← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 6:46-49

«6:46-49. Po përse më thoni ‹Zot, Zot›, edhe nuk bëni ato që them? Kushdo që vjen tek unë, edhe dëgjon fjalët e mia, edhe i bën ato, do t'ju tregoj me kë ngjason. Ai ngjason me një njeri që ndërtonte një shtëpi, i cili gërmoi e thelloi, edhe vuri themel mbi shkëmb; edhe kur u bë përmbytje, lumi u përplas mbi atë shtëpi, po nuk mundi ta tundte, sepse ishte ndërtuar mirë. Po ai që dëgjoi edhe nuk bëri, ngjason me një njeri që ndërtoi një shtëpi mbi dhe pa themel, mbi të cilën u përplas lumi, edhe menjëherë ra, edhe rrëzimi i asaj shtëpie qe i madh.»

Ka «një Zot, një besim, një pagëzim», sepse kështu shkruan Pavli i urtë. Sepse edhe emri i zotërimit, edhe vetë gjëja, i takojnë vetëm asaj natyre që i kapërcen të gjitha e që qëndron më lart, pikërisht asaj që është hyjnore dhe që duhet adhuruar, si ajo që zotëron dhe sundon gjithçka. Sepse edhe për të Pavli thotë diku: «Sepse edhe në qoftë se ka perëndi të shumtë dhe zotër të shumtë, në qiell a në tokë, për ne megjithatë ka një Perëndi, Atin, prej të cilit janë të gjitha, edhe ne nëpërmjet tij; edhe një Zot, Jisu Krishtin, nëpërmjet të cilit janë të gjitha, edhe ne nëpërmjet tij.» Prandaj, meqë e njohim vetëm Perëndinë Fjalë, që mbretëron bashkë me Perëndinë Atë, si Zot prej natyre dhe me të vërtetë, ia japim atij këtë emër. «Po pse, pyet ai, më quani vërtet Zot, e nuk bëni ato që them?» Sepse po të mos ketë asnjë pushtet të vërtetë, as lavdi zotërimi, por përkundrazi t'i jepet nga jashtë e t'i dhurohet për hir, atëherë mos ia ofro bindjen tënde, mos i shërbe, mos prano t'i nënshtrohesh. Por në qoftë se ai është vërtet Zot, në kuptimin e saktë të fjalës, dhe e gjithë natyra e gjërave të krijuara përkulet nën skeptrin e tij, e qëndron si diçka e vënë nën këmbët e Zotit të vet, atëherë jepi atë që i takon, prano zgjedhën dhe, si diçka që i detyrohesh, ofroji bindjen tënde, që të mos e dëgjosh duke të qortuar me fjalët që një nga profetët e shenjtë ua tha njerëzve të kohës së lashtë: «Biri nderon të atin, dhe shërbëtori zotin e vet; në qoftë se unë, pra, jam atë, ku është nderi im? Dhe në qoftë se jam zot, ku është frika ndaj meje? thotë Zoti i tërëfuqishëm.»

Sepse, eja, të shohim nga ajo që ndodh mes nesh se ç'faj marrim përsipër kur nuk bindemi. Ne vetë e kemi zakon t'u kërkojmë shërbëtorëve tanë një bindje të përzier me frikë, dhe kur kurdisin kryengritje e heqin qafe zgjedhën e shërbëtorisë, i përulim me pranga, me mundime dhe me kamxhik. Prandaj, në qoftë se ne, që jemi prej dheu dhe prej natyre vëllezër të atyre që janë përkulur nën zgjedhë, nuk i durojmë dot kur ngrenë krye, si do ta durojë Perëndia, që e adhurojnë kryesitë, fronet e zotërimet, ai në praninë e të cilit rrinë serafimët e lartësuar, gati t'i shërbejnë? Sepse Davidi hyjnor thotë diku për ta në Psalmet: «Bekojeni Zotin, ju të gjithë engjëjt e tij, që i vini veshin zërit të fjalëve të tij. Bekojeni Zotin, ju të gjitha ushtritë e tij, shërbëtorët e tij, që të gjithë bëni vullnetin e tij.»

Është, pra, e rrezikshme dhe meriton dënim përfundimtar të mos duash t'i nënshtrohesh Krishtit të tërëfuqishëm; kurse ata që e çmojnë shërbimin ndaj tij, do të marrin bekimet më të shkëlqyera. Sepse me anë të një prej profetëve të shenjtë u ka thënë atyre që ikin nga zgjedha e tij dhe nuk pranojnë të vihen nën pushtetin e tij: «Ja, ata që më shërbejnë do të hanë, kurse ju do të vuani nga uria; ja, ata që më shërbejnë do të pinë, kurse ju do të vuani nga etja; ja, ata që më shërbejnë do të ngazëllojnë, kurse ju do të vajtoni; ja, ata që më binden do të gëzohen me hare, kurse ju do të klithni nga dhembja e zemrës dhe do të ulërini nga thyerja e shpirtit tuaj.» E sheh se kurora e atyre që mbajnë zgjedhën e shërbëtorisë është fort e bukur, e denjë për t'u fituar dhe e çmuar, kurse për të tjerët është caktuar një dënim i rëndë e i shumëfishtë.

Edhe në një vend tjetër mund të shohësh se shërbëtori i vërtetë stoliset me nder të pashoq, kurse i pabinduri dhe i shkujdesuri hidhet poshtë me turp, ose më mirë, dëbohet në errësirën e jashtme. Sepse ata që morën talantet dhe ia dyfishuan të zotit atë që u qe dhënë, u nderuan prej tij me lëvdata, sepse secilit prej tyre i tha: «O shërbëtor i mirë dhe besnik, ke qenë besnik në pak gjëra; do të të vë mbi shumë gjëra; hyr në gëzimin e zotit tënd.» Kurse atë shërbëtor që e fshehu në tokë atë që i qe dhënë, si një që nuk e donte shërbimin dhe ishte përtac, e dënoi me një ndëshkim të rëndë e të pashmangshëm.

Edhe diku tjetër ka thënë: «Cili është, pra, ai shërbëtor besnik dhe i urtë, që i zoti do ta vërë mbi shtëpinë e vet, për t'u dhënë ushqim në kohën e duhur? Lum ai shërbëtor që, kur të vijë i zoti, do ta gjejë duke bërë kështu. Me të vërtetë po ju them se do ta vërë mbi gjithçka që ka.»

Ata, pra, që ruajnë vullnetin e Shpëtimtarit tonë, bëhen të lavdishëm, të denjë për t'u marrë shembull dhe stolisen me lëvdata për besnikërinë e tyre; madje, për më tepër, u jepet edhe një emër, sepse përsëri ka thënë për ta diku: «Mbi ata që më shërbejnë do të thirret një emër i ri, pikërisht ai që është i bekuar mbi tokë.»

Ka edhe një pikë tjetër që, më duket, duhet shtuar te sa u tha më sipër: domethënë, se duke pranuar t'u nënshtrohemi fjalëve të Shpëtimtarit tonë dhe t'i shërbejmë, do të fitojmë si shpërblim nderin e lirisë, sipas urdhrit të tij. Sepse atyre që besojnë në të u tha: «Në qoftë se qëndroni në fjalën time, jeni vërtet nxënësit e mi, dhe do ta njihni të vërtetën, edhe e vërteta do t'ju bëjë të lirë.» Fitojmë, pra, lavdinë e lirisë me anë të nënshtrimit, domethënë me anë të shërbëtorisë nën të. Kjo na bën bij dhe trashëgimtarë të Perëndisë, dhe bashkëtrashëgimtarë me Krishtin; për këtë përsëri ai vetë do të jetë dëshmia jote, kur thotë: «Kushdo që bën mëkat, është shërbëtor i mëkatit; por shërbëtori nuk qëndron përgjithmonë në shtëpi. Në qoftë se, pra, Biri ju liron, do të jeni vërtet të lirë.»

Gatishmëria, pra, për të shërbyer është ajo që na fton drejt lirisë dhe drejt nderit që u përket veçanërisht bijve; kurse mosbindja na ul në një shërbëtori të ulët e të turpshme, në qoftë se është e vërtetë, siç edhe me siguri është, se «kushdo që bën mëkat, është shërbëtor i mëkatit.»

«Po, ashtu është», thotë dikush, «bindja ndaj shërbimit të Krishtit është gjëja më e shkëlqyer dhe fort e çmueshme, por kurrsesi s'është punë e lehtë, sepse ka shumë gjëra që na dalin pengesë e që mund të na shterojnë zellin.» Po, kështu them edhe unë: sepse së pari Satanai i kundërvihet çdo gjëje të shkëlqyer, edhe mishi, në dashurinë e vet për kënaqësinë, lufton kundër Frymës, «sepse këto janë të kundërta me njëra-tjetrën», sipas shprehjes së Pavlit të urtë; edhe ligji i mëkatit që rri në gjymtyrët tona kundërshton egërsisht e me hidhërim të madh. Sepse e di që Pavli, i cili ishte mësuar në ligj, i trajton në mënyrë të shkëlqyer këto çështje. Sepse tha: «Sepse gëzohem në ligjin e Perëndisë sipas njeriut të brendshëm, por shoh një ligj tjetër që lufton kundër ligjit të mendjes sime dhe që më bën rob të ligjit të mëkatit, i cili është në gjymtyrët e mia.» Dhe përsëri: «Kështu, unë vetë me mendjen time i shërbej ligjit të Perëndisë, kurse me mishin tim ligjit të mëkatit.» Përveç kësaj, te njeriu ka një prirje të fuqishme të mendjes, që e bën vullnetin të endet pas kënaqësive, që ngjall ëndjet e epsheve të botës dhe e largon nga dëshira për t'u munduar për hir të virtytit. A do ta refuzojmë, pra, për këtë arsye shërbimin tonë? A është parë ai ndonjëherë të urdhërojë ndonjë gjë të pamundur, që nuk mund të bëhet? A kërkon prej nesh diçka që i kalon kufijtë e natyrës sonë? Dhe kush do të guxonte ta thoshte këtë? Sepse me siguri ai gjithçka që urdhëron ia përshtat mendjes sonë. Kur, pra, ti më flet për vështirësinë e bindjes,

edhe unë të them: A vijnë vetvetiu gjërat e mëdha e të shkëlqyera? Apo ata që përpiqen t'i fitojnë, ia dalin pa mundim? Apo, përkundrazi, arrihen me zell dhe me mund? Cilët janë ata që në përleshjet e fushës së mundjes e kanë zakon të fitojnë kurorën? Vallë ata që i janë përkushtuar plotësisht mjeshtërisë së mundjes dhe kanë kaluar mundime të hidhura? Sepse «i durojnë të gjitha», sipas shprehjes së Shën Pavlit. Apo, përkundrazi, përtacët dhe të llastuarit, që s'dinë fare se çfarë i ka hije një atleti? Kush prej atyre që punojnë tokën e ka lëmin plot me duaj? Vallë ata që e lënë pas dore lërimin dhe nuk duan të marrin përsipër mundin e rëndë të shatit, apo, përkundrazi, të zellshmit dhe punëtorët, që i përvishen punëve të nevojshme për të siguruar një korrje të bollshme? Përgjigjja dihet, edhe pa e thënë askush: jeta e lumtur gjendet te ata që janë gati të punojnë, e jo te ata që e kanë zakon të rrinë në rehati, dhe atyre nuk u mungon asgjë për një jetë të qetë. Edhe Psalmisti dëshmon, në një vend ku përmend ata që punojnë tokën si shembull për diçka tjetër: «Dolën me lot, duke mbartur farën e tyre; por me siguri do të kthehen me gëzim, duke sjellë duajt e tyre.» Gëzimi, pra, është fryti i mundit.

Për më tepër, vetë Zoti diku na nxit ta duam mundimin në çdo vepër të lavdërueshme, kur thotë: «Hyni nga dera e ngushtë, sepse e ngushtë është dera dhe e ngushtë është udha që të çon në jetë; kurse e gjerë dhe e hapur është ajo që i çon në humbje ata që vrapojnë nëpër të.» Vër re, pra, se fundi i atij shtegu të ngushtë të çon në jetë, kurse zbritja e lehtë e udhës së gjerë i dërgon njerëzit në flakë e në mundime të pasosura.

Në qoftë se, pra, e quajmë Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithë neve, Zot, le të bëjmë ato që ai thotë. Sepse ai vetë na mëson se cila është dobia kur pranojmë të bëjmë atë që na urdhërohet, dhe cila humbja kur nuk duam të bindemi. Sepse thotë: «Kushdo që dëgjon fjalët e mia dhe i bën, i ngjan një njeriu që ndërton shtëpi dhe i vë themelet fort mbi shkëmb», kurse ai që nuk bindet, edhe ai i ngjan një njeriu që ndërton një shtëpi, por që s'është kujdesur aspak për qëndrueshmërinë e saj. Sepse ai që është i bindur dhe i dëgjueshëm qëndron krejt i patundur në çdo gjë të ndershme e të mirë, sepse nuk është aq dëgjues i ligjit, sa zbatues i veprave të tij; i ngjan, pra, një shtëpie të ngulur fort, që ka një themel të patundshëm, kështu që, edhe sikur ta shtrëngojnë ngasjet dhe egërsia e pasioneve që rrinë brenda nesh ta sulmojë si ndonjë përrua dimri a si vërshim uji, nuk do të pësojë ndonjë humbje të rëndë. Kurse ai që vetëm ia var veshin fjalëve të Krishtit, por nuk ruan asgjë në mendje, as nuk bën asgjë nga sa urdhërohet, ai, përkundrazi, i ngjan një shtëpie gati për t'u rrëzuar. Sepse do të tërhiqet menjëherë drejt gjërave të pahijshme, sa herë që kënaqësia e josh dhe e çon në grackat e mëkatit.

Shërbimi, pra, ndaj Krishtit na fton, siç e pohojmë, drejt çdo bekimi, dhe në qoftë se e kryejmë pa asnjë të metë, Krishti do të na kurorëzojë me hirin e tij. Me anë të tij dhe bashkë me të i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it