← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 7:31-35

«7:31-35. Me se, pra, do t'i përngjaj njerëzit e këtij brezi, e me se ngjajnë? Ngjajnë me fëmijë që rrinë në treg dhe i thërrasin njëri-tjetrit, duke thënë: ‹Ju ramë fyellit, dhe ju nuk kërcyet; ju vajtuam, dhe ju nuk qatë.› Sepse erdhi Joan Pagëzori, që as bukë s'hante, as verë s'pinte, dhe ju thoni se ka demon. Erdhi Biri i njeriut, që ha e pi, dhe ju thoni: ‹Ja një njeri grykës edhe verëpirës, mik i tagrambledhësve edhe i mëkatarëve.› Dhe urtësia u përligj nga bijtë e saj.»

Ata që kanë mendje të shëndoshë i shqyrtojnë të gjitha: hedhin poshtë të rremen, kurse pranojnë e lëvdojnë atë që s'ka të metë. Të tillë na kërkon të jemi edhe Pavli i urtë, kur shkruan: «Bëhuni këmbyes të mençur monedhash; provoni çdo gjë dhe mbani atë që është e mirë; ruhuni nga çdo lloj i keq.» Prandaj edhe ne, siç thashë, duhet të shqyrtojmë me kujdes, me syrin dallues të mendjes, gjithçka që bëhet, dhe të hetojmë natyrën e veprave, që kështu të miratojmë atë që s'ka të metë, kurse të hedhim poshtë atë që është e falsifikuar. Por, në qoftë se s'bëjmë dallime, rrezikojmë të shqiptojmë një gjykim të lig mbi gjëra tepër të lëvdueshme dhe të quajmë të denjë për lavdërim e duartrokitje atë që është e ligë; atëherë do të na vlejnë fjalët e profetit: «Mjerë ata që të ligën e quajnë të mirë dhe të mirën të ligë, që të hidhurën e quajnë të ëmbël dhe të ëmblën të hidhur, që vënë dritën për errësirë dhe errësirën për dritë.» E tillë ishte natyra e izraelitëve, e sidomos e atyre që u kishte rënë të ishin krerët e tyre, domethënë e skribëve dhe e farisenjve; për ta Krishti tha: «Me se do t'i përngjaj njerëzit e këtij brezi?» e kështu me radhë.

Mbase kishte një lloj loje ndër fëmijët hebrenj, diçka të tillë. Një çetë të rinjsh ndahej në dy pjesë. Duke tallur rrëmujën e botës, ecurinë e çrregullt të punëve të saj dhe kalimin e dhimbshëm e të shpejtë nga një skaj në tjetrin, disa prej tyre u binin veglave muzikore, kurse të tjerët vajtonin. Por as vajtuesit nuk ndanin gazin e atyre që u binin veglave e gëzoheshin, as ata me veglat muzikore nuk merrnin pjesë në hidhërimin e atyre që qanin; dhe në fund i qortonin njëri-tjetrin, si të thuash, për mungesë bashkëndjenje e dashamirësie. Sepse pala e parë thoshte: «Ju ramë fyellit, dhe ju nuk kërcyet», kurse të tjerët përgjigjeshin: «Ju vajtuam, dhe ju nuk qatë.» Krishti, pra, pohon se edhe populli hebre, edhe krerët e tij, ndodheshin pak a shumë në një gjendje të tillë shpirtërore: «Sepse erdhi Joani, thotë ai, që as bukë s'hante, as verë s'pinte, dhe thonë se ka demon; erdhi Biri i njeriut, që ha e pi, dhe thonë: ‹Ja, një njeri grykës edhe verëpirës, mik i tagrambledhësve edhe i mëkatarëve.›» Me se, pra, do të fitohesh për besimin, o farise i marrë, kur kështu i qorton pa dallim të gjitha e nuk çmon asgjë të denjë për lëvdatën tënde? Pagëzori i lumtur ishte pararendësi i Shpëtimtarit, që thoshte: «Pendohuni, sepse mbretëria e Perëndisë është afër.» Sepse ishte njeri që fitonte besim e që dinte të bindte, ngaqë edhe vetë ata i jepnin dëshminë se jeta e tij ishte fisnike dhe e admirueshme. Sepse banonte në shkretëtira, veshur me rroba të varfra e të ashpra, dhe mezi ia shuante nevojat trupit me karkaleca e mjaltë të egër. Ti dole ta shihje si dikë të shenjtë, që kishte arritur përsosmërinë e çdo virtyti. E guxon pastaj të flasësh keq për një njeri të tillë? Për një të tillë që përkundrazi duhej të çmohej i denjë për çdo admirim? A thua se ka demon ai që, me anë të agjërimeve, po vret ligjin e mëkatit që rri fshehur në gjymtyrët tona mishtore dhe lufton kundër ligjit të mendjes sonë? Ç'është më e madhe se një jetë e përkorë? Sepse të jesh i zoti të qortosh me urti ato kënaqësi që të çojnë drejt së keqes dhe t'u hedhësh mbi to, si fre, mundin e një jete të përkorë, a s'është kjo gjë e madhe dhe e shkëlqyer! Pagëzori i lumtur i ishte përkushtuar tërësisht perëndishmërisë ndaj Krishtit; dhe nuk kishte tek ai as më të voglën prirje, as për epshet e mishit, as për gjërat e kësaj bote. Prandaj, pasi i kishte braktisur krejt shpërqendrimet e kota e të padobishme të kësaj bote, u përpoq për një detyrë të vetme, madje fort të ngutshme: të përmbushte pa të metë shërbesën që i ishte besuar. Sepse iu urdhërua të predikonte, duke thënë: «Bëni gati udhën e Zotit.» Më thuaj, a mendon se ky njeri ka demon? Ai mbi të cilin tirania e Satanait s'kishte kurrfarë pushteti, ai që nuk ishte rob i asnjë epshi të lig, ai që i kishte kapërcyer grackat e dashurisë së ulët të mishit, ai që u kishte urdhëruar tufave të demonëve të rrinin të qeta dhe u kishte bërë ballë burrërisht sulmeve të tyre. Sepse, në të vërtetë, nuk do të mund ta kishte arritur këtë lavdi e virtyt veçse nëpërmjet Krishtit, i cili është i lartësuar mbi Satanain, atë që tundon e kërcëllin dhëmbët përballë begatisë së shenjtorëve. A nuk të vjen turp, pra, që përflet dikë që kishte arritur durim e qëndresë kaq të madhe dhe që kishte thurur rreth kokës kurora virtyti burrëror? A e ke mprehur gjuhën edhe kundër tij dhe ke guxuar ta shpifësh poshtërsisht, duke pohuar se është i çmendur, i përbuzshëm dhe jashtë mendsh?

Le të shohim, pra, se ç'ndodhet nga ana tjetër, e cila duket, si të thuash, sikur ndjek një rrugë të ndryshme nga sjellja e Pagëzorit. Krishti nuk rrinte në shkretëtirë, por e bëri qytetin banesën e tij, bashkë me apostujt e shenjtë; nuk hante karkaleca e mjaltë të egër; veshja e tij nuk ishte prej qimesh deveje, as nuk kishte një brez lëkure në ijë. Mënyra e tij e jetesës ishte më fort e tillë siç është zakon nëpër qytete, pa atë ashpërsi që zbatonte Pagëzori i shenjtë. A e lëvdon, pra, të paktën atë? A e miraton afrueshmërinë e tij, përzierjen e lirë me të tjerët dhe shpërfilljen e plotë ndaj ushqimit të tij? Aspak. Prirja jote për të qortuar u shtri edhe deri te Krishti, sepse the: «Ja një njeri grykës e që pi verë! Mik i tagrambledhësve dhe i mëkatarëve!» Ngaqë e ke parë ndonjëherë Jisuin duke jetuar në bollëk, a të duket ai verëpirës, dëfrimtar e grykës? Si mund ta provosh këtë? Sepse, kur njëherë Maria dhe Marta e pritën në Betani, dhe njëra prej tyre ishte hutuar nga shërbimi i tepërt, e shohim Krishtin tek e ndalon tepricën dhe na kthen te sa na mjafton. Sepse tha: «Martë, Martë, ti kujdesesh e shqetësohesh për shumë gjëra, por pak gjëra duhen, ose një e vetme.» Dhe i tillë ishte ai vazhdimisht e kudo.

Por a e akuzon atë ngaqë shkonte me tagrambledhës e mëkatarë? Dhe kjo është arsyeja pse skandalizohesh? Por çfarë dëmi mund të merret me mend se pësoi Krishti, ngaqë deshi të rrinte me mëkatarë? Ai nuk rrezikonte aspak të zihej nga mëkatet e tyre, sepse ishte krejtësisht i paprekshëm nga faji. Madje njëherë tha: «Vjen princi i kësaj bote dhe nuk do të gjejë asgjë tek unë»; e një herë tjetër: «Cili nga ju më qorton për mëkat?» Prandaj ai nuk mund të ndotej në asnjë mënyrë nga të qenët me mëkatarë.

Por ti thua se ligji i Moisiut urdhëroi «të mos shoqërohemi me të ligjtë». Le ta shqyrtojmë, megjithatë, qëllimin e ligjit dhe të shohim për ç'arsye ua ndaloi izraelitëve të shoqëroheshin me të ligjtë e të përziheshin me mashtruesit. E vërteta, sigurisht, është kjo: ligji i Moisiut i urdhëroi këto gjëra jo aq që ti të krenoheshe mbi të tjerët e ta bëje urdhërimin shkak mburrjeje, por, meqë mendja jote është e dobët e tërhiqet lehtë drejt marrëzisë, dhe meqë zemra jote rend me dëshirë pas kënaqësive të liga, ai do të të çlironte nga dëshira për të qenë me ata, jeta e të cilëve është e qortueshme, që të mos bëheshe si ata nga mendja e të mos ziheshe marrëzisht në lakun e tyre. «Sepse shoqëritë e liga prishin zakonet e mira.» Prandaj ti e more urdhërimin si një mburojë për dobësinë tënde. Sepse, po të kishe qenë i patundur në virtyt dhe mendja jote e qëndrueshme në frikën e Perëndisë, ligji nuk do të të kishte penguar të kishe shoqërim të dobishëm me ata që ishin të dobët, që ata të bëheshin ndjekës të perëndishmërisë sate dhe të mësonin të merrnin shembull nga veprat e tua, që, duke ecur në gjurmët e zellit tënd, të ngjiteshin drejt asaj që është më e përsosur. Mos ushqe, pra, mendime krenare, sepse, madje edhe në urdhërimin e Moisiut, ti fajësohesh për dobësi. Ti e qorton Krishtin që shkonte me mëkatarë e tagrambledhës. A ndodh kjo ngaqë ke frikë se mos ai pëson nga ndotja e tyre? Më thuaj, pra, a përfytyron se edhe ai e ndan dobësinë tënde? A je krejt i paditur për misteret rreth tij? Se Fjala, duke qenë Perëndi, ishte me ne, domethënë u mishërua për ne? Se Ati e dërgoi «jo për të dënuar botën, por që bota të shpëtohej nëpërmjet tij»? Tani, atij që dënon i takon të shmangë shoqërinë e atyre që janë ende në mëkatet e tyre; kurse atij që dëshiron të shpëtojë i takon të jetë me ta, t'i këshillojë e t'i bindë të heqin dorë nga rrugët e tyre të turpshme dhe, në vend të shtegut të ligësisë, të zgjedhin udhën që të çon në jetën e përjetshme. «Nuk erdhi të thërrasë të drejtët, por mëkatarët, në pendim.» Dhe, siç tha ai vetë: «Nuk kanë nevojë për mjek të shëndoshët, por të sëmurët.» Përse, pra, e qorton atë që e do njeriun kaq shumë, dhe i gjen faj butësisë së tij hyjnore? Përse i vë faj që është i mirë me ne dhe që shëron sëmundjen tonë? E megjithatë, të gjithë i lavdërojnë mjekët, jo kur u shmangen të sëmurëve, por kur rrinë vazhdimisht me ta dhe, me mjeshtrinë e artit të tyre, i kthejnë dalëngadalë në shëndet të plotë. Atëherë përse, meqë Jisui është Mjeku i shpirtrave e i frymëve, e qorton që shpëton mëkatarët? Ai nuk mund të merrte kurrfarë ndotjeje, edhe pse hante me mëkatarë; sepse ai dielli i ndritshëm i lëshon rrezet e veta mbi çdo gjë nën qiell dhe e viziton atë; ndodh, atëherë, që edhe ndyrësirat gjenden të shtrira përpara tij, por ajo që i derdh këto rreze nuk njolloset aspak, edhe pse i lëshon mbi gjëra kaq të neveritshme. Zoti ynë Jisu Krishti është Dielli i Drejtësisë; prandaj një njeri i lig nuk e ndot atë në asnjë mënyrë, edhe pse rri ngjitur pranë tij dhe ha bashkë me të.

Kaq, pra, thamë për Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithë neve. Megjithatë, ndoshta ka gjasa që dikush të kundërshtojë e të thotë: «A nuk na urdhëron qartë edhe predikimi i ri e shpëtues i Ungjillit të tërhiqemi nga shoqërimet me njerëz të papastër? Sepse edhe Pavli fort i urtë u shkroi disave: ‹Ju shkrova në letër të mos shoqëroheni me kurvarë; nëse dikush që quhet vëlla është kurvar, ose pijanec, ose lakmues, ose grabitqar, ose idhujtar, me një të tillë as të mos hani bukë.› Do të kishte qenë e udhës, pra, që Krishti të ishte për ne shembulli i kësaj sjelljeje.» E ke tejkaluar masën tënde, i dashuri im! Do të garosh me madhështinë sunduese të Mësuesit tënd; zë të kapësh atë që është mbi natyrën tënde. Mendo për dobësinë e mendjes sate. Krishti ishte Perëndi, kurse ti je njeri, i shtypur nën kënaqësitë e mishit, me një mendje që mashtrohet lehtë e bie në gabim dhe që bëhet menjëherë pre e mëkateve. Por, në qoftë se ndihesh i sigurt se je i zoti të mbash burrërisht një sjellje të paqortueshme dhe të këshillosh të tjerët, s'ka asgjë që të pengon edhe ty të duash të jesh me të ligjtë e me ata që e duan mëkatin. Sepse shpesh këshillat e njerëzve me mendje frymore u kanë bërë dobi atyre që janë në mëkat. Por, përkundrazi, në qoftë se ti vetë mezi shpëton, edhe kur rri larg shoqërisë së të ligjve, ruaje kujdesin tënd në këtë drejtim. Kujto shkruesin e librit të Fjalëve të Urta, që thotë: «Kush ecën me të urtët, do të bëhet i urtë; kurse kush shoqërohet me të marrët, do të njihet.» Dhe përsëri: «Kush prek zift, do të ndotet.» Dhe përsëri edhe Davidi i lumtur: «Me të shenjtin do të bëhesh i shenjtë, me të pastrin do të bëhesh i pastër, me të zgjedhurin do të bëhesh i zgjedhur, e me të shtrembrin do të bëhesh i shtrembër.» Prandaj, «që të shpëtosh si sorkadhe nga leqet», ik prej njerëzve të ligj dhe rri larg atyre që s'mund të përmbahen nga ndotja. Lutju Krishtit të pastrojë prishjet e tua, ose më mirë të gjitha dobësitë e tua njerëzore. Sepse Fjala që erdhi prej Perëndisë është Perëndi, edhe pse u bë mish, domethënë njeri; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin Perëndisë Atit i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it