Lluka 7:18-23

«7:17-23. Edhe kjo fjalë për të u përhap në gjithë Judenë, edhe në gjithë vendin përqark. Edhe nxënësit e Joanit i treguan atij për të gjitha këto; edhe Joani thirri dy nga nxënësit e tij, edhe i dërgoi te Jisui, duke thënë: ‹A je ti ai që vjen, apo të presim një tjetër?› Edhe kur erdhën njerëzit tek ai, i thanë: ‹Joan Pagëzori na dërgoi te ti, duke thënë: «A je ti ai që vjen, apo të presim një tjetër?»› Edhe në po atë orë ai shëroi shumë veta nga sëmundje e nga mundime e nga frymë të liga, edhe shumë të verbërve u dha të parët. Edhe u përgjigj e u tha atyre: ‹Shkoni e i tregoni Joanit ç'patë e ç'dëgjuat: se të verbërit shohin, të çalët ecin, të lebrosurit pastrohen, të shurdhërit dëgjojnë, të vdekurit ngjallen, edhe të varfërve u predikohet ungjilli; edhe lum ai që nuk skandalizohet me mua.›»

Edhe këtë herë, fjala që do t'ju drejtohet dhe shqyrtimi i mësimeve të shenjta nuk mund të mos jenë, pa dyshim, për të mirën tuaj. Ejani, pra, që bashkë me engjëjt e shenjtë të lëvdojmë Shpëtimtarin e gjithësisë; sepse Ai adhurohet si në qiell, ashtu edhe në tokë, dhe përpara Tij do të përkulet çdo gju, siç është shkruar. Le ta dinë, pra, njerëzit kudo se Zoti është Perëndi, dhe se, ndonëse u shfaq në trajtë të ngjashme me ne, prapëseprapë na i ka dhënë shenjat e një fuqie e madhështie hyjnore në shumë raste dhe në shumë mënyra: duke i dëbuar sëmundjet, duke i qortuar frymët e ndyra, duke u dhënë të verbërve dritën e syve, dhe, në fund, duke e përzënë edhe vetë vdekjen nga trupat e njerëzve, atë vdekje që, mizorisht e pamëshirshëm, kishte sunduar si tiran që nga Adami e deri te Moisiu, sipas fjalës së Pavlit hyjnor. Kështu, i biri i asaj vejushe në Nain u ngrit papritur e mrekullisht, dhe mrekullia nuk i mbeti e panjohur askujt në gjithë Judenë, por u përhap si shenjë hyjnore, dhe habia ishte në çdo gojë. Disa nga miqtë e tij të ngushtë, domethënë nxënësit e tij, ia treguan edhe Pagëzorit të lumtur; dhe ai zgjodhi e veçoi dy vetë nga të tjerët e i dërgoi te Jisui që ta pyesnin nëse është Ai që vjen, apo duhet të presin një tjetër. Ç'bëre, o Pagëzor i shkëlqyer! A nuk e njeh Atë që predikove, ti që je pararendësi i kësaj lindjeje, ashtu si ylli i mëngjesit shpall diellin që vjen? Ti shkove përpara Tij si një pishtar. Ti ua tregove Atë apostujve të shenjtë, duke thënë fare qartë: «Ja Qengji i Perëndisë, që ngre mëkatin e botës!» Diku tjetër të dëgjuam edhe të thoshe turmave të hebrenjve: «Pas meje vjen njeriu që ishte përpara meje, sepse është përpara meje. Dhe unë nuk e njihja; por Ai që më dërgoi të pagëzoja në ujë, më tha: ‹Ai mbi të cilin do të shohësh Frymën e Shenjtë duke zbritur nga qielli dhe duke qëndruar mbi Të, Ai është që pagëzon me Frymën e Shenjtë.› Dhe unë pashë e dëshmova se ky është Biri i Perëndisë.» Si pyet, pra, nëse është Ai që vjen? Sepse ti the: «Pashë e dëshmova se Ai është Biri i Perëndisë.» Por Pagëzori i lumtur nuk kishte ngelur pa e njohur Fjalën e Perëndisë që ishte bërë njeri. Mos mendoni kështu. Ai ishte bindur mirë e fare qartë se Ai ishte Ai që vjen; por ajo që bëri ishte diçka e urtë dhe e menduar mirë, dhe jo pak e përshtatshme për të mirën e nxënësve të tij. Sepse ata ende nuk e njihnin Krishtin, dhe, meqë lavdia e Tij dhe madhështia mbi çdo gjë u rrinte e fshehur, ndieheshin madje fshehtazi të pickuar që Ai bënte mrekulli dhe ia kalonte Pagëzorit në madhështinë e veprave që kryente. Sepse një herë ata madje iu afruan atij, të brejtur nga smira dhe mllefi, ndërsa zemra e tyre kishte ende nevojë të çlirohej nga sëmundjet hebraike, dhe i thanë Pagëzorit të lumtur për Krishtin, Shpëtimtarin e gjithësisë: «Rabbi, Ai që ishte me ty përtej Jordanit, për të cilin ti dëshmon, ja tek pagëzon, dhe të gjithë po vijnë tek Ai.» Sepse ata nuk donin që askush tjetër të pagëzonte fare e të ngrihej kundër nderit të Joanit. Megjithatë, prej tij mësuan epërsinë e lavdisë së Krishtit dhe madhështinë e pakrahasueshme të shkëlqimit të Tij; sepse e dëgjuan të përgjigjej: «Ju vetë jeni dëshmitarët e mi se thashë që nuk jam unë Krishti, por jam dërguar përpara Tij. Ai që ka nusen është dhëndri; por miku i dhëndrit, që rri dhe dëgjon zërin e tij, gëzohet me gëzim të madh për zërin e dhëndrit. Pra, ky gëzim imi u bë i plotë. Ai duhet të rritet, kurse unë duhet të vogëlohem.» Ne, megjithatë, nuk themi se Pagëzori i lumtur u pakësua në ndonjë mënyrë në dinjitetin e tij, në vetvete, gjatë kohës kur lavdia e Krishtit shtohej pareshtur nga ata që besonin tek Ai. Por Joani i lumtur qëndroi brenda masës së natyrës njerëzore, sepse atij nuk i ishte e mundur të përparonte kurrë tej saj; kurse Fjala e mishëruar, që nga natyra është Perëndi dhe e lindur në mënyrë të pathënshme prej Perëndisë Atë, duke përparuar pareshtur drejt lavdisë së vet, mahniste të gjithë njerëzit. Pikërisht për këtë arsye tha: «Ai duhet të rritet, kurse unë duhet të vogëlohem.» Sepse ai që mbetet pikërisht në po atë gjendje duket sikur zvogëlohet, në krahasim me atë që përparon vazhdimisht. Por se ishte e drejtë që Ai, duke qenë nga natyra Perëndi, t'i tejkalonte në fuqi e në lavdi gjërat njerëzore, ua shpjegoi duke thënë: «Ai që vjen nga lart është përmbi të gjithë; kurse ai që është prej dheut, i takon dheut dhe flet për dheun.» Kush është, pra, Ai që vjen nga lart dhe është përmbi të gjithë, si Perëndi? Padyshim Fjala e Vetëmlindur e Atit, që ishte në shëmbëllim të Tij dhe në barazi me Të, por, prej dashurisë që kishte për botën, e përuli veten deri te gjendja jonë. Duke qenë i tillë, pra, Ai domosdo duhej ta tejkalonte atë që ishte prej dheut, domethënë atë që numërohet ndër gjërat e dheut dhe u ngjan atyre nga natyra, siç ishte Pagëzori. Sepse ai ishte vërtet i lëvdueshëm në virtyt, i pakrahasueshëm në përshpirtshmëri, kishte arritur përsosjen e çdo drejtësie, dhe ishte i nderuar e i denjë për habi; sepse Zoti dëshmoi për të, duke thënë: «Ndër të lindurit prej grash nuk është ngritur ndonjë më i madh se Joan Pagëzori.» Por ai nuk ishte nga lart; nuk ishte, dua të them, prej Qenies që është vënë përmbi të gjitha; përkundrazi, ishte nga poshtë, bir i dheut dhe një prej nesh. Prandaj, që të kthehem nga kjo shmangie, meqë zemra e tyre nuk ishte e çliruar nga sëmundjet hebraike, ata i treguan Pagëzorit të lumtur për shenjat hyjnore të Shpëtimtarit; dhe ai, meqë e dinte fare mirë Kush ishte Ai që bënte mrekullitë, ngazëllehej me të vërtetë përbrenda, kur shihte lavdinë e Shpëtimtarit të përhapej; por, që të krijonte një besim të fortë e të patundur tek Ai në ata që ende lëkundeshin dhe s'ishin bindur deri atëherë se Ai është Krishti, u vesh me pamjen e paditurisë dhe kështu i dërgoi disa veta që ta pyesnin: «A je Ti Ai që vjen, apo të presim një tjetër?» «Të vijë ku?», ndoshta do të thonë disa; sepse ka njerëz që mendojnë se duhet të kuptojmë diçka të tillë: domethënë, meqë Pagëzori do të pësonte vdekjen para kryqit të çmuar, nga ligësia e Herodit, dhe, si të thuash, do t'i paraprinte largimit të Krishtit e, si pararendës i Tij, do t'i printe ardhjes së Tij në Had, ai pyet nëse Ai do të vijë edhe atje, për të çliruar ata që janë në errësirë e në hijen e vdekjes dhe të lidhur me pranga të pashmangshme. Por një mendim i tillë duhet hedhur poshtë krejtësisht; sepse askund nuk gjejmë që Shkrimi i Shenjtë, i frymëzuar prej Perëndisë, të ketë thënë se Pagëzori hyjnor u parapredikoi frymëve në Had ardhjen e Shpëtimtarit. Dhe këtë gjithashtu mund ta themi me të vërtetë: meqë njëherë e përgjithmonë ai e njihte gjithë veprimin e ekonomisë në mish të të Vetëmlindurit, ai, kuptohet, e dinte, veç hollësive të tjera, se Ai do t'i çlironte ata në Had dhe do të shndriste edhe mbi ta, duke «shijuar vdekjen për çdo njeri me anë të hirit të Perëndisë», që, siç thotë Pavli, «të jetë Zot edhe i të vdekurve edhe i të gjallëve».

Çfarë dëshiron, pra, të kuptojë me pyetjen: «A je Ti Ai që vjen, apo të presim një tjetër?» Thashë, pra, se ai veshi qëllimisht pamjen e paditurisë, jo aq që të mësonte vetë (sepse, si pararendës, e njihte misterin), por që nxënësit e tij të bindeshin se sa e madhe është epërsia e Shpëtimtarit dhe se, siç e kishte shpallur më parë fjala e Shkrimit të frymëzuar, Ai është Perëndi dhe Zoti që do të vinte. Gjithë të tjerët, pra, ishin shërbëtorë, të dërguar përpara një zotërie, që i printnin Atij që është përmbi të gjithë dhe përgatitnin udhën e Zotit, siç është shkruar. Nga profetët e shenjtë, pra, Shpëtimtari dhe Zoti i të gjithëve quhet «Ai që vjen». Sepse profeti David në një psalm thotë: «I bekuar qoftë Ai që vjen në emër të Zotit.» Dhe ç'do të thotë ajo shprehje, «në emër të Zotit»? Do të thotë: në lavdi hyjnore, në zotëri dhe në madhështi që tejkalon çdo gjë. Dhe këtë përsëri e ka treguar në vijim: «Zoti është Perëndi dhe shndriti mbi ne.» Sepse Moisiu erdhi dhe u shfaq në kohën e vet, dhe me anë të tij ligji iu shpall israelitëve; dhe pastaj, pas tij, Isuu i Navit udhëhoqi ushtrinë, e mandej, me radhë, erdhën profetët e lumtur. Dhe ata ishin vërtet njerëz të shenjtë, të nderuar përtej çdo krahasimi, të pajisur me një shkëlqim shpirtëror që ia kalon çdo gjëje; por asnjë prej tyre nuk shndriti mbi banorët e dheut në emër të Zotit, në lavdinë që i takon hyjnisë dhe sundimit. Kurse Fjala e Vetëmlindur e Perëndisë shndriti mbi ne, duke qenë nga natyra e me të vërtetë Perëndi dhe Zot. Kështu Perëndia Atë e emërtoi me anë të profetit Avakum, duke thënë: «Edhe pak, dhe Ai që vjen do të vijë e nuk do të vonojë.» Dhe përsëri, me anë të një profeti tjetër, Fjala e Vetëmlindur e Perëndisë flet kështu: «Gëzohu dhe ngazëllohu, o bijë e Sionit; sepse ja, unë po vij dhe do të banoj në mesin tënd, thotë Zoti. Dhe shumë kombe do të gjejnë strehë te Zoti atë ditë; dhe unë do të jem Perëndi për ta, dhe ata do të jenë popull për mua.» Dhe se kjo ka ndodhur, mund ta shohë kushdo nga vetë faktet: sepse një shumicë kombesh është zënë në rrjetë, dhe Krishti është Perëndia i tyre, e ata janë populli i Tij.

Duke e marrë, pra, nga Shkrimi i frymëzuar emrin «Ai që vjen», Pagëzori hyjnor dërgoi disa nga miqtë e tij që të pyesnin nëse Ai ishte Ai që vjen. E ç'vjen më pas? Meqë Krishti është nga natyra e në të vërtetë Perëndi, qëllimi i Joanit nuk i shpëtoi, por, duke e ditur mirë shkakun e ardhjes së nxënësve të tij, pikërisht në atë çast Ai nisi të kryente mrekulli hyjnore shumë herë më të shumta se ato që kishte bërë deri atëherë. Sepse kështu na tregon Ungjillori i urtë, duke thënë: «Në atë çast Ai shëroi shumë veta nga sëmundjet, nga mundimet dhe nga frymët e liga, edhe u dha dritën e syve shumë të verbërve.» Pasi u bënë kështu dëshmitarë e shikues me sytë e tyre të madhështisë së Tij dhe mblodhën përbrenda një habi të madhe për fuqinë e aftësinë e Tij, ata parashtruan pyetjen dhe u lutën, në emër të Joanit, që të mësonin nëse Ai është Ai që vjen. Vër re, të lutem, mjeshtërinë e bukur me të cilën Shpëtimtari i drejton gjërat. Sepse Ai nuk thotë thjesht «Unë jam», ndonëse, po ta kishte thënë, do të kishte qenë e vërtetë; por Ai i çon më mirë te prova që japin vetë veprat, që, pasi ta pranonin besimin tek Ai mbi baza të shëndosha dhe të pajiseshin me dije nga ato që ishin bërë, të ktheheshin kështu tek ai që i kishte dërguar. «Shkoni», thotë Ai, «tregojini Joanit ato që keni parë e dëgjuar.» Sepse ju vërtet keni dëgjuar, thotë Ai, se i ngjalla të vdekurit me fjalën e gjithëpushtetshme dhe me prekjen e dorës; keni parë gjithashtu, ndërsa rrinit vetë aty pranë, se ato që ishin thënë qëmoti nga profetët e shenjtë po plotësohen: të verbërit shohin, të çalët ecin, të lebrosurit pastrohen, të memecët dëgjojnë, të vdekurit ngjallen, dhe të varfrit ungjillëzohen. Të gjitha këto profetët e lumtur i kishin shpallur më parë, si gjëra që, në kohën e duhur, do të kryheshin nga duart e Mia. Në qoftë se, pra, unë i përmbush ato që ishin profetizuar shumë kohë më parë, dhe ju vetë jeni dëshmitarë të tyre, kthehuni dhe tregoni ato që i patë me sytë tuaj të kryera nga fuqia e aftësia Ime, dhe që profetët e lumtur i parathanë në kohë të ndryshme. Dhe pastaj Ai u shtoi domosdo këtyre gjërave: «Dhe lum ai që nuk skandalizohet me Mua!» Sepse hebrenjtë vërtet u skandalizuan, ose ngaqë nuk e njihnin thellësinë e misterit, ose ngaqë nuk kërkuan ta njihnin. Sepse, ndonëse Shkrimi i frymëzuar e kishte shpallur që më parë, në çdo pjesë të tij, se Fjala e Perëndisë do ta zbraste veten deri në zbrazje dhe do të dukej mbi tokë (duke iu referuar qartë kohës kur do të ishte i tillë siç jemi ne) dhe se do të drejtësonte me anë të besimit gjithçka nën qiell, prapëseprapë ata u penguan tek Ai, u përplasën me shkëmbin e skandalit, ranë dhe u thërrmuan në pluhur. Sepse, ndonëse e panë qartë të veshur me një dinjitet të pathënshëm e me lavdi që i tejkalon të gjitha, nëpërmjet veprave të mrekullueshme që kryente, ata i hodhën gurë dhe i thanë: «Përse Ti, duke qenë njeri, e bën veten Perëndi?» Si përgjigje ndaj kësaj, Krishti qortoi dobësinë e pamatë të mendjes së tyre dhe tha: «Në qoftë se nuk i bëj veprat e Atit Tim, mos më besoni; por, në qoftë se i bëj, atëherë, edhe në mos më besofshi Mua, u besoni veprave të Mia.» Lum, pra, ai që nuk pengohet te Krishti, domethënë ai që beson tek Ai.

Dhe cila është dobia që buron nga kjo, e në ç'mënyrë përfitojmë kur arrijmë besimin tek Ai, e di gjithkush; megjithatë, asgjë nuk na ndalon të përmendim disa hollësi. Sepse, së pari, marrim dritën e njohjes së vërtetë të Perëndisë; dhe më pas, kur, me ndihmën e pagëzimit të shenjtë, kemi larë njollat e mëkatit dhe jemi pastruar që t'i shërbejmë me dëlirësi, bëhemi edhe pjesëtarë të natyrës së Tij hyjnore dhe e fitojmë Atë të banojë brenda nesh, duke pasur kungimin e Frymës së Shenjtë. Dhe bëhemi gjithashtu bij të Perëndisë dhe fitojmë vëllazëri me Atë që nga natyra e me të vërtetë është Biri. Për më tepër, veç këtyre, ngrihemi te trashëgimia e shenjtorëve dhe rrojmë të lumtur në gëzimin e atyre të mirave që u dhurohen atyre që e duan Atë, të cilat, siç thotë Pavli hyjnor, e tejkalojnë çdo kuptim e çdo përshkrim: «sepse syri nuk pa dhe veshi nuk dëgjoi, dhe në zemër të njeriut nuk hynë ato që Perëndia u ka përgatitur atyre që e duan Atë.» Qofshim edhe ne të denjë për këto, me anë të hirit dhe të dashurisë së Atij që i jep me bujari gjithkujt çdo të mirë, domethënë të Krishtit, nëpërmjet të Cilit dhe bashkë me të Cilit i qoftë Perëndisë Atë lavdi e sundim, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.