Lluka 8:40-48

«8:40-48. Edhe kur u kthye Jisui, turma e mirëpriti, sepse të gjithë e prisnin. Dhe ja, erdhi një njeri që quhej Jair, i cili ishte kryetar i sinagogës; edhe ra ndër këmbët e Jisuit dhe iu lut të vinte në shtëpinë e tij, sepse kishte një bijë të vetme, rreth dymbëdhjetë vjeç, dhe ajo po jepte shpirt. Dhe, ndërsa po shkonte, turmat e shtrëngonin. Një grua që kishte dymbëdhjetë vjet me rrjedhje gjaku, e cila kishte shpenzuar gjithë pasurinë e saj te mjekët dhe s'kishte mundur të shërohej nga asnjë, iu afrua nga pas dhe i preku cepin e rrobës; edhe menjëherë iu ndal rrjedhja e gjakut. Dhe Jisui tha: ‹Kush më preku?› Edhe, kur të gjithë e mohuan, Pjetri dhe ata që ishin me të thanë: ‹Mjeshtër, turmat po të shtyjnë e po të shtrëngojnë.› Por Jisui tha: ‹Dikush më preku, sepse e di se doli fuqi prej meje.› Edhe gruaja, kur pa se nuk mbeti e fshehur prej tij, erdhi duke u dridhur dhe ra përpara tij, dhe shpalli para gjithë popullit për ç'arsye e kishte prekur dhe se ishte shëruar menjëherë. Edhe ai i tha: ‹Bijë, besimi yt të shpëtoi; shko në paqe.›»

Atyre që janë të zotë të shpjegojnë misterin e ekonomisë së të Vetëmlindurit në mish, dhe që e kanë mendjen të ndriçuar me dritë hyjnore, Fryma u urdhëroi, duke thënë: «Shpallni lavdinë e tij ndër johebrenjtë dhe mrekullitë e tij ndër gjithë kombet.» A i urdhëroi, pra, të shpallnin lavdinë e Krishtit, Shpëtimtarit tonë të përbotshëm, ndër turmat e johebrenjve, domethënë ndër banorët e gjithë botës, vetëm që të mrekulloheshin me të, apo edhe që të gjithë njerëzit të besonin tek ai? Unë, në të vërtetë, pohoj se qe edhe që të mrekulloheshin me të, edhe që të besojmë se Fjala e Perëndisë Atë është Perëndi i vërtetë, ndonëse, siç thotë Joani, u bë mish. Sepse edhe diku u thotë hebrenjve: «Në qoftë se nuk bëj veprat e Atit tim, mos më besoni; por, në qoftë se i bëj, edhe pse nuk më besoni mua, u besoni veprave.»

Le ta sodisim, pra, edhe një herë tek u sjell dobi turmave me mrekullitë që bëri për të mirën e tyre. Ishte një kryetar dhe mësues i sinagogës së hebrenjve, që quhej Jair; dhe pikërisht atë na e paraqet këtu tregimi i Ungjillit. Sepse ai ra përpara këmbëve të Krishtit, Shpëtimtarit tonë të përbashkët, për të kërkuar zgjidhjen e vdekjes dhe shfuqizimin e prishjes. Sepse e bija ishte, si të thuash, në vetë portat e varrit. Eja, pra, dhe le t'i kërkojmë Jairit të na thotë si e sheh atë të cilit i drejton kërkesën e tij. Sepse, në qoftë se i afrohesh duke e quajtur thjesht një njeri, të ngjashëm me një prej nesh, domethënë si dikush që nuk ka asnjë fuqi më të lartë se tonën, e humbet shenjën dhe je larguar nga udha e drejtë, sepse i kërkon një njeriu atë që lyp fuqinë e Perëndisë. Vetëm natyra më e lartë është në gjendje t'u japë jetë të vdekurve. Vetëm ajo ka pavdekësinë; dhe prej saj çdo gjë e krijuar merr hua jetën dhe lëvizjen. Kërko, pra, nga njerëzit ato që u përkasin njerëzve, dhe nga Perëndia ato që i përkasin Perëndisë.

Për më tepër, ti e adhuron atë si Perëndinë e tërëfuqishëm; dhe këtë e bën si njeri që e di me siguri dhe dëshmon se ai është në gjendje të t'i plotësojë kërkesat. Çfarë argumenti, pra, mjafton për mbrojtjen tënde, ti që dikur e gjuajte me gurë Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithëve, e përndoqe bashkë me të tjerët dhe the me marrëzi e pabesi të madhe: «Nuk të gjuajmë me gurë për një vepër të mirë, por për blasfemi, sepse ti, duke qenë njeri, e bën veten Perëndi.»

Dhe nuk duhet të çuditemi vetëm me këtë, por edhe me atë që vijon. Sepse Llazari, në të vërtetë, u ngjall prej së vdekurish me thirrjen e Krishtit, që e bëri të dilte nga vetë varri, kur kishte katër ditë atje dhe prishja kishte nisur tashmë. Dhe ata që qenë dëshmitarë të mrekullisë u mahnitën nga madhështia e veprës. Por kryetarët e sinagogës së hebrenjve e bënë vetë mrekullinë ushqim për smirën, dhe një vepër kaq e madhe e kaq e shkëlqyer u ruajt në kujtesën e tyre si një farë prej së cilës mbiu faji i vrasjes. Sepse, pasi u mblodhën, u këshilluan njëri me tjetrin, sigurisht jo për ndonjë vepër të ligjshme, por më tepër për një të tillë që u solli mbi ta dënimin e tyre përfundimtar. Sepse thanë: «Ç'po bëjmë? Sepse ky njeri bën shumë mrekulli. Po ta lëmë kështu, do të vijnë romakët dhe do të na marrin edhe kombin edhe vendin.» Ç'thua, pra, për këtë, o Jair? Ti e pe vdekjen të shfuqizuar në rastin e Llazarit, atë vdekje që gjithnjë e për këdo më parë kishte qenë e ashpër dhe e paepur. Ti e pe shkatërrimin të humbiste fuqinë, atë shkatërrim që askush mbi dhé nuk i kishte shpëtuar. Edhe si përfytyron, pra, se mund ta bësh të nënshtruar ndaj vdekjes atë që është sundimtar mbi vdekjen, Përmbysësin e shkatërrimit dhe Dhuruesin e jetës? Si mund ai që i çliroi të tjerët nga leqet e vdekjes t'i nënshtrohet vetë asaj, veçse po të dojë ta bëjë këtë për hir të planit të shpëtimit? Prandaj është i vërtetë ai tekst që u përket atyre: «se janë fëmijë të marrë dhe të pamençur.»

Por fati i vajzës nuk qe pa dobi për të atin. Sepse, ashtu si nganjëherë forca e frerëve e kthen kalin e zjarrtë, që ka kërcyer larg udhës, në rrugën e tij të drejtë, kështu edhe fatkeqësia shpesh e detyron shpirtin e njeriut t'u bindet atyre gjërave që janë për të mirën e tij dhe që urdhërohen. Në këtë kuptim gjejmë edhe të lumin David t'i drejtohet Perëndisë mbi gjithçka, për ata njerëz që s'ishin ende të gatshëm të ecnin drejt dhe që u çuan, si të thuash, nga shtytjet e çrregullta të mendjes drejt gropës së shkatërrimit: «Me fre e me kapistër do t'ua shtrëngosh nofullat atyre që nuk të afrohen.» Sepse forca e rrethanave i sjell njerëzit, siç thashë, edhe kundër vullnetit të tyre, në nevojën për të ulur qafën para Perëndisë, siç mund ta shohim treguar tërthorazi në shëmbëlltyrat e Ungjillit. Sepse Krishti diku tha se, kur gostia qe gati, u dërgua një shërbëtor për t'i thirrur në darkë dhe për të mbledhur ata që ishin ftuar; por ata, duke sjellë shfajësime të rreme të llojllojshme, nuk deshën të vinin. Atëherë Zoti, thotë, i foli atij shërbëtori: «Dil nëpër udhët e nëpër gardhe dhe shtrëngoji të hyjnë, që të mbushet shtëpia ime.» Ç'do të thotë, pra, që njerëzit ftohen nga gardhet, madje gati me forcë, në mos ajo që përmendet këtu? Sepse nganjëherë fatkeqësi që s'durohen dot i ngujojnë njerëzit në një mjerim të skajshëm. Dhe, kur ndeshin, ndoshta, kujdesin e ndihmën e atyre që i frikësohen Krishtit, kështu çohen drejt besimit tek ai dhe drejt dashurisë; dhe, të shkëputur nga gabimi i tyre i mëparshëm, që e kishin marrë me traditë nga etërit, e pranojnë fjalën shpëtimtare të Ungjillit. Dhe për këta me të drejtë mund të themi se janë ata që thirren nga gardhet. Është, në të vërtetë, gjë më e shkëlqyer dhe më e lavdërueshme, kur largimi nga gabimi i mëparshëm, për të nxituar drejt së vërtetës, është fryt i vullnetit të lirë. Të tillë të kthyer, që e marrin vërtetimin e besimit të tyre nga Shkrimet e shenjta dhe gëzojnë mësimin e atyre që dinë t'i fusin njerëzit në mistere, do të përparojnë drejt një besimi të drejtë e të patëmetë. Por ata të tjerët, që ndizen, si të thuash, me forcë e nga vështirësitë që ndeshin, që të njohin të vërtetën, nuk janë në një shkallë me të parët; përkundrazi, kur pranohen, duhet të kujdesen të ruajnë qëndrueshmërinë dhe të ikin nga një mendjelehtësi e luhatshme. Sepse detyra e tyre është të ruajnë një besim të patundur, që të mos gjenden punëtorë të pavlefshëm e të dobët, dezertorë pas vulës, frikacakë e tradhtarë pasi kanë marrë armët. Le të mos nxitojnë të kthehen te veprat e tyre të mëparshme, që të mos thuhet për ta ajo që u tha nga një prej apostujve të shenjtë: «Sepse do të kishte qenë më mirë për ta të mos e kishin njohur udhën e së vërtetës, sesa, pasi e njohën, të kthehen prapa nga urdhërimi i shenjtë që u qe dhënë. Me ta ndodhi ajo që thotë fjala e urtë e vërtetë: qeni që kthehet te të vjellat e veta, dhe dosa e larë që u kthye të zhgërryhet në llucë.»

Por, që të mos e zgjasim tepër këtë shmangie, le të kthehemi te tema jonë e parë. Jairi, pra, u afrua; por ne e mohojmë se ardhja e tij ishte fryt i vullnetit të lirë; përkundrazi, ishte frika e vdekjes ajo që e bëri të vepronte kështu, kundër vullnetit të tij, sepse vdekja tashmë, si të thuash, i kishte rënë të bijës; dhe e bija ishte e vetmja që kishte. Atëherë ai e la fare pas dore çdo kujdes për të qenë i qëndrueshëm në fjalët dhe mendimet e tij të liga. Sepse ai që shpeshherë ishte përpjekur të vriste Krishtin, ngaqë ngjallte të vdekurit nga varri, tani i kërkon atij zgjidhjen e vdekjes. Që, pra, karakteri i tij të dukej i ashpër dhe i neveritshëm, dhe që ai të provohej se ishte i tillë nga vetë faktet, Krishti e shoqëroi dhe iu përgjigj kërkesës së tij.

Por kishte edhe një farë urtësie në mënyrën si u veprua. Sepse, po të mos ia kishte plotësuar kërkesën për hir, si ai vetë, ashtu edhe kushdo tjetër që vuante nga e njëjta padije, ose më mirë, nga mungesa e mendjes së shëndoshë, do të kishin thënë, sigurisht, se ai nuk ishte i zoti të ngjallte vajzën, as të largonte vdekjen prej saj, edhe sikur të kishte shkuar në shtëpi; se, duke qenë atëherë pa fuqi dhe i paaftë të kryente mrekullinë hyjnore, e bëri pakënaqësinë e tij ndaj Jairit shkas për të mos u afruar. Për t'i dhënë fund, pra, shpifjes së ndyrë e të shfrenuar të hebrenjve dhe për të frenuar gjuhët e atyre të shumtëve gjithnjë gati për të gjetur të meta, ai pranon menjëherë dhe premton ta ngjallë atë që ishte në rrezik. Dhe premtimet i ndoqi përmbushja, që mosbesimi i tyre të mbetej pa shfajësim dhe që kjo mrekulli, si të tjerat, të ishte për dënimin e tyre. Sepse Krishti tha edhe për ta: «Po të mos kisha bërë midis tyre veprat që s'i bëri asnjë njeri tjetër, nuk do të kishin mëkat; por tani ata i panë dhe i urryen edhe mua edhe Atin tim.»

Shpëtimtari, pra, po shkonte për ta ngjallur vajzën dhe për të mbjellë te banorët e dheut shpresën e sigurt të ngjalljes së të vdekurve. Por, ndërsa ishte në mes të udhës, u krye çuditërisht një mrekulli tjetër, jo e ndryshme nga e para. Sepse ishte një grua e munduar nga rrjedhja e gjakut, pre e një sëmundjeje të rëndë e të egër, që nuk pranonte t'i nënshtrohej mjeshtërisë së mjekëve dhe përbuzte gjithë mjetet e barnave njerëzore. Sepse ajo «nuk mundi, thotë, të shërohej nga asnjë», ndonëse kishte harxhuar pa kursim gjithë pasurinë e saj për ata që i premtonin ta çlironin nga sëmundja. Kur, pra, gruaja fatkeqe kishte humbur çdo shpresë nga njerëzit dhe rronte tashmë vetëm për mjerim të plotë, ajo mendoi një plan të urtë. Sepse iu drejtua Mjekut që është nga lart, nga qielli, si Atij që mund lehtë e pa mundim të kryejë ato gjëra që janë përtej fuqisë sonë, dhe asgjë nuk mund t'u kundërvihej vendimeve të tij, çfarëdo që të donte të bënte.

Besimi i saj për këtë ndoshta i lindi kur pa se Jairi po e çonte atë në shtëpinë e tij, që të tregonte se ishte më i fuqishëm se vdekja, duke ia çliruar të bijën nga lidhjet e saj të pashmangshme. Sepse me veten e saj mendoi ndoshta se, në qoftë se ai është më i fuqishëm se vdekja dhe shkatërruesi i prishjes, aq më tepër mund t'i lehtësojë edhe sëmundjen që e mundon, duke ndalur me fuqi të patregueshme burimet e rrjedhjes së saj të gjakut! I afrohet, pra, dhe i prek cepin e rrobës, por fshehtas e jo haptas, sepse shpresonte të mund të mos vihej re dhe, si të thuash, të vidhte shërimin nga Ai që s'e dinte. Por pse, më thuaj, kujdesej gruaja të mos vihej re? Sepse pse të mos i afrohej Krishtit me më shumë guxim se ai lebroz dhe të kërkonte heqjen e dhembjes së saj të pashërueshme? Sepse ai tha: «Zot, po të duash, mund të më pastrosh.» Pse të mos vepronte si ata të verbër, që, kur po kalonte Krishti, thirrën e thanë: «Ki mëshirë për ne, o Zot Jisu, Bir i Davidit»? Ç'ishte, pra, ajo që e bëri atë grua të sëmurë të donte të mbetej e fshehur? Ishte ngaqë ligji i Moisiut të gjithurtë ia ngarkonte papastërtinë çdo gruaje që vuante nga rrjedhja e gjakut dhe kudo e quante të papastër; dhe kushdo që ishte i papastër, nuk mund të prekte asgjë të shenjtë, as t'i afrohej një njeriu të shenjtë. Për këtë arsye gruaja kujdesej të mbetej e fshehur, që të mos i duhej, si shkelëse e ligjit, të mbante dënimin që ai caktonte. Dhe, sapo e preku, u shërua menjëherë e pa vonesë.

Por mrekullia nuk mbeti e fshehur; sepse Shpëtimtari, ndonëse i di të gjitha, pyeti sikur nuk e dinte, duke thënë: «Kush më preku?» Dhe, kur apostujt e shenjtë me të drejtë thanë: «Turmat po të shtrëngojnë e po të shtyjnë», ai u vë përpara atë që kishte ndodhur, duke thënë: «Dikush më preku, sepse e di se doli fuqi prej meje.» A ishte, pra, nga dashuria për lavdi që Zoti nuk lejoi që kjo shfaqje e veprimit të tij të hyjnishëm, dua të them mrekullia që i kishte ndodhur gruas, të mbetej e fshehur? Aspak nuk e themi këtë, por përkundrazi, se ishte ngaqë ai gjithnjë ka parasysh dobinë e atyre që thirren në hir me anë të besimit. Fshehja, pra, e mrekullisë do t'u kishte bërë dëm shumë vetave, kurse, kur u bë e njohur, u solli dobi jo të vogël; sidomos vetë kryetarit të sinagogës. Sepse i dha siguri shpresës që priste dhe e bëri të besonte fort se Krishti do t'ia çlironte të bijën nga prangat e vdekjes.

Por edhe kjo në vetvete meriton mrekullimin tonë. Sepse ajo grua u çlirua, u shpëtua nga një gjendje vuajtjeje kaq e hidhur dhe e pashërueshme; dhe kështu marrim sërish sigurinë e patundur se Emanueli është Perëndi i vërtetë. Si dhe në ç'mënyrë? Si nga vetë ngjarja e mrekullueshme, ashtu edhe nga fjalët që i tha me dinjitet hyjnor. «Sepse, unë e di, tha ai, se doli fuqi prej meje.» Por e tejkalon shkallën tonë, e ndoshta edhe atë të engjëjve, që dikush të lëshojë ndonjë fuqi, dhe atë nga vetë natyra e tij, si diçka që buron prej tij. Një vepër e tillë është veti që i takon vetëm Natyrës që është mbi të gjitha dhe më e lartë. Sepse çdo qenie e krijuar, çfarëdo qoftë, që është e pajisur me fuqi, qoftë për të shëruar a diçka të ngjashme, nuk e zotëron atë prej vetes, por si diçka që ia ka dhënë Perëndia. Sepse krijesës i jepen të gjitha dhe punohen në të, dhe prej vetes ajo s'mund të bëjë asgjë. Prandaj, si Perëndi, ai tha: «E dita se doli fuqi prej meje.»

Dhe gruaja tani rrëfeu. Meqë, bashkë me sëmundjen e saj, dua të them me sëmundjen që e kishte munduar, kishte hedhur poshtë edhe frikën që e bënte të donte të mbetej e fshehur, ajo shpalli mrekullinë hyjnore. Prandaj, me shumë të drejtë u çmua e denjë për fjalët e tij qetësuese dhe mori sigurinë se nuk do të vuante më nga sëmundja e saj; sepse Krishti, Shpëtimtari ynë, i tha: «Bijë, besimi yt të shpëtoi; shko në paqe.»

Dhe edhe kjo qe për të mirën e Jairit, ndonëse ishte, vërtet, një mësim i vështirë. Sepse ai mëson se as adhurimi sipas ligjit, as derdhja e gjakut, as therja e cjepve dhe e viçave, as rrethprerja e mishit, as pushimi i të shtunave, as ndonjë gjë tjetër prej këtyre çështjeve të përkohshme e parafiguruese, nuk mund t'i shpëtojë banorët e dheut. Këtë mund ta bëjë vetëm besimi në Krishtin, ai besim me të cilin u shfajësua edhe i lumi Abraham, u quajt mik i Perëndisë dhe u çmua i denjë për nderime të veçanta. Dhe bekimi i Perëndisë u është dhënë edhe atyre që, sipas kushteve të premtimit, do të ishin bijtë e tij, domethënë neve. «Sepse jo të gjithë ata që janë prej Israelit, janë Israel; as, ngaqë janë fara e Abrahamit, nuk janë të gjithë bij; por bijtë e premtimit numërohen si farë.» Pra, ky hir na përket neve, sepse jemi birësuar si bij të Abrahamit, «duke u shfajësuar jo aq nga veprat e ligjit, sa nga besimi në Krishtin»; nëpërmjet të cilit dhe bashkë me të cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi dhe pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.