Lluka 8:26-36

«8:26-36. Edhe arritën në krahinën e gerasenëve, që ndodhet përballë Galilesë. Kur zbriti në tokë, i doli përpara një njeri që kishte demonë; prej shumë kohësh nuk vishte rroba dhe nuk banonte në shtëpi, por nëpër varre. Kur pa Jisuin, thirri, ra përpara Tij dhe me zë të lartë tha: ‹Ç'ka mes meje dhe teje, Jisu, Bir i Perëndisë Më të Lartë? Të lutem, mos më mundo.› Sepse Ai i kishte urdhëruar frymës së ndyrë të dilte nga njeriu, mbasi prej shumë kohësh e kishte rrëmbyer; e mbanin të lidhur me zinxhirë e me pranga dhe e ruanin, por ai i këpuste lidhjet dhe djalli e shtynte nëpër shkretëtirë. Edhe Jisui e pyeti: ‹Si e ke emrin?› Ai u përgjigj: ‹Legjion›, sepse shumë demonë kishin hyrë tek ai. Edhe i luteshin të mos i urdhëronte të shkonin në humnerë. Atje ishte një tufë e madhe derrash që kullotnin në mal, edhe demonët iu lutën t'i linte të hynin tek ata; edhe Ai i la. Kur dolën nga njeriu, demonët hynë te derrat, edhe tufa u turr nga gremina në liqen dhe u mbyt. Kur ata që i ruanin panë ç'ndodhi, ikën dhe e treguan në qytet e nëpër fshatra. Atëherë njerëzit dolën të shihnin ç'kishte ndodhur; erdhën te Jisui dhe e gjetën njeriun, nga i cili kishin dalë demonët, të ulur te këmbët e Jisuit, të veshur e me mendje të kthjellët; edhe u frikësuan. Edhe ata që e kishin parë u treguan se si ishte shpëtuar i demonizuari.»

Profeti Avakum e parapa lavdinë e Shpëtimtarit dhe, i kapluar nga veprat e Tij të mrekullueshme, i ngriti Atij lavde, duke thënë: «O Zot, dëgjova kumtin tënd dhe u frikësova; vështrova veprat e tua dhe u mahnita.» Sepse për cilën nga veprat që bëri Krishti, Shpëtimtari ynë i përbashkët, mund të thotë ndokush se nuk është e denjë për t'u mrekulluar? Cila prej tyre nuk është e madhe, e lavdërueshme dhe dëshmi e pushtetit të Tij hyjnor? Edhe këtë mund ta shohim fare qartë në atë që na u lexua këtu nga Shkrimet ungjillore. Le ta sodisim, pra, tiraninë e armikut të tronditur nga Krishti dhe tokën e çliruar nga ligësia e demonëve; le t'i shohim kokat e gjarprit të shtypura prej Tij dhe tufën e zvarranikëve helmues të përzënë, të mposhtur e të tmerruar. Edhe ata që dikur ishin plot dinakëri e paturpësi, që i kishin nënshtruar sundimit të tyre gjithçka nën qiell, që krenoheshin me tempujt e tyre tejet të kushtueshëm dhe me altarët e gdhendur bukur, që nderoheshin me flijime dhe kurorëzoheshin me lavde nga të gjithë, tani bien nga lavdia e tyre e dikurshme dhe, sikur të mos u kishte mbetur sundim mbi asnjë njeri të vetëm, lypin një tufë derrash! Kjo është dëshmi fare e qartë e mjerimit të papritur që u ra mbi ta dhe e shkatërrimit të tyre të plotë.

Por mjaft me kaq, sepse e vë re se në fjalimin tim kam bërë, si të thuash, një kërcim nga ajo me të cilën filluam dhe kam nxituar drejt pjesës së fundit të leximit. Eja, pra, ta kthejmë me fre te fillimi, ashtu siç kthehet një kalë i shpejtë e këmbëfortë. Sepse Shpëtimtari, bashkë me nxënësit e shenjtë, kishte zbritur në krahinën e gerasenëve; edhe menjëherë i doli përpara një njeri, tek i cili banonin shumë fryma të ndyra. Ishte pa mendje e pa gjykim dhe nuk ndryshonte aspak nga ata që tashmë kanë vdekur e janë vënë në dhé; madje, ndoshta, ishte në një gjendje edhe më të mjerueshme. Sepse ata, të mbështjellë me kujdes në pëlhurat e varrit, vihen në dhé si dikush në gjirin e nënës; kurse ai, plot mjerim e lakuriq, endej nëpër varret e të vdekurve në një shkretim të skajshëm, duke bërë një jetë të turpshme e të pandershme. Edhe kështu ishte dëshmi e mizorisë së demonëve dhe provë e qartë e ndyrësisë së tyre. Për më tepër, kjo është një akuzë e një padi kundër tyre për urrejtjen ndaj njerëzimit; sepse ata nuk do të donin që asnjë njeri mbi tokë të ishte i kthjellët, por i duan njerëzit si të dehur e të çmendur, që të mos dinë asgjë të dobishme për veten, por të mbeten në padije edhe për Atë që është Krijuesi i gjithçkaje. Sepse cilindo që e pushtojnë dhe e vënë nën fuqinë e tyre, menjëherë e bëjnë shembull mjerimi të madh: e lënë pa asnjë bekim, pa asnjë kthjelltësi mendjeje dhe, për më tepër, e zhveshin krejtësisht edhe nga vetë arsyeja.

Por përse, thonë disa, i pushtojnë njerëzit? Atyre, pra, që duan t'u shpjegohet kjo, u përgjigjem se arsyeja e këtyre gjërave është fort e thellë; sepse diku Perëndisë i drejtohet një nga shenjtorët e Tij: «Gjykimet e tua janë një humnerë e pamatë.» Por sa kohë që e mbajmë këtë ndër mend, ndoshta s'do ta humbim shenjën. Perëndia i të gjithave, pra, me qëllim lejon që disa të bien nën fuqinë e tyre, jo aq që të vuajnë ata, sa që të mësojmë ne nga shembulli i tyre se si sillen demonët me ne, dhe kështu të shmangim dëshirën për t'iu nënshtruar atyre. Sepse nga vuajtja e njërit ndërtohen shumë veta.

Por geraseni, ose më mirë tufa e demonëve që rrinte fshehur brenda tij, ra përpara këmbëve të Krishtit dhe tha: «Ç'ka mes meje dhe teje, Jisu, Bir i Perëndisë Më të Lartë? Të lutem, mos më mundo.» Vër re këtu, të lutem, përzierjen e frikës me guximin e madh e me mendjemadhësinë e tepruar, edhe sesi fjalët që ai detyrohet, si të thuash, të nxjerrë, shoqërohen me një kryelartësi të fryrë! Sepse është dëshmi e krenarisë së armikut që guxon të thotë: «Ç'ka mes meje dhe teje, Jisu, Bir i Perëndisë Më të Lartë?» Ti, pra, e di me siguri se Ai është Biri i Perëndisë Më të Lartë; prandaj pohon se Ai është edhe Perëndi, edhe Zot i qiellit e i dheut dhe i gjithçkaje që gjendet në to. Ti përvetësove atë që s'të përket, ose më saktë atë që është e Tija, dhe i vure vetes një lavdi që kurrsesi nuk të takon, sepse pretendoje të adhuroheshe. Si guxove, pra, të pohosh se Ai s'ka të bëjë fare me ty, kur pikërisht Atë ti, aq sa varej prej teje, u përpoqe ta dëboje nga nderi që i takon vetëm Atij? Të gjithë njerëzit mbi tokë janë të Tijtë; e ti, me ligësi, i prishe ata: i largove nga njohja e Atij që është vërtet Zoti e Krijuesi i gjithçkaje, i zhyte në llucën e mëkatit dhe i bëre adhuruesit e tu. E pastaj thua: «Ç'ka mes meje dhe teje?» Cili mbret i kësaj bote do të duronte që ata nën skeptrin e tij të keqtrajtoheshin nga barbarët? Ose cili bari është aq i pandjeshëm e i shkujdesur, sa, kur egërsirat sulmojnë kopetë e tij, të mos e përfillë fatkeqësinë e as të mos përpiqet t'u vijë në ndihmë deleve? Pohoje, edhe pse pa dashje, se kush je dhe kujt i flet. Thuaj fjalë të tilla që të kanë hije, pikërisht si këto: «Të lutem, mos më mundo.» «Sepse», thotë, «Ai i kishte urdhëruar frymës të dilte nga njeriu.»

Vër re, të lutem përsëri, madhështinë e pakrahasueshme të Atij që i tejkalon të gjitha, domethënë të Krishtit. Me fuqi të papërballueshme dhe me pushtet të pashoq, Ai e shtyp Satananë vetëm duke dashur që kështu të ndodhë. Nuk e lejon të guxojë t'u hedhë qoftë edhe një vështrim kundërshtimi urdhrave të Tij. Vullneti i Krishtit ishte zjarr e flakë për të, kështu që del e vërtetë ajo që tha i lumi Psalmist: «malet u shkrinë si dylli përpara fytyrës së Perëndisë.» Edhe diku tjetër: «Prek malet, edhe do të nxjerrin tym.» Sepse me malet Ai krahason ato fuqi të larta e mburravece të ligësisë, të cilat, megjithatë, si t'i prekte zjarri, shkrihen si dylli përpara fuqisë e sundimit të Shpëtimtarit tonë. Për më tepër, ato nxjerrin tym. Tymi është shenjë e zjarrit që gati po shpërthen në flakë, edhe pikërisht këtë u është caktuar të pësojnë frymët e ndyra.

Por Krishti e pyeti dhe e urdhëroi t'i thoshte se si e kishte emrin. Edhe ai tha: «Legjion», sepse shumë demonë kishin hyrë tek ai. A pyeti, vallë, Krishti sepse nuk e dinte dhe, si ndonjë prej nesh, donte ta merrte vesh si diçka që i kishte shpëtuar? Po a s'do të ishte krejt pa vend që ne të themi a të mendojmë diçka të tillë? Sepse, si Perëndi që është, «i di të gjitha dhe heton zemrat e veshkat.» Ai pyeti, pra, për hir të planit të shpëtimit, që të mësojmë se një shumicë e madhe demonësh ndanin midis tyre shpirtin e vetëm të njeriut, duke shkaktuar tek ai një çmenduri të mjerë e të ndyrë. Sepse ai ishte vepër e tyre, edhe ata janë vërtet «të zgjuar për të bërë keq», siç thotë Shkrimi, «por për të bërë mirë s'kanë dituri.»

Prandaj, siç tha Psalmisti: «le ta kremtojmë festën me lule.» Edhe: «Le të duartrokasin të gjithë popujt.» Sepse le të kujtojmë ç'natyrë kishin armiqtë tanë dhe cilët ishin ata princa të gjithçkaje nën qiell përpara ardhjes së Shpëtimtarit tonë: ishin të hidhur, të ndyrë, vrasës e plot me çdo shthurje. Por Krishti na çliron nga urrejtja e këtyre qenieve të dëmshme. Prandaj, me ngazëllim e gëzim, në hare të madhe, le të thërrasim: «Do t'i këpusim litarët e tyre dhe do ta flakim tej zgjedhën e tyre.» Sepse ne u çliruam, siç thashë, me fuqinë e Krishtit dhe u shpëtuam nga ato qenie të hidhura e të paudhëta, që dikur na sundonin.

Tufa, pra, e frymëve të ndyra kërkoi një tufë derrash, të denjë për të e të ngjashme me veten! Edhe Krishti me qëllim ua dha lejen, ndonëse e dinte mirë se ç'do të bënin. Edhe mund të përfytyroj dikë që thotë: përse ua plotësoi kërkesën? Atij i përgjigjemi se ua dha pushtetin, që kjo, si gjithë sjellja tjetër e Tij, të bëhej mjet dobie për ne dhe të na jepte shpresën e sigurisë. Por ndoshta do të thuash: si dhe në ç'mënyrë? Dëgjo, pra. Ata kërkojnë pushtet mbi derrat, kuptohet, si diçka që s'e zotërojnë. Sepse ç'dyshim mund të ketë se nuk do ta kishin kërkuar, po të kishin pasur fuqi ta merrnin pa pengesë? Por ata që s'kanë pushtet mbi gjëra kaq të parëndësishme e pa vlerë, si mund t'i bëjnë keq ndonjërit prej atyre që Krishti i ka vulosur dhe që shpresën e kanë vënë tek Ai? Ngushëlloje, pra, zemrën tënde; sepse ndoshta u trembe kur dëgjove se një turmë frymësh të liga banonte në një njeri të vetëm dhe e bënte të endej nëpër varret e të vdekurve, në turp e lakuriqësi, pa mendje e pa gjykim. Meqë edhe ti je njeri që i nënshtrohesh ngasjeve, u frikësove nga një mjerim kaq i hidhur e i padurueshëm, sikur Satanai të të sulmonte. Merr zemër, pra; mos mendo se mund të ndodhë diçka e tillë, ndërsa Krishti na rrethon me mbrojtje e me dashuri. Është e sigurt se ata s'kanë fuqi as mbi derrat. Aq i madh është kujdesi që Sunduesi i Gjithëfuqishëm i punëve tona denjon t'u dhurojë gjërave njerëzore. Sepse Ai u tha edhe apostujve të shenjtë: «A nuk shiten dy harabela për një aspër? Edhe asnjë prej tyre nuk bie përtokë pa Atin tuaj. Madje edhe qimet e kokës suaj janë të gjitha të numëruara. Prandaj mos kini frikë; ju vleni më shumë se shumë harabela.» Sepse, në qoftë se Ai i mbron gjëra kaq të parëndësishme e pa vlerë, si nuk do të na quajë ne të denjë për çdo kujdes, ne për të cilët Ai që nga natyra është Perëndi u bë madje njeri dhe duroi fyerjet e hebrenjve? Le të largohet, pra, frika; sepse Perëndia ndihmon dhe rrethon me mburojën e mirëdashjes së Tij ata që duan të jetojnë për Të dhe që kërkojnë të bëjnë ato gjëra që i pëlqejnë Atij.

Edhe këtë mund ta mësojmë nga ajo që u ndodhi derrave: se demonët e ligj janë mizorë, ligashë, të dëmshëm dhe tradhtarë ndaj atyre që i mbajnë nën pushtetin e tyre.

Këtë e provon qartë vetë ngjarja: që i hodhën derrat nga gremina dhe i mbytën në ujëra. Prandaj Krishti ua plotësoi kërkesën, që të mësonim nga ajo që ndodhi se natyra e tyre është e pamëshirshme e shtazarake, e paepshme, dhe e ngulur krejt për t'u bërë keq atyre që arrijnë t'i vënë nën pushtetin e tyre.

Prandaj, në qoftë se ndër ne ka ndonjë të shthurur e derrsor, që do ndyrësirën e është i papastër, dhe që me dashje ndotet me neveritë e mëkatit, i tilli, me lejen e Perëndisë, bie nën pushtetin e tyre dhe fundoset në humnerën e humbjes. Por atyre që e duan Krishtin kurrë s'mund t'u ndodhë t'u nënshtrohen atyre, as neve, sa kohë që ecim në gjurmët e Tij dhe, pa u treguar të shkujdesur në kryerjen e së drejtës, dëshirojmë ato gjëra që janë të nderuara e që i përkasin asaj sjelljeje të virtytshme e të lavdërueshme, që Krishti na e ka caktuar me urdhërimet e Ungjillit. Nëpër Të dhe bashkë me Të i qoftë Perëndisë Atë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.