← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 8:19-21

«8:19-21. Edhe erdhën tek ai e ëma dhe të vëllezërit e tij, por nuk mund të flisnin me të për shkak të turmës. Po iu tha: ‹Nëna jote dhe vëllezërit e tu rrinë jashtë e duan të të shohin.› Po ai u përgjigj e u tha atyre: ‹Nëna ime dhe vëllezërit e mi janë ata që dëgjojnë fjalën e Perëndisë dhe e bëjnë.›»

Le të sjellim edhe një herë fjalët e lavdërimit nga libri i Psalmeve: «Ç'do t'i shpërblej Zotit për gjithçka që më ka dhënë?» Sepse ç'mund t'i japim ne, që të jetë baraz me dashurinë e tij ndaj nesh? A do të marrim për udhërrëfyes urdhërimet e ligjit e ta nderojmë me flijime gjaku? A kënaqet ai me therjen e demave dhe të cjepve? Jo, kurrsesi, sepse ato janë neveri për të. Sepse, me anë të njërit prej profetëve të tij të shenjtë, ai u shpalli haptas atyre që i kryenin shërbesën e ligjit: «Urrej dhe kam neveri të kremtet tuaja, as nuk do t'i marr erë kremtimeve tuaja; sepse, edhe sikur të më sillni flijime të djegura e therore, nuk do t'i pranoj, as nuk do t'i vështroj shfaqjet tuaja për shpëtim.» Se cili duhet të jetë flijimi shpirtëror që i kushtojmë atij, na e mëson përsëri psalmisti i urtë, duke thënë: «I thashë Zotit: ‹Ti je Zoti im, sepse s'ke nevojë për të mirat e mia.›» Kur t'i afrohemi kështu, ai do të na pranojë; në qoftë se kjo është dhurata që i bëjmë, do të jetë e dashur dhe e pëlqyer për të; ky është flijimi shpirtëror, siç është shkruar: «A gjen Zoti gëzim në flijimet e djegura dhe në theroret, po aq sa në dëgjimin e zërit të tij? Ja, të dëgjuarit është më mirë se flijimet, edhe të vënit vesh, se dhjami i deshve.» Se bindja dhe dëgjimi ndaj Perëndisë janë shkaku i çdo bekimi, na e mëson leximi i sotëm. Sepse disa hynë dhe i thanë Krishtit për nënën e tij të shenjtë dhe për vëllezërit e tij. Dhe ai, siç thuhet, u përgjigj me këto fjalë: «Nëna ime dhe vëllezërit e mi janë ata që dëgjojnë fjalën e Perëndisë dhe e bëjnë.»

Le të mos mendojë askush se Krishti përçmoi nderimin që i takonte nënës së tij, apo se shpërfilli me përbuzje dashurinë që u detyrohej vëllezërve të tij; sepse ishte pikërisht ai që e dha ligjin me anë të Moisiut dhe tha qartë: «Ndero atin tënd dhe nënën tënde, që të jesh mirë.» E si, vallë, do të kishte hedhur poshtë dashurinë që u detyrohemi vëllezërve ai që na urdhëroi të duam jo vetëm vëllezërit tanë, por edhe ata që na rrinë si armiq? Sepse ai thotë: «Doni armiqtë tuaj.» Çfarë do të na mësojë, pra, Krishti? Qëllimi i tij është të lartësojë së tepërmi dashurinë e tij ndaj atyre që duan të përkulin qafën para urdhërimeve të tij; edhe do të shpjegoj në ç'mënyrë. Nderimet më të mëdha dhe dashuria më e plotë janë ato që ne të gjithë ua detyrohemi nënave dhe vëllezërve tanë. Në qoftë se, pra, ai thotë se ata që dëgjojnë fjalën e tij dhe e bëjnë janë nëna dhe vëllezërit e tij, a nuk është e qartë për këdo se atyre që e ndjekin ai u dhuron një dashuri të plotë e të denjë për t'u pranuar prej tyre? Sepse kështu do t'i bënte ata të përqafonin me gatishmëri dëshirën për t'iu dorëzuar fjalëve të tij dhe për ta nënshtruar mendjen e tyre nën zgjedhën e tij, nëpërmjet një bindjeje të plotë.

Se Perëndia gëzohet fort me ata që e kanë mendjen kështu të prirur, na e siguron me anë të njërit prej profetëve të shenjtë, duke thënë kështu: «E mbi kë do të shoh, veç mbi të përulurin e zemërbutin, që dridhet para fjalëve të mia?» Sepse, ashtu si etërit tanë sipas mishit ndiejnë kënaqësi për ata bij që zgjedhin të bëjnë gjërat e mira e të pëlqyeshme për ta, dhe që duan të jenë në një mendje me ta. Kështu edhe Perëndia i të gjithëve i do të bindurit dhe denjohet t'i dhurojë mëshirën e tij atij që i vë vesh plotësisht. E vërtetë është edhe e kundërta: se ai e hedh poshtë atë që është i pabindur e kokëfortë. Sepse ai i qortoi edhe hebrenjtë, që ranë në këtë ligësi, duke thënë: «Biri e nderon atin e vet, dhe shërbëtori të zotin; në qofsha, pra, atë, ku është nderimi im? Edhe në qofsha zot, ku është frika ndaj meje? thotë Zoti i tërëfuqishëm.» Sepse ne duhet ose ta kemi frikë Zotin e të gjithëve si një zot, ose të paktën ta nderojmë si një atë, gjë që është shumë më e madhe dhe më e mirë se e para, sepse dashuria e dëbon frikën.

Se nuk ka bindje pa shpërblim, dhe as, nga ana tjetër, mosbindje pa ndëshkim, na e bën të qartë ajo që Perëndia, me anë të profetit të tij të shenjtë, u tha atyre që e shpërfillnin: «Ja, ata që më shërbejnë do të hanë, kurse ju do të vuani nga uria; ja, ata që më shërbejnë do të pinë, kurse ju do të vuani nga etja; ja, ata që më binden do të gëzohen, kurse ju do të vajtoni; ja, ata që më shërbejnë do të ngazëllohen nga lumturia, kurse ju do të rënkoni dhe do të klithni nga thyerja e zemrës suaj.» Sepse, po deshët, le të shohim edhe nga shkrimet e Moisiut pikëllimin ku na ka sjellë mosbindja. U dëbuam nga një parajsë kënaqësish dhe ramë nën dënimin e vdekjes; dhe, ndonëse ishim caktuar për paprishmëri, sepse kështu e krijoi Perëndia gjithësinë, megjithatë u bëmë të mallkuar dhe ramë nën zgjedhën e mëkatit. E si, atëherë, shpëtuam nga ajo që na ndodhi, ose kush është ai që na ndihmoi, kur kishim rënë në këtë mjerim të madh? Ishte Fjala e Vetëmlindur e Perëndisë, që iu nënshtrua gjendjes sonë, u gjet në trajtën e njeriut dhe u bë e bindur ndaj Atit deri në vdekje. Kështu u fal faji i mosbindjes që erdhi nga Adami; kështu pushoi fuqia e mallkimit dhe u shemb sundimi i vdekjes. Këtë na e mëson edhe Pavli, duke thënë: «Sepse, ashtu si nga mosbindja e një njeriu të vetëm të shumtët u bënë mëkatarë, kështu edhe nga bindja e Njërit të shumtët u bënë të drejtë.» Sepse gjithë natyra e njeriut u bë fajtore në personin e atij që u formua i pari; por tani ajo shfajësohet përsëri tërësisht në Krishtin. Sepse ai u bë për ne fillimi i dytë i gjinisë sonë pas atij të parit; edhe prandaj çdo gjë në të u bë e re. Edhe këtë na e siguron Pavli, kur shkruan: «Prandaj kushdo që është në Krishtin, është krijesë e re; të vjetrat shkuan, ja, u bënë të reja.»

Që të na tërheqë, pra, të gjithëve drejt bindjes, Krishti na premton nderime të papara dhe denjohet të na japë dashurinë më të lartë, duke thënë: «Nëna ime dhe vëllezërit e mi janë ata që dëgjojnë fjalën e Perëndisë dhe e bëjnë.» Sepse kush ndër njerëz është aq zemërgur e i ashpër, sa të mos pranojë ta nderojë e t'i japë dashurinë më të plotë nënës dhe vëllezërve të vet? Sepse ligji i gjithëpushtetshëm i natyrës na detyron për këtë edhe pa e dashur ne. Kur, pra, duke përkulur qafën para urdhërimeve të Shpëtimtarit, bëhemi ndjekës të tij dhe kështu i rrimë si nënë e si vëllezër, si na sheh ai përpara fronit të gjyqit të Perëndisë? A nuk na sheh me butësi dhe me dashuri? Ç'dyshim mund të ketë për këtë? Edhe ç'mund të krahasohet me këtë nder e mirësi? Çfarë mund të matet me një dhuratë kaq të shkëlqyer e të dëshirueshme? Sepse ai na merr pranë vetes, që aty ku është ai, të jemi edhe ne bashkë me të. Sepse edhe këtë denjoi të na premtojë, duke thënë: «Do të shkoj dhe do t'ju bëj gati një vend; edhe do të kthehem përsëri e do t'ju marr me vete, që aty ku jam unë, të jeni edhe ju bashkë me mua.»

Të qenët shërbëtor, pra, është gjë që ia vlen ta fitojmë, edhe peng nderimesh fisnike. Edhe kjo, themi, nuk plotësohet vetëm kur dëgjojmë fjalët e Perëndisë, por kur përpiqemi të kryejmë atë që urdhërohet. Këtë e mëson nga ato që shpall njëri prej apostujve të shenjtë: «Bëhuni bërës të ligjit, dhe jo vetëm dëgjues. Sepse, në qoftë se dikush është dëgjues i ligjit dhe jo bërës, ai i ngjan një njeriu që vështron në pasqyrë fytyrën e tij të natyrshme; se e vështroi veten, iku dhe menjëherë harroi se ç'lloj njeriu ishte. Kurse ai që shikoi ligjin e përsosur të lirisë dhe veproi, duke mos qenë dëgjues harraq, por bërës vepre, do të jetë i lumtur në veprën e tij.»

Edhe pse arsyetimi që u parashtrua tashmë mjafton për të bindur njerëzit që mendojnë drejt, prapëseprapë do të shtoj, për të mirën e tyre, edhe atë që thuhet me vend në fjalët e Pavlit të lumtur: «Sepse toka që pi shiun që bie shpesh mbi të, dhe nxjerr rrënjën e vlefshme për ata për të cilët edhe lërohet, merr bekim nga Perëndia; por, në qoftë se nxjerr ferra e murriza, hidhet poshtë dhe është pranë mallkimit, dhe fundi i saj është të digjet.» Sepse Shpëtimtari, ashtu si shiun, lëshon mbi zemrat e dëgjuesve fjalën e ngushëllimit shpirtëror, domethënë mësimin e shenjtë të shpëtimit. Në qoftë se, pra, njeriu ka mendje, do të nxjerrë frytet e një korrjeje të pasur mendore; por, në qoftë se është i shkujdesur e i plogët, atëherë sigurisht nuk ka të drejtë për lëvdatat e virtytit, dhe në vend të rrushit do të nxjerrë ferra. Edhe cili do të jetë fundi i tij, e mësojmë nga fjalët e Isaisë. Sepse ai thotë: «Sepse vreshti i Zotit të ushtrive është njeriu i Judës, një bimë e re dhe fort e dashur; edhe prita që të nxirrte rrush, po nxori paudhësi, dhe jo drejtësi, po një britmë.» Edhe se Israeli u ndëshkua kështu, ngaqë e la pas dore atë frytdhënie që i takonte vetes dhe i pëlqente Perëndisë, meqë as nuk iu bind urdhërimeve të tij, as nuk pranoi t'i zbatonte, e mësojmë përsëri nga fjalët e tij, ku thotë: «Por tani do t'ju tregoj se ç'do t'i bëj vreshtit tim. Do t'i heq gardhin, dhe do të shkretohet; do të shemb murin e tij, dhe do të shkelet me këmbë. Edhe do ta braktis vreshtin tim, dhe nuk do të krasitet, as nuk do të lërohet; do të mbijnë në të ferra si në tokë të shkretë; edhe do t'u urdhëroj reve të mos lëshojnë shi mbi të.» Është e qartë, pra, për çdo njeri, se Perëndia nuk e çmon shpirtin e lig që nxjerr ferra. Sepse mbetet i pambrojtur, pa mur, dhe i lënë të plaçkitet nga kushdo që të dojë; një vend për kusarë e për egërsira, që s'ka pjesë në asnjë ngushëllim shpirtëror. Sepse kjo, mendoj unë, dhe vetëm kjo, është kuptimi i asaj që mbi të nuk bie shi. Kur Israeli pësoi këto gjëra, psalmisti, si të thuash, vajtoi për të dhe i tha Perëndisë së të gjithëve: «Nxore një hardhi nga Egjipti; dëbove kombet dhe e mbolle atë.» Edhe vazhdon kështu: «Hija e saj mbuloi malet, dhe degët e saj ishin si kedrat e Perëndisë; i çoi degëzat e saj deri në det, dhe gjethnajën e saj deri në lumë.» Bëri gjithashtu lutje për atë që kishin pësuar, duke thënë: «Përse ia rrëzove gardhet, kaq sa e këputin të gjithë kalimtarët? E shkatërron derri i egër i pyllit, dhe gomari i shkretëtirës kullot mbi të.» Sepse shpirti që mbetet i pambrojtur dhe që quhet i padenjë për mbrojtjen prej së larti, bëhet kullotë për bishat e liga. Sepse plaçkitet nga Satanai dhe engjëjt e tij.

Që të mos biem, pra, në shtrëngime kaq të rënda, le t'ia përkulim qafën e mendjes sonë Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithëve. Le ta marrim fjalën e Perëndisë dhe le ta bëjmë; sepse, në qoftë se zgjedhim të veprojmë kështu, ai do të na kurorëzojë me nderime të larta, sepse ai është shpërndarësi i kurorave; nëpërmjet të cilit edhe bashkë me të cilit i qoftë lavdi e pushtet Perëndisë Atë, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it