Lluka 2:40-52

«2:40-52. Edhe Djali rritej, edhe forcohej në frymë, duke u mbushur me urtësi, edhe hiri i Perëndisë ishte mbi të. Edhe përsëri: Po Jisui shtohej në shtat edhe në urtësi edhe në hir përpara Perëndisë edhe njerëzve.»

Kur thuhet se «fëmija rritej dhe forcohej në frymë, duke u mbushur me urtësi, dhe hiri i Perëndisë ishte mbi të», kjo duhet kuptuar se i referohet natyrës së tij njerëzore. Dhe shqyrto, të lutem, me kujdes thellësinë e ekonomisë hyjnore: Fjala duron të lindë në mënyrë njerëzore, ndonëse në natyrën e tij hyjnore nuk ka fillim, as nuk i nënshtrohet kohës. Ai që, si Perëndi, është krejt i përsosur, i nënshtrohet rritjes trupore; i Patrupshmi ka gjymtyrë që rriten deri në pjekurinë e burrërisë; mbushet me urtësi Ai që vetë është gjithë urtësia. Dhe ç'të themi për këtë? Përmes këtyre gjërave shihe, pra, Atë që ishte në trajtën e Atit, të bërë të ngjashëm me ne: të Pasurin në varfëri, të Lartin në përulje, atë për të cilin thuhet se «merr», kurse plotësia është e tij, si Perëndi. Kaq plotësisht e zbrazi veten Perëndia Fjalë! Sepse ato që janë shkruar për të si njeri, tregojnë mënyrën e kësaj zbrazjeje. Sepse do të ishte gjë e pamundur që Fjala, e lindur prej Perëndisë Atë, të pranonte diçka të tillë në natyrën e vet. Por, kur u bë mish, madje njeri si ne, atëherë lind sipas mishit prej një gruaje dhe thuhet gjithashtu se iu nënshtrua atyre gjërave që i përkasin gjendjes njerëzore. Dhe ndonëse Fjala, duke qenë Perëndi, mund ta bënte mishin e vet të dilte menjëherë nga barku në masën e njeriut të përsosur, kjo do të kishte pasur natyrën e një çudie. Prandaj ai u dha zakoneve dhe ligjeve të natyrës njerëzore pushtet edhe mbi mishin e tij.

Mos u skandalizo, pra, duke menduar ndoshta me vete: «Si mund të rritet Perëndia? Ose si mund të marrë urtësi të re Ai që u jep hir engjëjve dhe njerëzve?» Përkundrazi, përsiat me sa mjeshtëri të madhe futemi në misterin e tij. Sepse Ungjillori i urtë nuk e paraqiti Fjalën në natyrën e tij të veçuar e të patrupshme, për të thënë pastaj se ai u rrit në shtat, në urtësi dhe në hir; por, pasi tregoi se ai lindi në mish prej një gruaje dhe mori ngjashmërinë tonë, atëherë ia vesh atij këto veti njerëzore, e quan fëmijë dhe thotë se u rrit në shtat, ndërsa trupi i tij rritej dalëngadalë, në bindje ndaj ligjeve trupore. Dhe kështu thuhet gjithashtu se u rrit në urtësi, jo sikur të merrte urtësi të re (sepse Perëndia, siç e rrok mendja, është tërësisht i përsosur në çdo gjë dhe krejt i paaftë të jetë pa ndonjë veti që i shkon hyjnisë), por sepse Perëndia Fjalë e shfaqte urtësinë e tij gradualisht, në përpjesëtim me moshën që kishte arritur trupi.

Trupi, pra, përparon në shtat, dhe shpirti në urtësi, sepse natyra hyjnore nuk mund të rritet as në njërën, as në tjetrën, meqë Fjala e Perëndisë është krejt e përsosur. Dhe me të drejtë e lidhi rritjen e urtësisë me rritjen e shtatit trupor, sepse natyra hyjnore e zbuloi urtësinë e vet në përpjesëtim me masën e rritjes trupore.

«2:42. Edhe kur ai u bë dymbëdhjetë vjeç, u ngjitën në Jerusalem sipas zakonit të së kremtes.»

Pasi Ungjillori tha se Jisui përparoi në urtësi e në hir para Perëndisë dhe njerëzve, tregon më tej se ajo që thotë është e vërtetë. Sepse e çon në Jerusalem bashkë me Virgjëreshën e shenjtë, me thirrjen e së kremtes; dhe pastaj thotë se ai mbeti pas dhe u gjet më vonë në tempull, i ulur në mes të mësuesve, ku bënte pyetje e jepte përgjigje rreth atyre gjërave që, siç mund të jemi të sigurt, i kishte thënë dikur ligji; dhe se të gjithë çuditeshin me pyetjet dhe përgjigjet e tij. E sheh se si përparon në urtësi e në hir, ngaqë po u bëhej i njohur shumë vetëve si ai që ishte.

«2:48. Yt atë dhe unë të kërkonim të brengosur.»

Nëna e tij, sigurisht, e dinte se ai nuk ishte fëmija i Josifit, por flet kështu për të shmangur dyshimet e hebrenjve. Dhe, kur ajo tha «Yt atë dhe unë të kërkonim të brengosur», Shpëtimtari përgjigjet:

«2:49. A nuk e dinit se duhet të jem në shtëpinë e Atit tim?»

Këtu, pra, për herë të parë ai përmend më haptas Atë që është vërtet Ati i tij dhe zbulon hyjninë e vet. Sepse, kur Virgjëresha e shenjtë tha: «Bir, përse na bëre kështu?», atëherë ai menjëherë tregon se e tejkalon masën e gjërave njerëzore dhe i mëson asaj se ajo qe bërë shërbëtorja e ekonomisë me lindjen e mishit, kurse ai, nga natyra dhe në të vërtetë, ishte Perëndi, Biri i Atit që është në qiej; prandaj thotë: «A nuk e dinit se duhet të jem në shtëpinë e Atit tim?» Këtu, kur valentinianët dëgjojnë se tempulli ishte i Perëndisë dhe se Krishti ndodhej tani në shtëpinë e vet, ai që qysh moti ishte përshkruar ashtu edhe në ligj dhe paraqitur me hije e me parafigura, le të turpërohen që pohojnë se as Krijuesi i botës, as Perëndia i ligjit, as Perëndia i tempullit nuk ishte Ati i Krishtit.