urdhrit të Perëndisë, ia ngarkoi drutë djaloshit; edhe ai qe figurë e Krishtit, që mban kryqin e vet mbi supe dhe ngjitet drejt lavdisë së Mundimit të tij. Sepse që Mundimi i tij ishte lavdia e Krishtit, na e mësoi vetë Ai, duke thënë: «Tani u lavdërua Biri i njeriut, edhe Perëndia u lavdërua në të. Në qoftë se Perëndia u lavdërua në të, edhe Perëndia do ta lavdërojë atë në vetvete, edhe do ta lavdërojë menjëherë.»

Po shkonte, pra, drejt vendit të kryqëzimit; edhe pas tij vinin gra që qanin, si edhe shumë të tjerë. Sepse, si të thuash, gjinia femërore është vazhdimisht e prirur drejt lotëve, edhe ka një natyrë të gatshme të ligështohet sa herë afrohet ndonjë gjë e hidhur. «Po ju, o bija të Jerusalemit, thotë Ai, ndalini ata lot për mua; pushoni vajtimet tuaja; edhe qani më mirë për veten tuaj dhe për fëmijët tuaj; sepse do të vijnë ditët, thotë, në të cilat shterpësia do të jetë më e parapëlqyeshme për gratë sesa të kenë lindur fëmijë.» Si, në ç'mënyrë? Sepse, kur lufta ra mbi vendin e hebrenjve, të gjithë u shkatërruan krejtësisht, të vegjël e të mëdhenj; edhe foshnjat bashkë me nënat, edhe bijtë bashkë me etërit, u shkatërruan pa dallim. Atëherë, thotë, njerëzit do ta çmojnë mbi çdo gjë të shtypen nën kodra e male; sepse, në mjerimet e skajshme, ato fatkeqësi që janë më pak mizore bëhen, si të thuash, të dëshirueshme. «Sepse, në qoftë se, thotë Ai, këto ia bëjnë drurit të njomë, ç'do t'i bëhet të thatit?»

Po ia vlen të shohim ç'do të thotë Shpëtimtari me këto fjalë. Sepse thënia ka trajtën e një shëmbëlltyre, a më mirë të një shembulli, po është plot me një kuptim frymëror; edhe ka për qëllim, mendoj, të lërë të kuptohet ndoshta ajo që vijon. Ai e quan veten drurin e njomë, atë pra që ka gjethe e fryte e lule. Po frytet e tij ishin mësimet, këshillat dhe shfaqja e një fuqie hyjnore në mrekullitë e tij hyjnore e të pashprehshme. Sepse cila nga veprat e tij nuk është më e madhe sesa mund ta arrijë admirimi ynë? I ngjalli të vdekurit, i pastroi të lebrosurit, i shëroi të verbrit, edhe veprat e tjera që bëri janë të tilla që zgjojnë tek ne lëvdimin më të përsosur. Po, ndonëse këto ishin veprat e tij, prapëseprapë krerët romakë, a më mirë Pilati, që e dënoi dhe dha kundër tij një vendim të padrejtë, i shkaktuan atij këto tallje mizore. «Kur, pra, thotë Ai, komandantët romakë më shkaktuan mua të tilla gjëra, ndonëse më shohin të stolisur me kaq lavdi e lëvdim, ç'do t'i bëjnë Israelit, kur ta shohin si një trung të thatë e të pafrytshëm? Sepse tek ai s'do të shohin asgjë të admirueshme, për të cilën mbase do ta çmonin të denjë për nderim e mëshirë. Sigurisht, do ta djegin me zjarr, pa i treguar mëshirë; madje, do të pësojë mizoritë që i nxit tërbimi i egër.» Sepse të tilla qenë mjerimet në të cilat ranë israelitët, kur Perëndia, që gjykon me drejtësi, kërkoi prej tyre ndëshkimin për ligësinë e tyre kundër Krishtit. Po mbi ne, që kemi besuar tek ai, Krishti derdh hir e bekim; me anë të tij dhe bashkë me të, Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.