Lluka 6:41-45

Nga siriakishtja. Dorëshkrimi 14.551

6:41. «Po pse, thotë, shikon lëmishten që është në syrin e vëllait tënd, por nuk vëren traun që është në syrin tënd?» Më parë na kishte treguar se të gjykuarit e të tjerëve është gjë krejt e ligë dhe e rrezikshme, madje shkak i dënimit përfundimtar, sepse tha: «Mos gjykoni, edhe nuk do të gjykoheni; mos dënoni, edhe nuk do të dënoheni.» Tani, me arsyetime bindëse, na shtyn të shmangim vetë dëshirën për t'i gjykuar të tjerët, e më tepër të shqyrtojmë zemrat tona dhe të përpiqemi t'i çlirojmë nga pasionet që banojnë brenda tyre e nga dobësitë e tyre, duke ia kërkuar këtë Perëndisë; sepse është Ai që shëron ata që e kanë zemrën të thyer dhe që na çliron nga sëmundjet e shpirtit. Sepse, në qoftë se ti vetë, thotë, je i sëmurë me sëmundje më të rrezikshme e më të rënda se ato të të tjerëve, pse, duke lënë pas dore të tuat, u gjen faj atyre, dhe, ndërsa ke një tra në syrin tënd, nis një akuzë të zjarrtë kundër atyre që kanë një lëmishtë? Më thuaj, me ç'guxim e bën këtë? Çliroje më parë veten nga krimet e tua të mëdha e nga pasionet e tua rebele, e atëherë do të mundësh të ndreqësh atë që ka faje vetëm të vogla.

A do të doje ta shihje çështjen qartë e hapur, dhe se është gjë fort e urryer që njerëzit t'i dorëzohen kësaj ndjenje? Një herë, të shtunën, Zoti ynë po ecte nëpër arat me grurë, dhe nxënësit e bekuar këputën disa kallinj e hanin kokrrat, duke i fërkuar me duar. Po disa farisenj u afruan dhe i thonë: «Ja, nxënësit e tu bëjnë atë që nuk është e lejueshme të bëhet ditët e së shtunës!» E megjithatë ata vetë, në shumë mënyra, ishin fajtorë që e shpërfillnin fare ligjin. Sepse edhe profeti Isaia thirri kundër tyre, duke thënë: «Si u bë e përdalë qyteti besnik, Sioni! Ishte plot me gjykim; drejtësia banonte në të, por tani vrasës. Argjendi yt është i pavlefshëm; tregtarët e tu e përziejnë verën me ujë; krerët e tu janë grindavecë, ortakë me vjedhësit, që duan mitën, që rendin pas shpërblimit; nuk u japin të drejtë jetimëve, dhe gjyqit të së vesë nuk i kushtojnë kujdes.» E megjithatë pikërisht këta njerëz, ata vetë që meritonin këto qortime fort të rënda, i akuzonin nxënësit se e shkelnin të shtunën!

Por ata morën një qortim të drejtë nga Krishti, i cili u tha: «Mjerë ju, skribë e farisenj hipokritë, që jepni të dhjetën e mentës e të qimnonit, dhe keni lënë pas dore gjërat më të rënda të ligjit: gjykimin, mëshirën dhe besimin.» Dhe përsëri: «Ju jeni ata që kulloni mushkonjën, kurse gëlltitni devenë.» Sepse, ndërsa mësimi i tyre merrej vetëm me gjëra të parëndësishme dhe dënonin popullin që kishin nën vete për çështjet më të përçmuara, kishin guximin e pacipë, siç thashë, t'i quanin pa asnjë rëndësi ato krime të rënda. Prandaj Shpëtimtari i quajti «varre të zbardhura, që nga jashtë njerëzve u duken vërtet të bukura, kurse përbrenda janë plot me eshtra të vdekurish e me çdo papastërti.» Dhe i tillë është çdo hipokrit; dhe sa herë që duan të hedhin një faj mbi të tjerët, të cilët i janë dorëzuar dobësisë në ndonjë gjë, me të drejtë do t'u thuhet: «Nxirr më parë traun nga syri yt, e atëherë do të shohësh të nxjerrësh lëmishten nga syri i vëllait tënd.»

Prandaj ky urdhërim është i domosdoshëm për këdo që do të jetojë me përshpirtshmëri, por, mbi të gjitha, për ata të cilëve u është besuar udhëzimi i të tjerëve. Sepse, në qoftë se janë të mirë e të matur në mendje, të dashuruar pas jetës së zgjedhur, dhe jo thjesht të njohur me mjeshtëritë e virtytit, por edhe zbatues të tyre, duke vënë në sjelljen e vet shembullin e një jete të shenjtë, mund t'i qortojnë me fytyrë të hapur ata që nuk duan të veprojnë po ashtu, ngaqë nuk ua kanë imituar shembullin, as nuk i kanë ngulitur në vetvete zakonet e tyre të virtytshme. Por, në qoftë se janë të shkujdesur dhe kapen shpejt në lakun e kënaqësive për të bërë keq, si mund t'i qortojnë të tjerët kur i ka zënë e njëjta e metë? Prandaj me urtësi shkruan nxënësit e bekuar, duke thënë: «Le të mos jenë shumë mësues ndër ju, o vëllezërit e mi, sepse e dini se do të marrim një dënim më të madh.» Sepse, siç thotë vetë Krishti, i cili është shpërndarësi i kurorave dhe ndëshkuesi i atyre që bëjnë keq: «Ai që do të bëjë e do të mësojë, do të quhet i madh në mbretërinë e qiejve; kurse ai që nuk bëri, por vetëm mësoi, do të quhet më i vogli në mbretërinë e qiejve.»

Por mund të përfytyroj dikë duke thënë: Si do ta dallojmë njeriun që ka një tra në syrin e tij, po u gjen faj atyre që kanë vetëm një lëmishtë e janë të sëmurë vetëm pjesërisht? Por në këtë nuk ka asgjë të vështirë, thotë; sepse kushdo që të dojë, mund ta shohë lehtë: «sepse nuk ka pemë të mirë që të japë fryt të keq, as pemë të keqe që të japë fryt të mirë; sepse çdo pemë njihet nga fryti i vet.» Prandaj vetë jeta e secilit është ajo që tregon cilat janë zakonet e tij morale. Sepse bukuria e një jete vërtet të nderuar nuk përvijohet me stolisje të jashtme e me virtyte të rreme, por me veprat që bën njeriu; sepse ato janë frytet e një mendjeje që, nga dashuria për përshpirtshmërinë, zgjedh një jetë të paqortueshme. Prandaj me vepra, e jo me dukje të jashtme, duhet të shohim se cili njeri është vërtet i miratuar dhe cili jo. Përsëri, Krishti thotë diku: «Ruhuni nga ata që vijnë tek ju me pamjen e deleve, kurse përbrenda janë ujqër grabitqarë.» Shih përsëri: Krishti urdhëron që ata që vijnë tek ne të dallohen jo nga veshja, por nga ajo që janë në të vërtetë. «Sepse nga fryti i saj, thotë, njihet pema.» Dhe, ashtu siç është padituri e marrëzi të presim të gjejmë ndër ferra frytet më të zgjedhura, bie fjala rrush e fiq, po ashtu është qesharake të përfytyrojmë se te hipokritët dhe te të pashenjtët mund të gjejmë ndonjë gjë të admirueshme, dua të them fisnikërinë e virtytit.

A do të doje ta shihje edhe një herë të vërtetën e kësaj? A do të doje të shihje se cilët janë ujqërit që vishen me lëkurën e deles? Shqyrto shkrimet e apostujve të shenjtë; dëgjo se ç'thonë për disa njerëz: «Sepse të tillët janë apostuj të rremë, punëtorë të pabesë, që shndërrohen në engjëj drejtësie; edhe s'është për t'u çuditur, sepse edhe vetë Satanai shndërrohet në engjëll drite. Prandaj nuk është gjë e madhe nëse edhe shërbëtorët e tij shndërrohen në engjëj drejtësie.» Këta me të drejtë mund t'i quash ferra e driza: te të tillët nuk ka asnjë grimë ëmbëlsie, por gjithçka është e hidhur dhe e ligë nga natyra; sepse fiku nuk rritet mbi ferra, as nuk gjen njeri ndonjë gjë të këndshme tek ata, sepse rrushi nuk prodhohet mbi driza. Pra, karakterin e mësuesit duhet ta gjykojmë jo nga dukja, por nga veprat e jetës së secilit.

Kjo bëhet e qartë edhe nga një thënie tjetër e Zotit tonë: «sepse njeriu i mirë, thotë, si nga një thesar i mirë, nxjerr nga zemra gjëra të mira»; kurse ai që është ndryshe i prirur dhe mendja e të cilit është pre e mashtrimit dhe e ligësisë, patjetër nxjerr atë që fshihet thellë brenda tij. Sepse gjërat që janë në mendje e në zemër vlojnë dhe villen jashtë nga rrjedha e fjalës. Prandaj njeriu i virtytshëm thotë ato gjëra që i shkojnë karakterit të tij, kurse ai që është i pavlerë dhe i lig vjell papastërtinë e tij të fshehtë.

Prandaj Krishti na mëson gjithçka që është për të mirën tonë dhe kërkon që nxënësit e tij të ruhen nga mashtrimi, të jenë syçelë e të kujdesshëm. Për këtë arsye u tregon udhën e drejtë dhe u zbulon leqet që çojnë poshtë, drejt ligësisë, që kështu, të shpëtuar nga gurët e pengesës e të patundur në mendje përtej rrezikut të mëkatit, të arrijnë shpejt banesat që janë lart, me bekimin e Krishtit; nëpërmjet të cilit dhe me të cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, së bashku me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.