Lluka 23:32-43

«23:32-43. Dhe po çoheshin edhe dy të tjerë, keqbërës, për t'u vrarë bashkë me të. Dhe, kur arritën në vendin që quhet Kafkë, atje e kryqëzuan atë dhe keqbërësit, njërin në të djathtë e tjetrin në të majtë. Dhe ndanë rrobat e tij e hodhën short. Dhe populli rrinte e shikonte. Edhe krerët e përqeshnin dhe thoshin: ‹Të tjerët i shpëtoi; le të shpëtojë veten, po qe se ky është Krishti, i zgjedhuri i Perëndisë.› Edhe ushtarët e talleshin me të; i afroheshin, i jepnin uthull dhe i thoshin: ‹Në qofsh ti Mbreti i hebrenjve, shpëto veten.› Dhe mbi të ishte edhe një mbishkrim: ‹Ky është Mbreti i hebrenjve.› Dhe njëri nga keqbërësit që ishin varur e blasfemonte, duke thënë: ‹Në qofsh ti Krishti, shpëto veten edhe ne.› Por tjetri, duke e qortuar, u përgjigj e tha: ‹A nuk ke frikë nga Perëndia, ti që je nën po atë dënim? Dhe ne me të drejtë, sepse marrim atë që na takon për veprat tona; kurse ky nuk ka bërë asgjë të keqe.› Dhe tha: ‹Jisu, kujtomë kur të vish në mbretërinë tënde.› Dhe Jisui i tha: ‹Me të vërtetë po të them, sot do të jesh bashkë me mua në parajsë.›»

I lumi Pavël e quan misterin e mishërimit të të Vetëmlindurit të denjë për çdo admirim dhe, si të thuash, mbetet i mahnitur para urtësisë dhe madhështisë së planit të shpëtimit, kur thotë: «O thellësi e pasurisë, e urtësisë dhe e dijenisë së Perëndisë!» Sepse vër re se si Shpëtimtari i të gjithëve dhe Zoti, nëpërmjet të cilit Ati solli në qenie çdo gjë, e ripërtërin natyrën e njeriut dhe e rikthen në atë që ishte në fillim: ai vetë u bë i ngjashëm me ne dhe për ne i mori përsipër vuajtjet tona. Sepse njeriu i parë ishte vërtet në fillim në parajsën e kënaqësisë, i fisnikëruar nga mungesa e vuajtjes dhe e prishjes; por, kur e përçmoi urdhërimin që i qe dhënë dhe, duke ngrënë frytin e pemës së ndaluar, ra nën mallkim e dënim dhe në lakun e vdekjes, Krishti, siç thashë, me po atë gjë e rikthen sërish në gjendjen e tij të parë. Sepse ai u bë fryti i pemës, kur duroi për ne kryqin e çmuar, që të shkatërronte vdekjen, e cila nëpërmjet pemës kishte pushtuar trupat e njerëzve. Ai duroi vuajtjen që të na çlironte nga vuajtjet; «u përbuz dhe nuk u çmua», siç është shkruar, që të na bënte të nderuar; nuk bëri asnjë mëkat, që të kurorëzonte natyrën tonë me lavdi të ngjashme; ai që për ne u bë njeri, iu nënshtrua edhe fatit tonë, dhe ai që i jep jetë botës, iu nënshtrua vdekjes në mish. A nuk është, pra, i thellë misteri? A nuk duhet të pranojmë se ekonomia hyjnore tejkalon çdo fjalë? Ç'dyshim mund të ketë për këtë? Le të përsërisim, pra, ndërsa i ngremë lavdet tona, atë që u këndua me harpën e Psalmistit: «Sa të mëdha janë veprat e tua, o Zot! Të gjitha i bëre me urtësi.»

Kur, pra, ai ishte varur mbi kryqin e çmuar, bashkë me të u varën dy kusarë. Dhe ç'del prej kësaj? Për sa i përket qëllimit të hebrenjve, ishte vërtet përqeshje; por ishte përkujtimi i profecisë, sepse është shkruar se «u numërua bashkë me të paudhët». Për ne ai u bë mallkim, domethënë i mallkuar, sepse përsëri është shkruar: «I mallkuar është kushdo që varet mbi dru.» Por kjo vepër e tij e zhduku mallkimin që rëndonte mbi ne, sepse ne, bashkë me të e për shkak të tij, jemi të bekuar. Dhe, duke e ditur këtë, i lumi David thotë: «Të bekuar jemi prej Zotit, që bëri qiellin dhe dheun»; sepse nga vuajtjet e tij bekimet zbresin mbi ne. Ai në vendin tonë i shleu borxhet tona; i mbajti mëkatet tona dhe, siç është shkruar, «në vendin tonë u godit». «I ngriti ato në trupin e vet mbi dru», sepse është e vërtetë se «me vurratat e tij ne u shëruam». Edhe ai u sëmur për shkak të mëkateve tona, dhe ne çlirohemi nga sëmundjet e shpirtit. Ai duroi përbuzjen, përqeshjet dhe pështymat; sepse krerët e sinagogës së hebrenjve e talleshin me të, tundnin kokat e tyre të ndyra dhe lëshonin mbi të një gaz të hidhur, ndërsa thoshin: «Të tjerët i shpëtoi; le të shpëtojë veten, po qe se është Krishti.» Por, në qoftë se vërtet nuk besoje se ai ishte Krishti, përse e vrave si trashëgimtarin? Përse deshe të rrëmbeje trashëgiminë e tij? Në qoftë se i shpëtoi të tjerët, dhe ti e di se kështu ishte vërtet, si mund t'i mungonte fuqia për të shpëtuar veten nga duart e tua? Ti dëgjove në tempull ata që e kishin për detyrë të këndonin e të thoshin pareshtur në kor: «Shpuan duart e mia dhe këmbët e mia; numëruan të gjitha kockat e mia; dhe ata vetë rrinin e më vështronin. Ndanë rrobat e mia midis tyre, edhe mbi petkun tim hodhën short.» Dhe përsëri: «Më dhanë vrer për ushqim, edhe për etjen time më dhanë të pija uthull.» Meqenëse, pra, ishe i ditur në ligj, sepse për të tillë e mbaje veten, si u bë që e le pa shqyrtuar profecinë dhe atë që qe parathënë për këto gjëra? Ishte detyra jote të pyesje kush ishte ai që i thoshte këto fjalë, domethënë kujt duhej t'ia vishje këto vargje. Ti dëgjove prijësin tënd të madh, Moisiun, tek parathoshte egërsinë e sulmeve të tua; sepse ai tha se «do të shohësh Jetën tënde të varur mbi një dru», domethënë, do të shohësh të varur mbi një dru atë që është shkaku i jetës, ose më mirë vetë Jetën. E si, atëherë, e shpërfille krejt profecinë e Moisiut, me të cilin mburreshe aq shumë? Sepse të kemi dëgjuar tek shpall haptas: «Ne jemi nxënës të Moisiut.» Më thuaj, ç'do të thuash kur tund kokën kundër tij? Mos e përbuz durimin e butë të Vuajtësit? Apo e bën për të treguar ngurtësinë prej guri të mendjes sate? A mezi pret ta nënshtrosh Prijësin e Jetës vdekjes së mishit? Përse përzihesh në punë të shenjta? Përse kurdis një plan që nuk do të mund ta bësh të qëndrojë? «Ai që rri në qiej do të qeshë me ta, edhe Zoti do t'i përqeshë», siç është shkruar.

Bashkë me të, pra, u varën dy kusarë, siç thashë, madje për të përqeshur mundimin që i sjell shpëtim gjithë botës; por prej tyre njëri, thotë, i ngjante në sjelljen e vet paudhësisë së hebrenjve, tek nxirrte po ato fjalë si ata dhe shqiptonte lirisht fjalë blasfemuese. «Sepse, në qofsh ti Krishti, thotë, shpëto veten edhe ne.» Por tjetri, që ndoqi një udhë tjetër, me të drejtë është i denjë për admirimin tonë, sepse besoi tek ai; dhe, ndonëse po vuante një ndëshkim kaq të hidhur, qortoi britmat e furishme të hebrenjve dhe fjalët e atij që ishte varur bashkë me të. Ai «e rrëfeu mëkatin e vet, që të drejtësohej»; u bë paditësi i udhëve të veta të liga, që Perëndia t'ia falte fajin; sepse është shkruar: «Thashë se do t'ia rrëfej Zotit paudhësinë time, dhe ti e fale ligësinë e zemrës sime.» Ai i dha Krishtit një dëshmi të papërlyer, qortoi mungesën e dashurisë së hebrenjve ndaj Perëndisë dhe dënoi vendimin e Pilatit: «sepse ky njeri, thotë, nuk ka bërë asgjë të keqe.» O sa i bukur është ky rrëfim! Sa të urta arsyetimet dhe sa të përsosura mendimet! Ai u bë rrëfimtari i lavdisë së Shpëtimtarit dhe paditësi i krenarisë së atyre që e kryqëzuan. Ç'shpërblim mori, atëherë? Për ç'nderime u çmua i denjë? Ose ç'dobi fitoi ky kusar, që i pari pohoi besimin? Ra mbi një thesar që ia vlente të fitohej; u bë i pasur papritur dhe zotërues i çdo bekimi; fitoi trashëgiminë e shenjtorëve dhe arriti që emri i tij të shkruhej lart, në qiell; u gjend në librin e jetës ai që mbante dënimin me vdekje, dhe u numërua bashkë me banorët e qytetit që është lart.

Dhe le ta shohim rrëfimin e tij të besimit, tejet të bukur. «Jisu, thotë, kujtomë kur të vish në mbretërinë tënde.» Ti e sheh të kryqëzuar dhe e quan mbret; atë që mbante përbuzje e vuajtje, ti e pret të vijë në lavdi hyjnore; e sheh të rrethuar nga një turmë hebrenjsh, nga çeta e ligë e farisenjve dhe nga togu i ushtarëve të Pilatit, të cilët të gjithë e përqeshnin, dhe asnjë i vetëm prej tyre nuk e rrëfeu ...

* * * * * * * * *