Lluka 9:12-17

«9:12-17. Dhe dita nisi të perëndonte, edhe të dymbëdhjetët iu afruan e i thanë: ‹Lësho turmat të shkojnë nëpër fshatrat e nëpër arat përqark, që të bujtin e të gjejnë ushqim, sepse këtu jemi në një vend të shkretë.› Por ai u tha: ‹Jepuni ju atyre të hanë.› Ata iu përgjigjën: ‹Nuk kemi më shumë se pesë bukë e dy peshq, veç në shkofshim ne vetë të blejmë ushqim për gjithë këtë popull.› Ishin, pra, rreth pesë mijë burra. Atëherë ai u tha nxënësve të vet: ‹Ulini në grupe nga pesëdhjetë veta.› Ashtu vepruan dhe i ulën të gjithë. Edhe si mori të pesë bukët e të dy peshqit, ngriti sytë nga qielli, i bekoi, i theu dhe ua dha nxënësve, që t'ua vinin përpara turmave. Hëngrën e u ngopën të gjithë, dhe ç'u teproi u mblodh, dymbëdhjetë kosha me copa.»

Hebrenjtë, sipas mendimit tim, s'kanë asnjë argument të vetëm që të vlejë përpara gjyqit të Perëndisë si mbrojtje për mosbindjen e tyre, sepse kundërshtimi i tyre s'kishte as hijen e arsyes. E përse kështu? Sepse ligji i Moisiut, me hije e me parafigura, i priu drejt misterit të Krishtit. Ligji, ose më mirë ato që përmbante, ishte simbolik, dhe në të misteri i Krishtit përshkruhej me parafigurë e me hije, si në një pikturë. Edhe profetët e lumtur e patën parathënë qëmoti se, kur të vinte koha, do të vinte Dikush që t'i shpëtonte të gjithë ata që janë nën qiell, madje shpallën edhe vetë vendin ku do të lindte në mish, si dhe shenjat që do të kryente. Por ata ishin aq zemërgurë, dhe mendja e tyre ishte ngulur pa dallim vetëm te ajo që u përshtatej paragjykimeve, saqë nuk deshën t'i pranonin fjalët e mësimit, as të bindeshin qoftë edhe nga mrekulli kaq të shndritshme e të lavdishme.

E tillë, pra, ishte sjellja e tyre. Por ne, që e kemi pranuar të vërtetën e ardhjes së tij, le t'i ngremë atij lëvdimet tona për veprat e tij hyjnore, siç është ajo që na e tregon pjesa që kemi përpara. Prej saj mësojmë se Shpëtimtari ynë herë pas here dilte nga Jerusalemi e nga qytetet e fshatrat e tjera, dhe e ndiqnin turma: disa kërkonin çlirim nga tirania e demonëve ose shërim nga sëmundja, kurse të tjerë donin të merrnin mësim prej tij dhe, duke qëndruar pranë tij me zell të madh e pa pushim, të njiheshin plotësisht me mësimet e tij të shenjta. Kur, pra, po perëndonte dita, siç thotë Ungjillori, dhe mbrëmja thuajse kishte rënë, nxënësit u kujdesën për turmat dhe iu afruan e bënë lutje për to. Sepse thanë: «Lëshoji, që të shkojnë nëpër fshatrat e arat aty pranë, të bujtin e të gjejnë ushqim, sepse jemi në një vend të shkretë.»

Por le të shqyrtojmë me kujdes se ç'do të thotë shprehja «Lëshoji». Prej saj do të shohim si besimin e admirueshëm të apostujve të shenjtë, ashtu edhe fuqinë e mbinatyrshme e të mrekullueshme të Krishtit, Shpëtimtarit të të gjithë neve, në gjithçka që dëshiron të kryejë. Sepse, siç thashë, disa e ndiqnin duke iu lutur t'i çlironte nga frymërat e liga që i mundonin, kurse të tjerë kërkonin shërim nga sëmundje të ndryshme. Meqë, pra, nxënësit e dinin se vetëm me pëlqimin e vullnetit të tij mund t'u bënte atyre të sëmurëve atë që donin, thonë «Lëshoji». Këtë nuk e thanë sikur vetë të ishin mërzitur qoftë edhe pak, as sikur të mendonin se koha e duhur kishte kaluar, por sepse i kishte pushtuar dashuria për turmat dhe kishin nisur të kujdeseshin për popullin, si njerëz që tashmë e kishin mendjen te detyra e tyre baritore, kështu që edhe ne të marrim shembull prej tyre. Sepse të afrohesh e të bësh lutje për popullin është vepër që u ka hije shenjtorëve, detyrë e etërve shpirtërorë dhe dëshmi e një mendjeje që nuk ka parasysh vetëm interesat e veta, por i quan tashmë të vetat edhe ato të të tjerëve. Dhe për këtë dashuri të pamasë kemi këtu një shembull të qartë e fare të dukshëm. E, në qoftë se na lejohet ta çojmë arsyetimin tonë përtej gjërave njerëzore, themi, për të mirën e atyre që e ndeshin këtë, se kur qëndrojmë pranë Krishtit me lutje të zjarrtë, qoftë duke i kërkuar shërim për sëmundjet e shpirtit tonë, qoftë çlirim nga sëmundje të tjera, qoftë duke dëshiruar të fitojmë çfarëdo gjëje për të mirën tonë, s'ka dyshim se, kur kërkojmë në lutje diçka që është e mirë për ne, ndërmjetësojnë për ne si fuqitë e mendshme, ashtu edhe ata njerëz të shenjtë që kanë lirinë t'i afrohen atij.

Por vini re butësinë e pashoqe të Atij që i luten. Sepse ai jo vetëm jep gjithçka që i kërkojnë t'ua dhurojë atyre që e ndiqnin, por u shton edhe prej dorës së tij të djathtë bujare: i freskon në çdo mënyrë ata që e duan dhe i ushqen për guxim shpirtëror. Këtë mund ta shohim nga ajo që sapo u lexua. Sepse nxënësit e lumtur iu lutën Krishtit që ata që e ndiqnin, pasi t'u ishin plotësuar kërkesat, të lëshoheshin e të shpërndaheshin si të mundnin më mirë. Por ai i urdhëroi t'u jepnin për të ngrënë. Kjo, megjithatë, dukej e pamundur në sytë e nxënësve, sepse s'kishin sjellë me vete veçse pesë bukë e dy peshq, dhe këtë ia rrëfyen kur iu afruan. Prandaj, për të nxjerrë në pah madhështinë e mrekullisë dhe për ta bërë krejt të qartë se ai është, në vetë natyrën e tij, Perëndi, e shumëfishon shumë herë atë pak, dhe ngre sytë nga qielli që të kërkojë një bekim nga lart, i kujdesshëm edhe në këtë për të mirën tonë. Sepse ai vetë është Ai që i mbush të gjitha, duke qenë bekimi që vjen nga lart, nga Ati. Por, që të mësojmë se, kur nisim një vakt e jemi gati të thyejmë bukën, duhet t'ia paraqesim Perëndisë, ta vëmë, si të thuash, mbi duart tona të shtrira dhe të thërrasim mbi të një bekim nga lart, ai u bë qëllimisht pararendësi, parafigura dhe shembulli ynë në këtë çështje.

Po cili qe fryti i mrekullisë? Ngopja e një turme të madhe me ushqim, sepse ishin deri në pesë mijë burra, pa llogaritur gratë e fëmijët, sipas asaj që një tjetër nga Ungjillorët e shenjtë e ka shtuar në rrëfim. As nuk mbaroi këtu mrekullia, por u mblodhën edhe dymbëdhjetë kosha me copa. E ç'nxjerrim prej kësaj? Një siguri të qartë se mikpritja merr shpërblim të pasur nga Perëndia. Nxënësit dhanë pesë bukë, por, pasi u ngop një turmë kaq e madhe, u mblodh për secilin prej tyre nga një kosh plot me copa. Le të mos i pengojë, pra, asgjë të gatshmit që të presin të huajt, çfarëdo qoftë ajo që mund t'ua mpijë njerëzve vullnetin e gatishmërinë për këtë. Dhe askush le të mos thotë: «S'kam mjete të përshtatshme; ajo që mund të bëj është fare e vogël e e pamjaftueshme për shumë veta.» Prisni të huajt, të dashurit e mi, mposhtni atë ngurrim që s'sjell asnjë shpërblim, sepse Shpëtimtari do të ta shumëfishojë shumë herë atë pak që ke, përtej çdo pritjeje, dhe, ndonëse jep pak, do të marrësh shumë. Sepse «kush mbjell bekime, do të korrë edhe bekime», sipas fjalëve të Pavlit të lumtur.

Ushqimi, pra, që Krishti u dha turmave në shkretëtirë është i denjë për t'u admiruar, por është i dobishëm edhe në një mënyrë tjetër. Sepse shohim qartë se këto mrekulli të reja pajtohen me ato të kohëve të lashta dhe se janë vepra të një e të së njëjtës fuqi. «Ai reshi manë në shkretëtirë mbi izraelitët; u dha bukë nga qielli; njeriu hëngri ushqim engjëjsh», sipas fjalëve të lavdërimit në Psalmet. Por ja, përsëri në shkretëtirë ai u dha me bollëk ushqim atyre që kishin nevojë, duke e zbritur, si të thuash, nga qielli. Sepse edhe kjo, që ai e shumëfishon shumë herë atë pak dhe ushqen, si të thuash, me asgjë një turmë kaq të madhe, nuk është e ndryshme nga ajo mrekulli e mëparshme. Dhe, që t'i drejtohem edhe një herë turmës së hebrenjve: ti kishe nevojë për ujë të zakonshëm, kur ecje nëpër atë shkretëtirë të gjatë, dhe Perëndia ta dha dëshirën tënde përtej shpresave e prej një ane të papritur. Sepse, siç thotë psalmisti, «Ai çau shkëmbin në shkretëtirë; u dha të pinë si prej një humnere të pafund; nxori ujë prej shkëmbit dhe bëri të rrjedhë uji si lumenj.» Më thuaj, pra: kur pive, a e lëvdove Atë që bëri mrekullinë? A e ngrite gjuhën për të falënderuar? A të shtyu ajo që ndodhi ta pranoje fuqinë e patregueshme të Perëndisë? Jo, përkundrazi: ti murmurite kundër Perëndisë, duke thënë: «A mundet Perëndia të shtrojë tryezë në shkretëtirë? Në qoftë se e goditi shkëmbin dhe rrodhën ujërat e vërshuan përrenjtë, a mundet të japë edhe bukë, ose të shtrojë tryezë për popullin e vet?» Nuk u mahnite kur pe se shkëmbi i strallit u bë burim lumenjsh të bollshëm, kur pe kroje që buronin mrekullisht prej gurësh e rrjedha që vërshonin me forcë, por i vishje dobësi Atij që është i Tërëfuqishëm. E si nuk ishte më tepër detyra jote të kuptoje se ai është Zoti i fuqive? Vërtet, si mund të mos ishte i zoti të shtronte një tryezë Ai që e bëri shkëmbin e strallit burim e rrjedhë, që vërshoi për atë turmë?

Por, meqë e ke çuar veten në një marrëzi kaq të madhe, sa të përfytyrosh se ka gjë të pamundur për Perëndinë, dhe me fjalë të kota ke thënë se ai s'mund të shtrojë tryezë për popullin e vet në shkretëtirë, përgjigju pyetjes që po të bëjmë tani: A do ta përqafosh besimin tani që sheh një tryezë të shtruar prej Krishtit në shkretëtirë, dhe një turmë të panumërt të ushqyer me aq bollëk, sa u mblodhën dymbëdhjetë kosha me copa? Apo do të vazhdosh të mos besosh e të kërkosh një shenjë tjetër? Kur, pra, do të gjendesh duke besuar? Kur do të reshtësh së qortuari fuqinë e patregueshme të Krishtit? Kur do t'i vësh një derë e një shul gjuhës sate, që, pasi ta çlirosh nga gjuha e blasfemisë, ta kthesh në një përdorim më të mirë duke e lëvduar atë, që edhe ti të bëhesh pjesëtar i bekimeve që ai jep? Sepse mëshirat e tij zbulohen mbi ata që e duan, dhe ai i çliron nga çdo sëmundje. U jep gjithashtu ushqim shpirtëror, përmes të cilit secili arrin burrëri në çdo gjë të lavdërueshme. Por të pabesëve dhe përbuzësve nuk u jep dhurata të tilla, por sjell mbi ta atë dënim që me të drejtë e meritojnë. Sepse, me anë të njërit prej profetëve të tij të shenjtë, si të thuash u tha: «Ja, ata që më shërbejnë do të hanë, kurse ju do të vuani nga uria. Ja, ata që më shërbejnë do të pinë, kurse ju do të keni etje. Ja, ata që më nënshtrohen do të gëzohen në lumturi, kurse ju do të vajtoni nga dhembja e zemrës e do të ulërini nga dërrmimi i shpirtit.» Dhe përsëri është shkruar: «Zoti nuk e vret me uri shpirtin e drejtë, por e shkatërron jetën e të ligut.»

Sepse grigjat e besimtarëve kanë, si të thuash, një kullotë plot me bimë e lule të llojllojshme në Shkrimet e Shenjta, që janë udhërrëfyesit e tyre të urtë; dhe, të mbushura me gëzim shpirtëror nga mësimet e udhëzimet e lavdishme që ato përmbajnë, i vizitojnë shpesh oborret e shenjta. Dhe kjo është ajo që u shpall qëmoti me fjalët e Isaisë: «Dhe atë ditë do të ketë ujëra që rrjedhin mbi çdo mal të lartë e mbi çdo kodër të lartë.» Dhe përsëri: «Dhe malet do të pikojnë ëmbëlsi, e kodrat do të rrjedhin me qumësht.» Sepse Shkrimi hyjnor e ka zakon t'i krahasojë me male e me kodra ata që janë vënë mbi të tjerët e që kanë për detyrë të mësojnë, meqë janë ngritur lart: e kam fjalën për sa u përket mendimeve të tyre, që merren me gjëra të larta e janë tërhequr nga gjërat tokësore; kurse ujërat, ëmbëlsia e qumështi janë udhëzimet që rrjedhin prej tyre si prej burimesh. «Atëherë, thotë ai, në atë kohë prej çdo mali të lartë e prej çdo kodre të lartë do të ketë ujëra që rrjedhin, e ëmbëlsi e qumësht.» Dhe këto janë ngushëllimet shpirtërore të mësuesve të shenjtë, që u ofrohen njerëzve nën kujdesin e tyre. Prej këtyre janë të privuara bashkësitë e hebrenjve, sepse nuk e pranuan Krishtin, Zotin e kodrave e të maleve, Dhuruesin e ngushëllimit shpirtëror, që ua ofron veten si bukën e jetës atyre që besojnë tek ai; sepse është pikërisht ai që zbriti nga qielli e i dha jetë botës, nëpërmjet të cilit dhe me të cilin Perëndisë Atë i qoftë lavdi e pushtet, bashkë me Frymën e Shenjtë, në jetë të jetëve. Amin.