← Shën Kirili i Aleksandrisë

Shën Kirili i Aleksandrisë

Lluka 8:49-56

«8:49-56. Ndërsa Ai po fliste ende, erdhi dikush nga shtëpia e kryetarit të sinagogës, që tha: ‹Bija jote vdiq; mos e shqetëso më Mësuesin.› Po Jisui, kur e dëgjoi, u përgjigj e tha: ‹Mos ki frikë; vetëm beso, dhe ajo do të jetojë.› Dhe, kur arriti te shtëpia, nuk lejoi askënd të hynte me Të, përveç Pjetrit, Jakovit e Joanit, si dhe babait e nënës së vajzës. Të gjithë qanin dhe vajtonin për të. Por Ai tha: ‹Mos qani, sepse vajza nuk ka vdekur, por po fle.› Dhe ata e përqeshnin, sepse e dinin se kishte vdekur. Por Ai i nxori të gjithë jashtë, e kapi për dore dhe thirri, duke thënë: ‹Vajzë, çohu.› Dhe iu kthye fryma, e ajo u ngrit menjëherë; dhe urdhëroi t'i jepnin diçka për të ngrënë. Prindërit e saj u mahnitën, dhe Ai i urdhëroi të mos i tregonin askujt çfarë kishte ndodhur.»

O ejani, të gjithë ju që e doni lavdinë e Shpëtimtarit dhe që kështu thurni kurora për kokat tuaja, ejani sërish, që të gëzohemi në Të, e, teksa e lartësojmë me lavde të pafund, le të themi me fjalët e profetit Isaia: «O Zot, Perëndia im, do të të lëvdoj Ty e do të himnoj emrin tënd, sepse ke bërë vepra të mrekullueshme, një këshillë të vërtetë që në fillim.» Cila është, pra, këshilla dhe qëllimi i Perëndisë Atë, që ishte qysh në fillim dhe ishte e vërtetë? Sigurisht, ai që ka të bëjë me ne. Sepse Krishti e njihte që më parë, qysh para themeleve të botës, misterin e Tij; por vetëm në epokat e fundit të botës u shfaq për banorët e dheut, që, pasi mbarti mëkatin e botës, të asgjësonte edhe atë edhe vdekjen, e cila është pasojë e tij dhe na erdhi nëpërmjet tij. Sepse kështu tha Ai vetë, qartë: «Unë jam ngjallja dhe jeta», dhe: «kush beson tek Unë ka jetë të përjetshme dhe nuk vjen në gjyq, por ka kaluar nga vdekja në jetë.» Dhe pikërisht këtë do ta shohim të përmbushur në vetë ngjarjet. Sepse kryetari i sinagogës së hebrenjve u afrua dhe, duke përqafuar gjunjët e Shpëtimtarit, iu lut ta çlironte të bijën nga prangat e vdekjes; sepse ja, ajo tashmë kishte rënë në këtë gjendje dhe ndodhej në rrezik të skajshëm. Dhe Shpëtimtari pranoi, u nis bashkë me të dhe po nxitonte drejt shtëpisë së atij që i kishte kërkuar këtë të mirë, sepse e dinte mirë se ajo që po bëhej do t'u sillte dobi shumëkujt prej atyre që e ndiqnin dhe do të ishte edhe për lavdinë e Tij. Kështu, rrugës, u shpëtua gruaja që vuante nga një sëmundje e rëndë dhe e pashërueshme. Sepse ajo kishte një rrjedhje gjaku që askush s'mund ta ndalte dhe që e bënte të kotë mjeshtërinë e mjekëve; por, sapo preku me besim cepin e rrobës, u shërua menjëherë; dhe kështu, një mrekulli e lavdishme dhe e dukshme qe, si të thuash, thjesht fryt i udhëtimit të Krishtit.

Pastaj u doli përpara një lajmëtar nga shtëpia e kryetarit të sinagogës, që tha: «Bija jote vdiq; mos e shqetëso Mësuesin.» Cila qe, atëherë, përgjigjja e Krishtit, i Cili zotëron sundimin mbi gjithçka, është Zot i jetës e i vdekjes dhe me vendimin e plotfuqishëm të vullnetit të Tij kryen çdo gjë që dëshiron? Ai e pa njeriun të shtypur nën peshën e hidhërimit, të ligështuar e të shtangur, gati pa asnjë shpresë se e bija mund të shpëtonte nga vdekja. Sepse fatkeqësitë janë të zonja të trazojnë edhe një mendje në dukje të qëndrueshme dhe ta shkëpusin nga bindjet e saj të ngulitura. Prandaj, për ta ndihmuar, i drejtoi një fjalë të butë e shpëtimtare, të përshtatshme për ta përkrahur në gjendjen e tij të ligështuar dhe për të ngjallur tek ai një besim të palëkundur, duke i thënë: «Mos ki frikë; vetëm beso, dhe ajo do të jetojë.»

Dhe, kur arriti te shtëpia e atij që iu lut, i qetësoi vajtimet, i heshti muzikantët dhe i ndaloi lotët e atyre që qanin, duke thënë: «Vajza nuk ka vdekur, por përkundrazi po fle.» Dhe ata, thotë, e përqeshën. Vër re këtu, të lutem, mjeshtërinë e madhe të kësaj mënyre veprimi. Sepse, ndonëse e dinte mirë se vajza kishte vdekur, tha: «Ajo nuk ka vdekur, por përkundrazi po fle.» Për ç'arsye? Që, duke e përqeshur, të pohonin qartë e haptas se vajza kishte vdekur. Sepse ka gjasa se do të kishte disa nga ata që gjithnjë i kundërvihen lavdisë së Tij, të cilët do ta hidhnin poshtë mrekullinë hyjnore dhe do të thoshin se vajza ende s'kishte vdekur, e se, kur ajo u shpëtua nga sëmundja, Krishti s'kishte bërë asgjë fort të jashtëzakonshme. Prandaj, që të kishte pohimin e shumëkujt se vajza kishte vdekur, Ai tha se ajo në të vërtetë po flinte. Dhe askush të mos thotë se Krishti foli rrejshëm. Sepse për Të, që është Jetë nga vetë natyra, asgjë nuk është e vdekur. Dhe kjo është arsyeja pse ne, duke pasur një shpresë të patundur në ngjalljen e të vdekurve, i quajmë «ata që flenë». Sepse në Krishtin ata do të ngjallen; dhe, siç thotë i lumi Pavël, «ata jetojnë për Të», sepse janë gati të jetojnë.

Por vër re edhe këtë. Si për të na mësuar t'i shmangemi lavdisë së kotë (ndonëse, sigurisht, ne s'mund të bëjmë vepra kaq të admirueshme), kur erdhi te shtëpia ku dergjej vajza e vdekur, mori me vete vetëm tre nga apostujt e shenjtë, si dhe babanë e nënën e vajzës.

Dhe mënyra si e bëri mrekullinë ishte e denjë për Perëndinë. Sepse, si e kapi për dore, thotë, i tha: «Vajzë, çohu», dhe ajo u ngrit menjëherë. O fuqia e një fjale, o forca e urdhrave, të cilëve asgjë nuk mund t'u kundërvihet!

O prekja jetëdhënëse e dorës, që zhduk vdekjen dhe kalbjen! Këto janë frytet e besimit; pikërisht për hir të tij u dha edhe ligji te njerëzit e lashtësisë, me dorën e Moisiut.

Por ndoshta dikush mund të thotë ndaj kësaj: «Ja, kushdo mund ta shohë se ritet që caktoi ligji ndryshojnë nga besimi në Krishtin dhe bien ndesh me të, sepse ligji na urdhëron të

bëjmë fli me gjak; kurse besimi i hedh poshtë të gjitha të këtilla dhe ka sjellë për njerëzit një adhurim që i kushtohet në frymë e në të vërtetë. Sepse edhe Krishtin diku e gjejmë të flasë kështu, me harpën e psalmistit, drejtuar Perëndisë Atë në qiell: ‹Fli dhe blatime nuk deshe; olokauste dhe fli për mëkat nuk i pëlqeve; por më përgatite një trup. Atëherë thashë: Ja, po vij, sepse në krye të librit është shkruar për mua: Kënaqem të bëj vullnetin tënd, o Perëndi.› Prandaj flijimet me gjak janë të kota, kurse era e këndshme e adhurimit frymëror i pëlqen fort Perëndisë. Dhe këtë askush nuk mund t'ia paraqesë, po të mos ketë më parë atë besim që vjen nga Krishti. Dhe këtë e dëshmon i lumi Pavël, kur shkruan: ‹Pa besim, askush nuk mund të bëjë kurrë atë që i pëlqen Perëndisë.›»

Prandaj është e nevojshme të shpjegojmë në ç'kuptim themi se ligji u dha për shkak të besimit. I lumi Abraham, pra, u shfajësua me anë të bindjes dhe të besimit. Sepse është shkruar: «Abrahami i besoi Perëndisë, dhe u quajt miku i Perëndisë, dhe besimi iu llogarit për drejtësi.» Dhe Perëndia i premtoi se do të bëhej ati i shumë kombeve dhe se në të do të bekoheshin gjithë kombet, domethënë duke imituar besimin e tij. Kështu, pra, shihet se hiri që vjen nga besimi është më i hershëm se ritet që urdhëroi ligji, sepse Abrahami e arriti atë kur ende ishte i parrethprerë. Dhe më pas, me kalimin e kohës, hyri ligji me dorën e Moisiut. A e flaku, atëherë, ligji shfajësimin që vjen nga besimi, domethënë atë që Perëndia ua premtoi atyre që ndjekin gjurmët e besimit të atit tonë Abraham, besim që ai e kishte kur ende ishte i parrethprerë? Po si mund të jetë kjo e vërtetë? Prandaj i lumi Pavël shkruan: «Këtë po them, pra: besëlidhjen që Perëndia e kishte vërtetuar qëmoti, ligji që erdhi katërqind e tridhjetë vjet më pas nuk e prish, aq sa ta bënte të kotë premtimin që iu dha etërve.» Dhe përsëri: «A është, pra, ligji kundër premtimeve të Perëndisë? Kurrsesi!» Dhe po ai Pavli hyjnor na mëson më tej arsyet pse ligji hyri më në fund me anë të shërbesës së engjëjve, si dhe mënyrën se si ai e forcon besimin në Krishtin, duke qenë se u fut para kohës së mishërimit të të Vetëmlindurit. Ai thotë një herë se «ligji hyri që të shtohej mëkati», një herë tjetër se «Shkrimi i mbylli të gjitha nën mëkat», dhe përsëri: «Ligji, pra, u shtua për shkak të shkeljeve.»

A dëshiron të mësosh se si Shkrimi i mbylli të gjitha nën mëkat? Po të jetë kështu, do ta shpjegoj sa të mundem. Paganët, pra, si njerëz pa Perëndi dhe pa shpresë, ishin në këtë botë si të burgosur në leqet e poshtërsisë, të ngatërruar pa shpresë shpëtimi në litarët e mëkatit. Kurse izraelitët e kishin vërtet ligjin si kujdestar, por askush nuk mund të shfajësohej me anë të tij. Sepse për ata që janë në mëkatet e tyre s'ka asnjë dobi nga një fli me gjak. Dhe këtë e dëshmon përsëri Pavli, duke thënë: «Sepse gjaku i demave dhe i cjepve nuk mund t'i heqë mëkatet.» Ligji është dëshmia e dobësisë së të gjithë njerëzve; ndaj i lumi Pavël e quan «shërbesa e dënimit». Mëkati u shtua me anë të tij, dhe kjo jo se e bënte ndokënd të mëkatonte, por sepse shpallte dënimin e atij që binte në shkelje. Prandaj u vendos për shkak të shkeljeve, që, meqë tashmë askush s'mund të arrinte një jetë të patëmetë, të bëhej krejt e domosdoshme ardhja e shfajësimit që vjen nga Krishti. Sepse nuk kishte rrugë tjetër me anë të së cilës banorët e dheut mund t'i shpëtonin tiranisë së mëkatit. Ligji, pra, hyri së pari për hir të besimit, që të shpallte fajin e atyre që ishin të prekshëm nga dobësitë dhe t'i provonte se ishin mëkatarë. Kështu, ai i çonte njerëzit, si të thuash, drejt pastrimit që gjendet në Krishtin me anë të besimit. Dhe pikërisht për këtë arsye i lumi Pavël shkroi përsëri: «Prandaj ligji ishte kujdestari ynë deri te Krishti; po tani, që erdhi besimi, nuk jemi më nën kujdestar.» Sepse të gjithë jemi bij të Perëndisë me anë të besimit në Krishtin Jisu.

Besimi, pra, është në çdo mënyrë shkaku i jetës, sepse vret mëkatin, nënën dhe mëndeshën e vdekjes. Prandaj, me shumë vend i tha Krishti kryetarit të sinagogës së hebrenjve, kur i kishte vdekur e bija: «Mos ki frikë; vetëm beso, dhe ajo do të jetojë.» Sepse, siç thashë, Krishti i bën të jetojnë ata që i afrohen me anë të besimit, sepse Ai është jeta; «sepse në Të jetojmë, lëvizim dhe jemi»; dhe Ai do t'i ngjallë të vdekurit «befas, sa hap e mbyll sytë, në borinë e fundit», siç është shkruar. Dhe, duke pasur këtë shpresë tek Ai, do të arrijmë në qytetin e epërm dhe do të mbretërojmë si mbretër bashkë me Të; nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi dhe pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.

Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it