Lluka 9:1-5
«9:1-5. Edhe si i thirri të dymbëdhjetë apostujt, u dha fuqi e pushtet mbi gjithë demonët, edhe që të shëronin sëmundjet. Edhe i dërgoi të predikonin mbretërinë e Perëndisë e të shëronin të sëmurët. Edhe u tha atyre: ‹Mos merrni asgjë për udhë: as shkop, as trastë, as bukë, as argjend, as të keni nga dy rroba. Edhe në çfarëdo shtëpie që të hyni, aty rrini dhe që andej nisuni. Edhe cilido që nuk do t'ju presë, kur të largoheni nga ai qytet, shkundni pluhurin nga këmbët tuaja, si dëshmi kundër tyre.›»
Është fjalë e vërtetë se fryti i veprave të mira është i nderuar. Sepse ata që dëshirojnë të rrojnë një jetë të pastër e të papërlyer, aq sa është e mundur për njeriun, Krishti do t'i stolisë me dhuratat e Tij, do t'u japë një shpërblim të bollshëm për gjithë veprat e tyre të shenjta dhe do t'i bëjë pjesëtarë të lavdisë së Tij. Sepse është e pamundur të gënjejë ndonjëherë Ai që thotë: «Siç rroj unë, thotë Zoti, ata që më nderojnë, do t'i nderoj.»
Si provë të qartë e të kthjellët për këtë, marr shoqërinë e lavdishme e fisnike të apostujve të shenjtë. Vështroji: janë të dalluar së tepërmi e të kurorëzuar me lavdi mbinjerëzore, prej kësaj dhurate të re që ua fali Krishti. «Sepse u dha, thotë, fuqi e pushtet mbi gjithë demonët, edhe që të shëronin sëmundjet.» Vër re përsëri, të lutem, se Fjala e mishëruar e Perëndisë e kalon masën e njerëzisë dhe shndrit me madhështitë e hyjnisë. Sepse t'i japësh pushtet mbi frymërat e ndyra kujtdo që Ai dëshiron e kalon masën e natyrës njerëzore, si edhe t'u japësh njerëzve fuqinë të çlirojnë nga sëmundjet ata që vuanin prej tyre. Sepse Perëndia, në të vërtetë, i jep kujtdo që të dojë fuqi të tilla, dhe vetëm prej vendimit të Tij varet që dikush të jetë i aftë, sipas mirëpëlqimit të Tij, të bëjë mrekulli hyjnore e të veprojë si shërbëtor i hirit që vjen së larti; por t'ua japësh të tjerëve dhuratën që u është dhënë, është krejt e pamundur. Sepse madhështia dhe lavdia e natyrës më të lartë nuk gjendet, në thelb, në asgjë që ka qenie, veçse në Vetvete dhe vetëm në Të. Prandaj, qoftë engjëll a kryeengjëll që të përmendë ndokush, qoftë frone e zotërime, qoftë serafinët, që janë edhe më lart në nder, le ta kuptojë me urtësi këtë: se ata vërtet kanë një pushtet të epërm prej fuqive që u janë dhënë së larti, të tilla që as gjuha s'mund t'i përshkruajë, as natyra s'mund t'i dhurojë; por arsyeja e ndalon plotësisht mendimin se ata mund t'ua japin këto fuqi të tjerëve. Kurse Krishti, pra, ua dhuron ato si Perëndi që është, prej plotësisë së Vet; sepse Ai vetë është Zoti i lavdisë dhe i fuqive.
Hiri, pra, që iu dha apostujve të shenjtë është i denjë për çdo mahnitje; por bujaria e Dhuruesit e kapërcen çdo lavdërim e çdo mahnitje, sepse Ai u jep, siç thashë, lavdinë e Tij. Njeriu merr pushtet mbi frymërat e liga dhe e kthen në asgjë atë krenari kaq të lartësuar e mendjemadhe, madje krenarinë e djallit; ligësinë e tij e bën të kotë dhe, me fuqinë e me veprueshmërinë e Frymës së Shenjtë, duke e djegur si me zjarr, e bën të dalë me rënkime e me vaje prej atyre që i kishte pushtuar. E megjithatë, dikur ai kishte thënë: «Do ta mbaj gjithë botën në dorën time si fole, dhe do ta marr si vezë të braktisura; e s'ka asnjë që të më shpëtojë a të flasë kundër meje.» E humbi, pra, të vërtetën dhe ra nga shpresa e tij, sado krenar e i pafytyrë që ishte, e mburravec ndaj dobësisë së njerëzimit. Sepse Zoti i fuqive radhiti kundër tij shërbëtorët e shpalljeve të shenjta. Edhe këtë e kishte parathënë vërtet një nga profetët e shenjtë, kur fliste për Satanain dhe për mësuesit e shenjtë: «Papritur do të ngrihen ata që të kafshojnë, dhe do të zgjohen ata që të mundojnë, dhe ti do të jesh preja e tyre.» Sepse, si të thuash, ata e kafshuan Satanain: i sulmuan lavdinë, ia bënë plaçkë të mirat dhe ia prunë Krishtit me anë të besimit tek Ai; kështu, pra, iu vërsulën vetë Satanait. E madhe, pra, ishte fuqia që iu dha apostujve të shenjtë me vendimin dhe vullnetin e Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithë neve. «Sepse u dha fuqi e pushtet mbi frymërat e ndyra.»
Le të shqyrtojmë tani edhe, po të duket me vend, se prej nga zbriti mbi njerëzimin një hir kaq i shkëlqyer e i famshëm. Fjala e Vetëmlindur e Perëndisë, pra, e kurorëzoi natyrën njerëzore me këtë nder të madh, duke u bërë mish e marrë mbi Vete ngjashmërinë tonë. Dhe kështu, pa u larguar në asnjë pikë të vetme prej lavdive të madhështisë së Tij (sepse bëri vepra të denja për Perëndinë, ndonëse u bë, siç thashë, si ne dhe ishte prej mishi e gjaku), e theu fuqinë e Satanait me fjalën e Tij të gjithëfuqishme. Dhe, ngaqë Ai i qortoi frymërat e liga, edhe banorët e dheut u bënë të aftë t'i qortojnë ato.
Dhe që ajo që them është e vërtetë, do të përpiqem ta bëj fare të qartë. Sepse Shpëtimtari, siç thashë, po i qortonte frymërat e ndyra; kurse farisenjtë, duke hapur gojën për të përqeshur lavdinë e Tij, patën pacipërinë të thoshin: «Ky nuk i nxjerr demonët, veçse me anë të Beelzebubit, princit të demonëve.» Por Shpëtimtari i qortoi që flisnin kështu, si njerëz të prirur për tallje, keqdashës e krejt pa mend, duke u thënë kështu: «Në qoftë se unë i nxjerr demonët me anë të Beelzebubit, bijtë tuaj me anë të kujt i nxjerrin? Prandaj ata do të jenë gjykatësit tuaj.» Sepse nxënësit e bekuar, që ishin bij të hebrenjve nga prejardhja e tyre sipas mishit, ishin tmerri i Satanait e i engjëjve të tij, sepse ua thyen fuqinë në emrin e Jisu Krishtit prej Nazaretit. Dhe Zoti ynë shtoi: «Por, në qoftë se unë i nxjerr demonët me anë të Frymës së Perëndisë, atëherë mbretëria e Perëndisë ka ardhur mbi ju.» Sepse Ai, si Biri i Vetëmlindur i Atit dhe Fjala, ka qenë e është i gjithëfuqishëm, dhe s'ka asgjë që të mos i jetë e lehtë; por, meqë i qortoi frymërat e liga ndërsa ishte njeri, natyra njerëzore ngadhënjeu në Të dhe u kurorëzua me lavdi hyjnore, sepse ishte e aftë të qortonte me fuqi edhe frymërat e liga. Kështu, pra, ngaqë Krishti i nxori demonët, mbretëria e Perëndisë erdhi tek ne; sepse mund të pohohet se është vetë përsosuria e madhështisë hyjnore të mundësh ta shtypësh Satanain, sado që ai bën qëndresë.
I lavdëroi, pra, nxënësit e Tij duke u dhënë pushtet e fuqi mbi frymërat e liga dhe mbi sëmundjet. A i nderoi vallë kështu pa arsye dhe i bëri të shquar pa asnjë shkak të fortë? Po si mund të jetë e vërtetë kjo? Sepse ishte e nevojshme, madje fort e nevojshme, që, pasi u caktuan botërisht shërbëtorë të shpalljeve të shenjta, të ishin të aftë të bënin mrekulli dhe, me anë të asaj që vepronin, t'i bindnin njerëzit se ishin shërbëtorë të Perëndisë e ndërmjetës për të gjithë nën qiell. Ata i ftonin të gjithë në pajtim e në shfajësim me anë të besimit dhe u tregonin udhën e shpëtimit e të jetës që buron prej andej. Sepse të përshpirtshmve e të mençurve zakonisht u mjafton vetëm arsyetimi që të kuptojnë të vërtetën; kurse ata që kanë humbur pa fre në rebelim dhe nuk janë të gatshëm të pranojnë fjalën e shëndoshë të atij që do t'i fitonte për dobinë e tyre të vërtetë, të tillët kanë nevojë për mrekulli e për kryerjen e shenjave; dhe mezi binden plotësisht as edhe atëherë.
Sepse shpesh e shohim se fjala e apostujve të shenjtë eci mbarë pikërisht kështu. Për shembull, Pjetri dhe Joani e çliruan nga sëmundja atë të çalë që rrinte te Porta e Bukur. Dhe, kur ai hyri në tempull, e kishin ndihmën e tij, si të thuash, si dëshmi të veprës së madhe që ishte kryer, dhe folën me guxim të madh për Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithë neve, ndonëse shihnin se ata të cilëve u kishte rënë të ishin krerë të sinagogës së hebrenjve, ende i brente një keqdashje e hidhur kundër Tij. Sepse thanë: «O burra të Israelit, përse çuditeni për këtë, ose përse na ngulni sytë ne, sikur ta kishim bërë këtë njeri të ecë me fuqinë a me drejtësinë tonë? Perëndia i Abrahamit, edhe Perëndia i Isakut, edhe Perëndia i Jakovit, Perëndia i etërve tanë, e lavdëroi Birin e Tij, Jisuin, të cilin ju e dorëzuat dhe e mohuat përpara Pilatit, kur ai deshi ta lëshonte. Por ju e mohuat të Shenjtin dhe të Drejtin, dhe kërkuat t'ju jepej një vrasës. Edhe Prijësin e Jetës e vratë; të cilin Perëndia e ngjalli prej të vdekurve. Edhe për Të ne jemi dëshmitarë; dhe emri i Tij, me anë të besimit në emrin e Tij, e forcoi këtë njeri që ju e shihni dhe e njihni; dhe besimi në Të ia dha këtë shëndoshje të plotë përpara jush të gjithëve.» Por, ndonëse shumë nga hebrenjtë u hidhëruan nga një ligjëratë kaq e lartë, prapëseprapë, kundër vullnetit të tyre, i vunë, si të thuash, fre zemërimit të tyre, ngaqë kishin turp për madhështinë e mrekullisë.
Dhe s'duhet ta lëmë pa përmendur edhe një gjë tjetër. Sepse, pasi i pajisi së pari apostujt e shenjtë me fuqi kaq të shndritshme, pastaj i urdhëron të nisen me nxitim dhe të fillojnë detyrën e tyre, të shpallin misterin e Tij te banorët e mbarë dheut. Sepse, ashtu si gjeneralët e zotë, pasi i pajisin me armët e luftës ushtarët e tyre më trima, i dërgojnë kundër radhëve të armikut, kështu edhe Krishti, Shpëtimtari e Zoti ynë i përbashkët, i dërgon mësuesit e shenjtë të mistereve të Tij, të veshur, si të thuash, me hirin që Ai fal, e të armatosur plotësisht me armët shpirtërore, kundër Satanait dhe engjëjve të tij, që kështu të jenë luftëtarë të pamposhtur e të fortë. Sepse do të luftonin kundër atyre që dikur mbanin sundimin mbi banorët e dheut, madje kundër fuqive të liga e kundërshtare, që kishin ndarë mes tyre gjithçka nën qiell dhe që kishin bërë adhurues të tyre ata që ishin krijuar sipas shëmbëlltyrës së Perëndisë. Këta, pra, do t'i mundonin nxënësit hyjnorë: do t'i thërrisnin në njohjen e së vërtetës ata që ishin në gabim dhe do t'u jepnin dritë atyre që rrinin në errësirë; kurse ata që dikur i adhuronin këta, i bënë ndjekës të zellshëm të atyre punëve që u shkojnë shenjtorëve.
Për këtë arsye, fort me vend, i porositi të mos merrnin asgjë me vete, ngaqë donte që ata të ishin të lirë nga çdo shqetësim i kësaj bote dhe kaq të çliruar nga mundimet që sjellin gjërat e botës, sa të mos vinin re as ushqimin e tyre të nevojshëm e të domosdoshëm. Por është e qartë se Ai që i urdhëron të heqin dorë edhe nga gjëra të tilla, ua pret krejt dashurinë për pasuri dhe lakminë për fitim. Sepse lavdia e tyre, tha Ai, dhe, si të thuash, kurora e tyre, është të mos zotërojnë asgjë. Dhe i largon edhe nga gjërat që u duhen për përdorim, me urdhrin që të mos mbanin fare asgjë me vete: as shkop, as trastë, as bukë, as argjend, as dy rroba. Vër re, pra, siç thashë, se i largon nga shpërqendrimet e kota e nga shqetësimi për trupin dhe i porosit të mos kenë merak për ushqimin, duke ua përsëritur, si të thuash, atë varg të Psalmit: «Hidhe kujdesin tënd mbi Zotin, dhe Ai do të të ushqejë.» Sepse e vërtetë është edhe ajo që tha Krishti: «Nuk mund t'i shërbeni Perëndisë dhe mamonit.» Dhe përsëri: «Sepse ku është thesari yt, atje do të jetë edhe zemra jote.»
Që të bëjnë, pra, një jetë të njëtrajtshme e të thjeshtë dhe, të çliruar nga çdo shqetësim i kotë e i tepërt, t'i kushtohen tërësisht detyrës për të shpallur misterin e Tij, e të punojnë pa pushim që t'u përhapin njerëzve kudo lajmin e shpëtimit, Ai i urdhëron të jenë të shkujdesur si për veshjen, ashtu edhe për ushqimin. Dhe në po atë kuptim Shpëtimtari foli edhe diku tjetër: «Le të jenë ijët tuaja të ngjeshura, thotë Ai, dhe kandilet tuaj të ndezur.» Por me ijët e ngjeshura Ai kupton gatishmërinë e mendjes për çdo vepër të mirë, kurse me kandilet e ndezur, që zemra e tyre të jetë plot me dritë hyjnore. Dhe po ashtu edhe ligji i Moisiut urdhëron qartë ata që hanin qengjin: «Kështu do ta hani: ijët tuaja të jenë të ngjeshura, dhe shkopinjtë tuaj në duart tuaja, dhe sandalet tuaja në këmbët tuaja.» Vër re, pra, se ata te të cilët banon Krishti, Qengji i vërtetë, duhet të jenë si njerëz të ngjeshur për udhë; sepse ata duhet t'i «mbathin këmbët me gatishmërinë e Ungjillit të paqes», siç na shkroi i lumi Pavël, dhe të vishen ashtu si u ka hije udhëtarëve. Sepse nuk u ka hije atyre që janë ngarkuar me kumtin hyjnor, po të duan të ecin mbarë në detyrën e tyre, të rrinë pa lëvizur; përkundrazi, si të thuash, duhet të përparojnë vazhdimisht dhe të rendin, jo për diçka të pasigurt, por për të fituar një shpresë të lavdishme. Sepse edhe ata që dikur kishin rënë nën dorën e armikut, po të luftojnë me anë të besimit për Krishtin, Shpëtimtarin e të gjithë neve, do të trashëgojnë një kurorë të paprishshme.
Por mund ta përfytyroj dikë duke thënë: «O Zot, Ti u ke urdhëruar shërbëtorëve të Tu të mos marrin fare me vete ndonjë rezervë gjërash të nevojshme për ushqim e për veshje; nga do ta gjejnë, pra, atë që u është e nevojshme dhe e domosdoshme për përdorim?» Edhe këtë e tregon menjëherë, duke thënë: «Në çfarëdo shtëpie që të hyni, aty rrini, dhe që andej nisuni.» Fryti, thotë Ai, që do të merrni prej atyre që i mësoni, do të mjaftojë. Sepse ata që marrin prej jush gjëra shpirtërore dhe fitojnë farën hyjnore për shpirtrat e tyre, do të kujdesen për nevojat tuaja trupore. Dhe këtë s'mund ta qortojë askush, sepse edhe Pavli i urtë porositi kështu: «Në qoftë se ne mbollëm ndër ju gjëra shpirtërore, a është gjë e madhe në qoftë se korrim gjërat tuaja trupore?» Kështu urdhëroi edhe Zoti, që ata që predikojnë Ungjillin, të rrojnë prej Ungjillit. Dhe se kjo e njëjta e vërtetë tregohet edhe me urdhrin e Moisiut, ai e dëfton qartë, duke thënë: «Është shkruar: ‹Mos i lidh gojën kaut që shin.›» Dhe cili është qëllimi i ligjit, ai e tregoi përsëri, duke thënë: «A kujdeset Perëndia për qetë? Apo e thotë krejt për ne, sepse është e udhës që ai që lëron, të lërojë me shpresë, dhe ai që shin grurin, ta bëjë me shpresën se do të ketë pjesë prej tij?» Kështu, pra, që mësuesit të marrin prej nxënësve këto gjëra të vogla, që sigurohen lehtë, s'është aspak e dëmshme.
Por i urdhëroi që edhe të rrinin në një shtëpi, edhe prej saj të niseshin. Sepse ishte e drejtë që ata që i kishin pritur një herë të mos mbeteshin pa dhuratën, dhe që vetë apostujt e shenjtë të mos i vinin asnjë pengesë zellit e gjallërisë së tyre në shpalljen e kumtit të Perëndisë, duke lejuar që t'i tërhiqnin nëpër shtëpi të ndryshme ata që s'kishin për qëllim të mësonin prej tyre ndonjë mësim të nevojshëm, por t'u shtronin një tryezë luksoze, përtej asaj që ishte e matur dhe e nevojshme.
Dhe se nderimi i shenjtorëve aspak nuk mbetet pa shpërblim, e mësojmë nga fjalët e Shpëtimtarit tonë. Sepse u tha atyre: «Kush ju pret ju, më pret Mua, dhe kush më pret Mua, pret Atë që më dërgoi.» Sepse me qëllim i bën të Tijat dhe i merr mbi Vete nderet që u jepen shenjtorëve, që kështu ata të kenë siguri nga çdo anë. Sepse ç'ka më të mirë, ose çfarë mund të krahasohet me nderin e me dashurinë që i takon Perëndisë? Por kjo bëhet duke nderuar shenjtorët. Dhe, në qoftë se ai që i pret ata është fort i lumtur e me shpresë të lavdishme, si të mos jetë plotësisht e vërtetë edhe e kundërta! Sepse duhet të jetë plot me mjerim të skajshëm ai që e shpërfill detyrën për të nderuar shenjtorët. Për këtë arsye tha: «Kur të dilni nga ajo shtëpi, shkundni edhe vetë pluhurin nga këmbët tuaja, si dëshmi kundër tyre.»
Dhe tani duhet të shohim se ç'do të thotë kjo. Dhe është kjo: se prej atyre që nuk do t'i pranonin, as nuk do ta çmonin porosinë që u ishte besuar, as nuk do t'i bindeshin kumtit të shenjtë, as nuk do ta pranonin besimin, prej të tillëve ata s'duhej të pranonin asgjë fare. Sepse s'ka gjasë që ata që përçmojnë të zotin e shtëpisë, të tregohen bujarë me shërbëtorët; as që ata që pabesisht shpërfillin thirrjen qiellore, të kërkojnë bekim prej predikuesve të saj, duke u ofruar gjëra pa vlerë, të tilla që nxënësit mund t'i gjenin pa mundim edhe prej të vetëve. Sepse është shkruar: «Vaji i të paudhit mos e lyeftë kokën time.» Dhe, përveç kësaj, ata duhej të ndienin se dashuria e tyre u takonte vetëm atyre që e duan dhe e lëvdojnë Krishtin, dhe të shmangnin gjithë të tjerët të një natyre tjetër; sepse është shkruar: «A nuk i urreva, o Zot, ata që të urrejnë Ty? Dhe a nuk u ndeza së tepërmi kundër armiqve të Tu? I urreva me urrejtje të përsosur; u bënë armiqtë e mi.» Kështu provohet dashuria e ushtarëve tokësorë, sepse s'është e mundur që ata të duan të huajt, ndërkohë që kujdesen siç duhet për të mirën e mbretit të tyre. Këtë e mësojmë edhe nga ajo që thotë Krishti: «Kush nuk është me Mua, është kundër Meje; dhe kush nuk mbledh me Mua, krejt shpërndan.»
Prandaj, çdo gjë që Krishti u urdhëroi apostujve të Tij të shenjtë, ishte pikërisht e përshtatshme për përdorimin e dobinë e tyre; nëpërmjet të Cilit e bashkë me të Cilin i qoftë Perëndisë Atë lavdi dhe pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.
Shqip: përkthim nga anglishtja i tekstit të vitit 1859 (zotërim publik) · regjistri kishtar sipas KOASh-it