Lluka 6:21-22

Shpjegim i asaj që vijon

«6:20. Lum ju të varfër, sepse juaja është mbretëria e Perëndisë.»

[Nga siriakishtja] Këto janë fjalët e Shpëtimtarit, kur i drejtonte nxënësit e Tij drejt risisë së jetës ungjillore, pasi i kishte caktuar apostuj. Por duhet të shohim se për cilët të varfër Ai thotë gjëra kaq të mëdha, sepse në Ungjillin sipas Mateut është shkruar: «Lum të varfrit në frymë, sepse e tyre është mbretëria e qiejve». Me këtë Ai do që me shprehjen «të varfrit në frymë» të kuptojmë njeriun që mban mendime të përulura për veten, mendja e të cilit, si të thuash, rri e mbledhur në vetvete, e zemra e tij e butë, gati të përkulet e krejt e çliruar nga faji i krenarisë.

[Nga Mai.] Një njeri i tillë është i denjë për t'u admiruar dhe mik i Perëndisë; madje Ai tha me anë të njërit prej profetëve të shenjtë: «Mbi kë do të vështroj, veçse mbi të përulurin e paqësorin, që dridhet para fjalëve të mia?» Edhe profeti David tha se «zemrën e thyer dhe të përulur Perëndia nuk do ta përçmojë». Për më tepër, edhe vetë Shpëtimtari thotë: «Mësoni prej Meje, se jam zemërbutë dhe i përulur në zemër». Por në leximet që kemi tani përpara, Ai thotë se të varfrit do të jenë të lumtur, pa e shtuar shprehjen «në frymë». Ungjillorët flasin kështu jo se e kundërshtojnë njëri-tjetrin, por se shpeshherë e ndajnë rrëfimin ndërmjet tyre: herë përsërisin të njëjtat hollësi, e herë atë që e ka lënë njëri, e përfshin tjetri në rrëfimin e vet, që atyre që besojnë në Krishtin të mos u fshihet asgjë e nevojshme për të mirën e tyre. [Nga siriakishtja] Me sa duket, pra, këtu me «të varfrit», që Ai i shpall të lumtur, nënkupton ata që nuk kujdesen për pasurinë, që qëndrojnë mbi lakminë, që përbuzin dhuratat e ulëta, që kanë një shpirt të lirë nga dashuria për paranë dhe që nuk çmojnë aspak shpalosjen mburravece të pasurisë.

Kështu, Pavli fort i urtë na udhëheq qartë drejt mësimeve më të mira, kur thotë: «Le të jetë natyra juaj e lirë nga dashuria për paranë, e kënaqur me atë që ka», dhe kësaj i shton se «duke pasur ushqim dhe strehë, me kaq do të kënaqemi». Sepse ishte e nevojshme, tejet e nevojshme, që ata që do të kishin për detyrë të shpallnin lajmin shpëtimtar të Ungjillit, të kishin mendje që nuk shqetësohet për pasurinë dhe merret vetëm me dëshirën për gjëra më të mira. Megjithatë, kjo fjalë nuk vlen për të gjithë ata që kanë pasuri të bollshme, por vetëm për ata që e kanë ngulitur dëshirën te pasuria. E cilët janë këta? Të gjithë ata për të cilët vlejnë fjalët e Shpëtimtarit tonë: «Mos mblidhni për vete thesare mbi dhe».

«6:21. Lum ju që keni uri tani, sepse do të ngopeni.»

Te Mateu, megjithatë, Ai thotë sërish: «Lum ata që kanë uri e etje për drejtësinë, sepse do të ngopen»; kurse këtu thotë thjesht se «ata që kanë uri do të ngopen». Themi, pra, se është gjë e madhe dhe fisnike të kesh uri e etje për drejtësinë, domethënë të përpiqesh vazhdimisht me zell për përshpirtërinë (sepse ky është kuptimi i drejtësisë), sikur kjo të ishte ushqimi dhe pija jonë. Dhe meqë duhet t'i japim edhe kësaj pjese një kuptim në pajtim me shpjegimet e mësipërme, themi sërish kështu: Shpëtimtari i shpalli të lumtur ata që e duan varfërinë e vullnetshme, që të mund ta ndjekin me nder e pa shpërqendrim jetën apostolike. Sepse është krejt e natyrshme që, kur s'kanë as ar as argjend nëpër trasta e as dy palë rroba, të durojnë edhe vështirësi shumë të mëdha në jetesën e tyre dhe mezi të sigurojnë ushqimin për nevojat e veta. Por kjo është barrë e rëndë për ata që heqin varfëri dhe përndjekje, prandaj Ai që i njeh zemrat, shumë me vend, nuk lejon që të na bjerë zemra për shkak të pasojave të varfërisë; sepse thotë se ata që tani kanë uri për hir të përshpirtërisë së tyre ndaj Tij, do të ngopen, domethënë do të gëzojnë të mirat mendore e shpirtërore që i presin.

«6:21. Lum ju që qani tani, sepse do të qeshni.»

[Nga siriakishtja] Ai i shpall të lumtur ata që qajnë dhe thotë se do të qeshin. Por me ata që qajnë nuk nënkuptojmë ata që thjesht derdhin lot nga sytë, sepse kjo është gjë e përbashkët për të gjithë pa përjashtim, qofshin besimtarë a jobesimtarë, kur u ndodh diçka e dhimbshme; por më tepër ata që i shmangen një jete dëfrimi e kotësie dhe kënaqësive mishore. [Nga Mai.] Sepse për të parët themi se rrojnë në dëfrim e në të qeshura, kurse besimtarët, që braktisin luksin dhe jetën e shkujdesur të kënaqësive mishore e gati sa nuk qajnë nga neveria për gjërat e botës, janë të lumtur, siç e shpall Shpëtimtari ynë. Për këtë arsye, meqë na urdhëroi të zgjedhim varfërinë, Ai i kurorëzon me nderime edhe ato gjëra që doemos e shoqërojnë varfërinë, si për shembull mungesën e gjërave të nevojshme për kënaqësi dhe rënien e zemrës që e shkakton skamja; sepse është shkruar: «Të shumta janë skamjet e të drejtit, por Zoti do ta çlirojë nga të gjitha ato».

«6:22. Lum ju, kur t'ju urrejnë njerëzit.»

Zoti e përmendi përndjekjen që më parë, madje para se apostujt të dërgoheshin në misionin e tyre. Ungjilli e paratha atë që do të ndodhte. Sepse ishte fare e natyrshme të pritej se ata që shpallnin lajmin e Ungjillit do të ndesheshin me shumë njerëz të paperëndishëm e të pashenjtë. Ata i bënin hebrenjtë të braktisnin adhurimin sipas ligjit, që të mësonin udhën ungjillore të një jete të virtytshme, dhe njëkohësisht i fitonin idhujtarët që ta pranonin të vërtetën. Sepse të tillë janë ata që, në armiqësinë e tyre kundër përshpirtërisë, nxisin luftëra e përndjekje kundër atyre që predikojnë Jisuin. Prandaj, që të mos i zinte një shqetësim i pavend sa herë të vinte koha kur të tilla gjëra do t'u ndodhnin patjetër nga një anë a nga një tjetër, Ai i paralajmëron, për të mirën e tyre, se edhe sulmi i gjërave të rënda për t'u duruar do t'u sjellë shpërblim e dobi. Sepse do t'ju shajnë, thotë Ai, si mashtrues dhe si njerëz që përpiqen t'i çojnë të tjerët në udhë të shtrembër; do t'ju ndajnë nga vetja, madje nga miqësia dhe shoqëria e tyre. Por asnjë nga këto të mos ju shqetësojë, thotë Ai, sepse ç'dëm mund t'i bëjë një gjuhë e shfrenuar një mendjeje të qëndrueshme? Sepse durimi i këtyre gjërave, thotë Ai, nuk do të mbetet pa fryt për ata që dinë të durojnë me përshpirtëri, por do të jetë kapar i lumturisë më të lartë. Për më tepër, Ai u tregon, për të mirën e tyre, se asgjë e çuditshme nuk do t'u ndodhë, edhe kur t'i vuajnë këto gjëra; përkundrazi, do t'u ngjajnë atyre që para tyre u sillnin israelitëve fjalët që vinin nga lart, prej Perëndisë. Ata u përndoqën, u prenë me sharrë, ranë të vrarë nga shpata, duruan sharje të hedhura mbi ta padrejtësisht. Prandaj Ai do që edhe ata ta kuptojnë se do të jenë pjesëtarë bashkë me ata, veprat e të cilëve i kanë imituar, dhe se nuk do të mbeten pa e fituar kurorën e profetit, pasi kanë ecur në të njëjtën udhë.