Lluka 2:21-24

Fort e madhe është vërtet kjo mbledhje dhe i zellshëm është dëgjuesi, sepse e shohim Kishën plot; mirëpo mësuesi është i varfër. Megjithatë, ai që i jep njeriut gojë e gjuhë, do të na pajisë edhe me mendime të mira. Sepse diku ai vetë thotë: «Hape gojën tënde gjerë, edhe unë do ta mbush». Prandaj, meqenëse ju të gjithë u mblodhët me zell me rastin e kësaj kremteje të gëzuar të Zotit tonë, le ta kremtojmë me shkëlqim të kremten, me pishtarë gazmorë, dhe le të përsiatim atë që u përmbush në mënyrë hyjnore, si të thuash, këtë ditë, duke mbledhur për vete nga çdo anë gjithçka që mund të na forcojë në besim e në përshpirtëri.

Së fundmi e pamë Emanuelin shtrirë si foshnjë në grazhd, të mbështjellë si njeri me pelena, por të lavdëruar me himne si Perëndi nga ushtria e engjëjve të shenjtë. Sepse ata ua shpallën barinjve lindjen e tij, ndërsa Perëndia Atë u kishte dhënë banorëve të qiellit privilegjin e veçantë të ishin të parët që do ta shpallnin. Edhe sot e kemi parë të bindur ndaj ligjeve të Moisiut, ose më mirë, e kemi parë atë që, si Perëndi, është Ligjvënësi, të nënshtruar ndaj urdhërimeve të veta. Edhe arsyen e kësaj na e mëson Pavli fort i urti, duke thënë: «Kur ishim foshnja, ishim robër nën elementet e botës; por, kur erdhi plotësia e kohës, Perëndia dërgoi Birin e vet, të lindur prej gruaje, të lindur nën ligj, që të shpengonte ata që ishin nën ligj». Prandaj Krishti i shpengoi nga mallkimi i ligjit ata që, ndonëse i nënshtroheshin, s'kishin mundur t'i mbanin urdhërimet e tij. Edhe si i shpengoi? Duke e përmbushur atë. Edhe, për ta thënë ndryshe: që të shlyente fajin e shkeljes së Adamit, ai u tregua i bindur e i nënshtruar në çdo pikëpamje ndaj Perëndisë Atë në vendin tonë; sepse është shkruar: «Ashtu si me mosbindjen e njërit njeri të shumtët u bënë mëkatarë, kështu edhe me bindjen e njërit të shumtët do të bëhen të drejtë». Ai, pra, ia nënshtroi qafën ligjit bashkë me ne, sepse kështu e kërkonte plani i shpëtimit; ngaqë i takonte të përmbushte çdo drejtësi. Sepse, pasi mori formën e shërbëtorit dhe u rreshtua tashmë ndër ata që rrinin nën zgjedhë, për shkak të natyrës së tij njerëzore, ai një herë madje pagoi gjysmën e siklit te mbledhësit e tatimit, ndonëse nga natyra i lirë dhe, si Bir, i padetyruar të paguante tatimin. Prandaj, kur ta shohësh duke e mbajtur ligjin, mos u skandalizo, as mos e radhit të lirin ndër skllevër, por përsiat më mirë thellësinë e planit të shpëtimit.

Kur erdhi, pra, dita e tetë, në të cilën, sipas urdhërimit të ligjit, ishte zakon të bëhej rrethprerja në mish, ai merr emrin e tij, domethënë Jisu, që, i përkthyer, do të thotë shpëtimi i popullit. Sepse kështu kishte dashur Perëndia Atë që të quhej Biri i tij, kur lindi në mish prej gruaje. Sepse atëherë veçanërisht u bë ai shpëtimi i popullit, e jo vetëm i një populli, por i shumë popujve, madje i çdo kombi e i mbarë botës. E mori, pra, emrin e tij po atëherë kur u rrethpre.

Por ejani, le të kërkojmë sërish e të shohim cila është gjëegjëza dhe drejt cilave mistere na çon kjo ngjarje. I lumi Pavli ka thënë: «Rrethprerja s'është asgjë, edhe parrethprerja s'është asgjë». Ndaj kësaj ka gjasa që dikush të kundërshtojë: A urdhëroi, pra, Perëndia i gjithçkaje, me anë të Moisiut fort të urtë, të mbahej një gjë pa vlerë, duke caktuar ndëshkim kundër atyre që e shkelnin? Po, them unë: sepse, për sa i përket natyrës së vetë gjësë, dua të them asaj që bëhet në mish, ajo është krejtësisht asgjë; por është plot me figurën hirplotë të një misteri, ose më saktë përmban shfaqjen e fshehtë të së vërtetës. Sepse ditën e tetë Krishti u ngjall prej së vdekurish dhe na dha rrethprerjen shpirtërore. Sepse ai i urdhëroi apostujt e shenjtë: «Shkoni e bëni nxënës gjithë kombet, duke i pagëzuar në emër të Atit e të Birit e të Frymës së Shenjtë». Edhe ne pohojmë se rrethprerja shpirtërore ndodh kryesisht në kohën e pagëzimit të shenjtë, kur edhe Krishti na bën pjesëtarë të Frymës së Shenjtë. Edhe për këtë, sërish, ishte figurë Jisui i lashtësisë, ai që ishte prijësi pas Moisiut. Sepse ai i pari i shpuri bijtë e Israelit matanë Jordanit; e pastaj, si i ndaloi, i rrethpreu menjëherë me thika prej guri. Kështu, kur të kalojmë Jordanin, Krishti na rrethpret me fuqinë e Frymës së Shenjtë; ai nuk e pastron mishin, por pret ndyrësinë që është në shpirtrat tanë.

Ditën e tetë, pra, Krishti rrethpritet dhe merr, siç thashë, emrin e tij; sepse atëherë, pikërisht atëherë, u shpëtuam prej tij dhe me anë të tij, «në të cilin, thotë, u rrethpretë me një rrethprerje të pabërë me dorë, në zhveshjen e trupit të mishit, me rrethprerjen e Krishtit, të varrosur bashkë me të në pagëzim, në të cilin edhe u ngjallët bashkë me të». Vdekja e tij, pra, ishte për ne, ashtu si edhe Ngjallja dhe rrethprerja e tij. Sepse ai vdiq, që ne, të cilët kemi vdekur bashkë me të kur ai vdiq për mëkatin, të mos jetojmë më për mëkatin; prandaj thuhet: «Në qoftë se kemi vdekur bashkë me të, do të rrojmë edhe bashkë me të». Edhe thuhet se vdiq për mëkatin, jo se kishte mëkatuar, «sepse nuk bëri asnjë mëkat, as u gjet mashtrim në gojën e tij», por për shkak të mëkatit tonë. Ashtu, pra, si vdiqëm bashkë me të kur ai vdiq, kështu edhe do të ngjallemi bashkë me të.

Përsëri, kur Biri ishte ndër ne, ndonëse nga natyra Perëndi dhe Zot i të gjithave, nuk e përçmon masën tonë për këtë arsye, por bashkë me ne i nënshtrohet të njëjtit ligj, ndonëse, si Perëndi, ishte vetë Ligjvënësi. Ashtu si hebrenjtë, rrethpritet kur është tetë ditësh, për të vërtetuar prejardhjen e tij nga fisi i tyre, që të mos e mohojnë. Sepse Krishti pritej të vinte nga fara e Davidit, dhe u dha atyre provën e farefisnisë së tij. Por, ndonëse ai u rrethpre, ata thanë: «Sa për këtë njeri, s'e dimë nga është»; mohimi i tyre do të kishte pasur njëfarë hije arsyeje, sikur ai të mos ishte rrethprerë në mish e të mos e kishte mbajtur ligjin.

Por pas rrethprerjes së tij, ky rit u hoq me ardhjen e asaj që shenjohej prej tij, domethënë pagëzimit; prandaj nuk rrethpritemi më. Sepse rrethprerja, më duket, arriti tri qëllime të ndryshme: së pari, i ndau pasardhësit e Abrahamit me një farë shenje e vule, dhe i dalloi nga gjithë kombet e tjera. Së dyti, parafiguroi në vetvete hirin dhe fuqinë e pagëzimit hyjnor; sepse, ashtu si dikur ai që rrethpritej numërohej ndër popullin e Perëndisë me anë të asaj vule, kështu edhe ai që pagëzohet, pasi ka formuar në vetvete Krishtin si vulë, rreshtohet në familjen e birësuar të Perëndisë. Edhe, së treti, është simboli i besimtarëve të vendosur në hir, të cilët i presin e i mbytin ngritjet e trazuara të kënaqësive e të pasioneve mishore me thikën e mprehtë të besimit dhe me mundime asketike. Ata nuk e presin trupin, por pastrojnë zemrën e rrethpriten në frymë, jo në shkronjë. Lëvdata e tyre, siç dëshmon Pavli hyjnor, s'ka nevojë për vendimin e asnjë gjykate njerëzore, por varet nga vendimi që vjen nga lart.

Pas rrethprerjes së tij, ajo pret më pas kohën e pastrimit të saj; edhe kur u plotësuan ditët, dhe e dyzeta ishte koha e plotë, Perëndia Fjalë, që rri pranë Atit, çohet lart në Jerusalem dhe sillet para Atit në natyrë njerëzore të ngjashme me tonën, e me anë të hijes së ligjit numërohet ndër të parëlindurit. Sepse edhe para Mishërimit të parëlindurit ishin të shenjtë e të kushtuar Perëndisë, dhe i flijoheshin atij sipas ligjit. Oh, sa i madh dhe i mrekullueshëm është plani i shpëtimit! «O thellësi e pasurisë edhe e urtësisë edhe e diturisë së Perëndisë!» Ai që rri në gjirin e Atit, Biri që ndan fronin me të dhe është i përjetshëm bashkë me të, ai nëpërmjet të cilit gjithçka mori qenie në mënyrë hyjnore, iu nënshtrua megjithatë masës së natyrës njerëzore. Madje i kushtoi një flijim Atit të vet, ndonëse adhurohet nga të gjithë e lavdërohet bashkë me të. Edhe çfarë ofroi? Si i parëlindur dhe mashkull, një çift turtujsh ose dy pëllumba të rinj, sipas asaj që caktonte ligji. Por çfarë tregon turtulli? Edhe çfarë tregon tjetri, pëllumbi? Ejani, pra, le ta shqyrtojmë këtë. Njëri, pra, është më i zhurmshmi ndër zogjtë e fushës; kurse tjetri është një krijesë e butë dhe e qetë. Edhe i tillë u bë ndaj nesh Shpëtimtari i të gjithëve: tregoi butësinë më të përsosur dhe, si turtull, qetësoi botën e mbushi vreshtin e vet, domethënë ne që besojmë tek ai, me tingullin e ëmbël të zërit të tij. Sepse është shkruar në Këngën e Këngëve: «Zëri i turtullit u dëgjua në vendin tonë». Sepse Krishti na foli porosinë hyjnore të Ungjillit, që është për shpëtimin e mbarë botës.

U ofruan, pra, turtuj dhe pëllumba kur ai u paraqit para Zotit, dhe atëherë mund të shihej se si takoheshin njëkohësisht e vërteta dhe figurat. Edhe Krishti e dha veten si flijim me erë të këndshme, që të na paraqiste ne nëpërmjet vetes dhe në vetvete te Perëndia Atë, dhe kështu të zhdukte armiqësinë ndaj nesh, që kishte lindur për shkak të shkeljes së Adamit, e të asgjësonte mëkatin që na kishte tiranizuar të gjithëve. Sepse ne jemi ata që dikur thërrisnim: «Vështro nga unë, edhe ki mëshirë për mua».