Lluka 2:8-18

Predikim i Shën Kirilit, kryepeshkopit të Aleksandrisë, nga Komentet mbi Ungjillin sipas Llukës; mbi lindjen në mish të Shpëtimtarit tonë

«2:8-18. Edhe në atë vend ishin barinj, që rrinin zgjuar e bënin roje natën mbi tufën e tyre. Edhe engjëlli i Zotit erdhi tek ata, edhe lavdia e Perëndisë ndriti mbi ta, edhe u frikësuan me frikë të madhe. Edhe engjëlli u tha atyre: ‹Mos u frikësoni, sepse ja, po ju sjell lajmin e mirë të një gëzimi të madh, që do të jetë për gjithë popullin: se sot ju lindi në qytetin e Davidit një Shpëtimtar, që është Krishti Zot. Edhe kjo është shenja juaj: do të gjeni një foshnjë të mbështjellë me pelena, e shtënë në grazhd.› Edhe befas u bë bashkë me engjëllin një shumicë ushtrie qiellore, që lëvdonin Perëndinë e thoshin: ‹Lavdi Perëndisë në më të lartat, edhe mbi dhe paqe, ndër njerëz mirëdashje.› Edhe si ikën engjëjt prej tyre në qiell, barinjtë i thanë njëri-tjetrit: ‹Le të shkojmë deri në Betlehem, e të shohim këtë fjalë që u bë, që na e bëri të njohur Zoti.› Edhe erdhën me nxitim, e gjetën Marinë edhe Josifin, edhe foshnjën të shtënë në grazhd. Edhe si i panë, bënë të njohur fjalën që iu tha atyre për këtë fëmijë. Edhe të gjithë ata që dëgjuan u çuditën për ato që u thanë atyre barinjtë.»

Le ta filloj fjalimin tim drejtuar juve me atë që është shkruar në librin e Psalmeve: «Ejani të lëvdojmë Zotin dhe t'i këndojmë Perëndisë, Shpëtimtarit tonë». Sepse Ai është Kreu i së kremtes sonë. Prandaj le të tregojmë veprat e Tij fisnike dhe le të rrëfejmë mënyrën e asaj ekonomie hyjnore të hartuar aq bukur, me anë të së cilës Ai e shpëtoi botën dhe vuri mbi secilin prej nesh zgjedhën e mbretërisë së Tij, ekonomi që me të drejtë e admirojmë. I lumturi David, pra, thotë në Psalme: «Duartrokitni, o gjithë popujt». Dhe shton edhe këtë: «Këndoni me mençuri; Perëndia vuri një mbret mbi gjithë johebrenjtë». Sepse ky mister i shenjtë u krye me një urtësi që i përshtatet plotësisht Krishtit, po të jetë e vërtetë, siç është pa dyshim e vërtetë, se Zoti, ndonëse është Perëndi, na u shfaq, dhe, ndonëse është në trajtën e Perëndisë Atë dhe zotëron një epërsi të pashoqe mbi gjithçka, mori shëmbëllimin e një skllavi. Por edhe kështu Ai mbeti Perëndi dhe Zot, sepse nuk pushoi së qeni ai që kishte qenë.

Çeta e profetëve të shenjtë kishte shpallur qysh më parë si lindjen e Tij në mish, ashtu edhe marrjen e shëmbëllimit tonë, gjëra që do të ndodhnin në kohën e duhur. Dhe tani që kjo shpresë kishte arritur përmbushjen e vet, fuqitë e arsyeshme të qiellit u sjellin lajmin e gëzuar të shfaqjes dhe të paraqitjes së Tij në këtë botë, më së pari barinjve atje në Betlehem, të cilët kështu qenë të parët që e njohën misterin. Dhe figura i përgjigjet së vërtetës, sepse Krishti u zbulohet barinjve shpirtërorë, që t'ua predikojnë Atë të tjerëve, ashtu siç edhe atëherë engjëjt e shenjtë ua mësuan barinjve misterin e Tij, dhe këta vrapuan për t'ua çuar lajmin e gëzuar shokëve të tyre. Prandaj engjëjt janë të parët që e predikojnë Atë dhe që shpallin lavdinë e Tij si Perëndi, i lindur në mish në mënyrë të mrekullueshme prej një gruaje.

Por ndoshta dikush do të ngrejë këtë kundërshtim: «Ai që sapo kishte lindur ishte ende foshnjë, i mbështjellë me pelena dhe i vënë në grazhd; si e lëvduan, pra, fuqitë e larta si Perëndi?». Ndaj një kundërshtie të tillë arsyetimi ynë qëndron i patundur. Kupto, o njeri, thellësinë e misterit! Perëndia ishte në trajtë të dukshme si ne, Zoti i gjithçkaje në shëmbëllimin e një skllavi, megjithëse lavdia e zotërimit është e pandashme prej Tij. Kupto se i Vetëmlinduri u bë mish, se pranoi të lindte prej një gruaje për ne, që të hiqte mallkimin e shqiptuar mbi gruan e parë; sepse asaj iu tha: «Me dhembje do të lindësh fëmijë». Sepse, duke lindur fëmijë për vdekje, gratë duronin thumbin e vdekjes. Por, meqë një grua lindi në mish Emanuelin, që është Jeta, fuqia e mallkimit u zhbë, dhe bashkë me vdekjen pushuan edhe dhembjet që nënat e kësaj bote duhej të duronin kur lindnin.

A do të doje të mësoje edhe një arsye tjetër të kësaj çështjeje? Kujto ç'ka shkruar për Të Pavli fort i urtë: «Sepse, sa i përket pafuqisë së ligjit, në të cilën ai ishte i dobët për shkak të mishit, Perëndia, duke dërguar Birin e vet në shëmbëllimin e mishit mëkatar dhe për shkak të mëkatit, e dënoi mëkatin në mishin e Tij, që kërkesa e drejtë e ligjit të përmbushet te ne, që nuk ecim sipas mishit, por sipas Frymës». Çfarë do të thotë, pra, kur pohon se Biri u dërgua «në shëmbëllimin e mishit mëkatar»? Ja çfarë. Ligji i mëkatit rri i fshehur në gjymtyrët tona të mishit, bashkë me nxitjen e turpshme të epsheve të natyrshme; por kur Fjala e Perëndisë u bë mish, domethënë njeri, dhe mori shëmbëllimin tonë, mishi i Tij ishte i shenjtë dhe plotësisht i dëlirë, kështu që Ai ishte vërtet në shëmbëllimin e mishit tonë, por jo sipas masës së tij. Sepse Ai ishte krejtësisht i lirë nga njollat dhe nga trazimet e natyrshme të trupave tanë, si dhe nga ajo prirje që na çon drejt asaj që s'është e lejueshme.

Kur, pra, ta shohësh foshnjën të mbështjellë me pelena, mos e ndal mendimin tënd vetëm te lindja e Tij në mish, por ngjitu në soditjen e lavdisë së Tij hyjnore; ngrije lart mendjen, ngjitu në qiell. Kështu do ta soditësh Atë në lartësinë më të epërme, të veshur me lavdi të patejkalueshme; do ta shohësh «të ulur mbi një fron të lartë e të lartësuar»; do t'i dëgjosh serafimët që e himnojnë dhe që thonë se qielli e toka janë plot me lavdinë e Tij. Vërtet! Edhe mbi tokë kjo ndodhi, sepse lavdia e Perëndisë ndriti mbi barinjtë dhe pati një mori ushtrish qiellore që shpallnin lavdinë e Krishtit. Dhe kjo është ajo që u shpall qëmoti me zërin e Moisiut: «Gëzohuni, o qiej, bashkë me Të, dhe le ta adhurojnë Atë të gjithë bijtë e Perëndisë». Sepse shumë profetë të shenjtë kishin lindur herë pas here, por zëri i engjëjve nuk kishte lavdëruar kurrë asnjërin prej tyre; sepse ata ishin njerëz dhe, në të njëjtën masë si ne, shërbëtorë të vërtetë të Perëndisë e bartës të fjalëve të Tij. Por jo kështu ishte Krishti, sepse Ai është Perëndi dhe Zot, dhe Ai që i dërgon profetët e shenjtë; dhe, siç thotë psalmisti: «Kush ndër retë do të krahasohet me Zotin, dhe kush prej bijve të Perëndisë do t'i ngjajë Zotit?». Sepse emërtimi i birërisë na jepet prej Tij si dhuratë hiri neve, që rrimë nën zgjedhë dhe jemi skllevër nga natyra; por Krishti është Biri i vërtetë, domethënë Biri i Perëndisë Atë nga natyra, edhe kur ishte bërë mish; sepse Ai vazhdoi, siç e thashë, të ishte ai që kishte qenë përherë, ndonëse mori mbi Vete atë që s'kishte qenë.

Dhe se ajo që them është e vërtetë, na e siguron sërish profeti Isaia, duke thënë: «Ja, virgjëresha do të mbetet me barrë e do të lindë një Bir, dhe do ta quajnë emrin e Tij Emanuel; gjalpë e mjaltë do të hajë; para se të njohë a të zgjedhë të keqen, do të parapëlqejë të mirën; sepse, para se Fëmija të dallojë të mirën a të keqen, nuk i bindet së keqes, ngaqë zgjedh të mirën». E megjithatë, a nuk është e qartë për të gjithë se një foshnjë e sapolindur, që, për shkak të moshës së njomë, ende s'është në gjendje të kuptojë asgjë, nuk mund ta dallojë të mirën nga e keqja? Sepse s'di fare asgjë. Por te Shpëtimtari ynë Krishti kjo qe një mrekulli e madhe dhe e jashtëzakonshme, sepse, ende foshnjë, hëngri gjalpë e mjaltë. Dhe, meqë ishte Perëndi, i bërë mish në mënyrë të parrëfyeshme, njihte vetëm të mirën dhe qe i çliruar nga ajo prishje që i përket njeriut. Edhe kjo është një veti e Qenies më të lartë; sepse ajo që është e mirë nga natyra, në mënyrë të patundur e të pandryshueshme, i përket posaçërisht Asaj, dhe vetëm Asaj: «sepse askush nuk është i mirë, përveç një Perëndie të vetme», siç ka thënë vetë Shpëtimtari.

A do të doje të shohësh një virtyt tjetër të Fëmijës? A do të doje të shohësh se Ai është Perëndi nga natyra, Ai që sipas mishit lindi prej gruaje? Mëso ç'thotë për Të profeti Isaia: «Dhe iu afrova profeteshës, dhe ajo mbeti me barrë e lindi një djalë; dhe Zoti më tha: ‹Quaje emrin e Tij: Rrëmbe shpejt, plaçkit me nxitim. Sepse, para se Fëmija të dijë të thërrasë baba a nënë, do të marrë forcën e Damaskut›». Sepse njëkohësisht me lindjen e Krishtit u plaçkit fuqia e djallit. Sepse në Damask ai kishte qenë objekt adhurimi fetar dhe kishte pasur atje shumë adhurues; por kur Virgjëresha e shenjtë lindi, fuqia e tiranisë së tij u thye, sepse johebrenjtë u fituan për njohjen e së vërtetës; dhe frytet e tyre të para e prijësit ishin magët, që erdhën nga lindja në Jerusalem, të cilëve mësues iu bë qielli dhe mësues shkolle një yll.

Prandaj mos e shih Atë që u vu në grazhd thjesht si foshnjë, por në varfërinë tonë shih Atë që si Perëndi është i pasur, dhe në masën e njerëzisë sonë, Atë që ua kalon banorëve të qiellit dhe që prandaj lavdërohet edhe nga engjëjt e shenjtë. Dhe sa fisnik ishte himni: «Lavdi Perëndisë në më të lartat, edhe mbi dhe paqe, ndër njerëz vullnet i mirë!». Sepse engjëjt dhe kryeengjëjt, fronet dhe zotërimet, e lart mbi ta serafimët, duke ruajtur rendin e tyre të caktuar, janë në paqe me Perëndinë; sepse kurrë, në asnjë mënyrë, nuk e shkelin pëlqimin e Tij, por qëndrojnë të patundur në drejtësi e në shenjtëri. Kurse ne, qenie të mjera, duke i ngritur epshet tona kundër vullnetit të Zotit tonë, ishim vënë në gjendjen e armiqve ndaj Tij. Por me anë të Krishtit kjo u zhduk, sepse Ai është paqja jonë; sepse Ai na bashkoi nëpërmjet Vetes me Perëndinë Atë, duke hequr nga mesi shkakun e armiqësisë, domethënë mëkatin, dhe kështu na shfajëson me anë të besimit, na bën të shenjtë e të paqortueshëm dhe i thërret pranë Vetes ata që ishin larg. Përveç kësaj, i krijoi të dy popujt në një njeri të ri të vetëm, e kështu bëri paqe dhe i pajtoi të dy në një trup me Atin. Sepse Perëndisë Atë i pëlqeu të përmbledhë në një tërësi të re të gjitha gjërat në Të, të lidhë bashkë gjërat e poshtme dhe ato të sipërme, e të bëjë një grigjë të vetme ata në qiell dhe ata në tokë. Krishti, pra, u bë për ne edhe Paqe edhe Vullnet i Mirë; nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi, nder e fuqi, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.